Պեկա Օլավի Հավիստո (ֆին.՝ Pekka Olavi Haavisto, մարտի 23, 1958(1958-03-23)[1], Հելսինկի, Ֆինլանդիա[1]), ֆինլանդացի պետական քաղաքական գործիչ։ 2019 թվականի հունիսի 6-ից արտաքին գործերի նախարար։

Պեկա Հավիստո
UM Haavisto (cropped).jpg
 
Կուսակցություն՝ Կանաչ միություն
Կրթություն՝ Հելսինկիի համալսարան
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Ծննդյան օր մարտի 23, 1958(1958-03-23)[1] (63 տարեկան)
Ծննդավայր Հելսինկի, Ֆինլանդիա[1]
Քաղաքացիություն Flag of Finland.svg Ֆինլանդիա
Ի ծնե անուն ֆին.՝ Pekka Olavi Haavisto
 
Կայք՝ pekkahaavisto.com

«Կանաչ միություն» կուսակցության նախագահ (1993-1995, 2018 թվականի նոյեմբերի 3-ից մինչև 2019 թվականի հունիսի 15-ը), «Կանաչների եվրոպական կուսակցության» նախագահ (2000-2006)։ Ֆինլանդիայի շրջակա միջավայրի և զարգացման նախարար (1995-1999), Ֆինլանդիայի զարգացման նախարար (2013-2014)[2][3]։ 2012 (դուրս է եկել երկրորդ փուլ՝ հավաքելով ավելի քան 1 մլն ձայն) և 2018 թվականներին Ֆինլանդիայի նախագահի թեկնածու[4]։

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է 1958 թվականի մարտի 23-ին Հելսինկիում։

Նա հրավիրված հետազոտող է եղել միջազգային գործերի ինստիտուտում, որը մասնագիտանում է Ռուսաստանում և անվտանգության նոր սպառնալիքների հետ կապված հարցերում։ Աշխատել է Բրիստոլի համալսարանում հրավիրված դասախոս` միջազգային բնապահպանական խնդիրների թեմայով։

Պարբերաբար դասախոսություններ է կարդում Հելսինկիի համալսարանում և Օբերամերգաուի ՆԱՏՕ-ի դպրոցում։

Քաղաքական կարիերաԽմբագրել

1987-1995 և 2007 թվականներին աշխատել է «Կանաչ միություն» կուսակցության ղեկավարությունում (1993-1995 թվականներին՝ կուսակցության նախագահ)։

1995-1999 թվականներին աշխատել է որպես շրջակա միջավայրի և զարգացման նախարար Լիպոնենի առաջին աշխատասենյակում։

2000-2006 թվականներին եղել է Եվրոպական կանաչների կուսակցության նախագահ և ղեկավարել է ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագրերը, եղել է UNEP-ի փորձագետ։

2013 թվականի հոկտեմբերի 17-ին նշանակվել է Ֆինլանդիայի զարգացման հարցերով նախարար (զարգացման նպատակով համագործակցության հարցերով նախարար) Կատայնենի կառավարությունում[2][3]։ Նա այդ պաշտոնում փոխարինել է Կանաչների մեկ այլ ներկայացուցչի՝ Հեյդի Հաուտալին, որը 2013 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հայտարարել էր իր հրաժարականի մասին՝ 2012 թվականին ստանձնելով պատասխանատվություն Arctia Shipping պետական ընկերության ղեկավարության վրա նախարարության անօրինական ճնշման համար[5][6]։ Ստուբայի կառավարությունում, որը ձևավորվել է 2014 թվականի հունիսին, պահպանել է այդ պորտֆելը, սակայն արդեն նույն տարվա սեպտեմբերին Կանաչ միությունը՝ կապված ԱԷԿ-ի կառուցման համար Fennovoima լիցենզիայի թարմացման Ստուբայի կաբինետի հավանության հետ, դուրս է եկել իշխող կոալիցիայից[7]։

Նախարար նշանակվելու հետ կապված հրաժարվել է մասնակցել 2014 թվականին Եվրախորհրդարանի ընտրություններին և հայտարարել Է 2015 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու մտադրության մասին[8]։ Կանաչ միությունը զբաղեցրել է 5-րդ տեղը և ստացել 15 մանդատ։

2018 թվականի նոյեմբերի 3-ին Հելսինկիում կայացած կուսակցական ժողովում ընտրվել է «Կանաչների» կուսակցության նոր նախագահ՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Տոուկո Աալտոյին։ Նրա միակ մրցակիցը «Կանաչների» խորհրդարանական խմբակցության նախկին ղեկավար Օուտի Ալանկո Կախիլուոտոն էր։ Հաավիստոն ընտրվել է մինչև հաջորդ կուսակցական ժողով[9]։ Ինչպես և նախատեսվում էր, Հավիստոն չի առաջադրել իր թեկնածությունը նոր ժամկետով, և 2019 թվականի հունիսի 15-ին կայացած կուսակցական համագումարում նոր առաջնորդ է ընտրվել Մարիա Օհիսալոն[10]։

2019 թվականի հունիսի 6-ին ԱԳ նախարարի պորտֆելը ստացել է Ռինեի աշխատասենյակում, դեկտեմբերի 10-ին՝ Մարինի աշխատասենյակում։

Նախագահական ընտրություններ (2012)Խմբագրել

 
2011 թվականի լուսանկար

2011 թվականի հունիսի 11-ին Հաավիստոն Կանաչ միություն կուսակցությունից առաջադրվել է որպես 2012 թվականի Ֆինլանդիայի նախագահի ընտրություններում նախագահի պաշտոնի թեկնածու[4]։ 2012 թվականի հունվարի 22-ին նախագահական ընտրությունների առաջին փուլում Հաավիստոն հավաքել է ձայների 18,8 %-ը և երկրորդ փուլ է դուրս եկել ձայների 37 % հավաքած Սաուլի Նինիստոի՝ Ազգային կոալիցիա կուսակցության թեկնածուի հետ[11]։ 2012 թվականի փետրվարի 5-ին տեղի ունեցավ ընտրությունների երկրորդ փուլը, որում հաղթեց Նիյնիստեն, իսկ Հաավիստոն հավաքեց 1 076 957 (37,4 %) ձայն[12]։ Ըստ սոցիոլոգիական հարցման տվյալների, որն անցկացվել է 2012 թվականի մարտին Helsingin Sanomat թերթի պատվերով, Պեկա Հաավիստոյի համասեռամոլությունը դարձել է կարևորությամբ երկրորդ պատճառը, որով ընտրողների երրորդ մասը քվեարկել է Սաուլի Նիինիստեի օգտին [13]։

Նախագահական ընտրություններ (2018)Խմբագրել

 
2017 թվականի լուսանկար

2017 թվականի փետրվարի 12-ին Հաավիստոն Կանաչ միություն կուսակցությունից առաջադրվել է որպես 2018 թվականի Ֆինլանդիայի նախագահի ընտրություններում նախագահի պաշտոնի թեկնածու[14]։ Նրա խոսքով, իր թեկնածության առաջադրման որոշման վրա ազդել է ներկայիս միջազգային իրավիճակը։ Նա անհրաժեշտ է համարում նախընտրական արշավի ժամանակ բարձրացնել համամարդկային արժեքներին, ինչպես նաև Ֆինլանդիայի ապագային և նրա պետական անվտանգությանը վերաբերող հարցեր[15]։ Ընտրությունների ժամանակ Սաուլի Նիինիստեից հետո զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ հավաքելով ձայների 12,4 %-ը[16]։

Անձնական կյանք, ֆինանսական կարգավիճակԽմբագրել

2002 թվականին ամուսնացել է նույնասեռ Նեքսար Անտոնիո Ֆլորեսի հետ (ծնված 1978 թվականին)[17][18][19]։

2012 թվականի սկզբի դրությամբ Հավիստոն չուներ ոչ արժեթղթեր, ոչ սեփական բնակտարածք, չնայած տարեկան ավելի քան 100 000 եվրո եկամուտին[20]։

ԱշխատանքներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 https://www.eduskunta.fi/FI/kansanedustajat/Sivut/118.aspx
  2. 2,0 2,1 Хаависто: Размер вознаграждений топ-менеджеров нужно сократить // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 17 октября 2013.(Ստուգված է 17 Հոկտեմբերի 2013)
  3. 3,0 3,1 Новым министром по вопросам развития станет Пекка Хаависто // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 16 октября 2013.(Ստուգված է 17 Հոկտեմբերի 2013)
  4. 4,0 4,1 Haavisto taputettiin presidenttiehdokkaaksi(ֆին.)
  5. Министр Хаутала уходит в отставку // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 11 октября 2013.(Ստուգված է 11 Հոկտեմբերի 2013)
  6. Власти угрожали уволить руководство Arctia Shipping // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 11 октября 2013.(Ստուգված է 11 Հոկտեմբերի 2013)
  7. «Зелёные» выходят из правительства // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 18 сентября 2014.(Ստուգված է 18 Սեպտեմբերի 2014)
  8. Хаависто не собирается баллотироваться в Европарламент // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 3 января 2014.(Ստուգված է 3 Հունվարի 2014)
  9. «Новым председателем «Зелёных» избран Пекка Хаависто»։ Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle։ 2018-11-03։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-11-03-ին։ Վերցված է 2018-11-03 
  10. «Мария Охисало выбрана председателем партии «Зелёный союз»»։ Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle։ 2019-06-15։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-06-15-ին։ Վերցված է 2019-06-16 
  11. Окончательные результаты первого тура президентских выборов // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 22 января 2012.(Ստուգված է 23 Հունվարի 2012)
  12. Саули Ниинистё — 12-й президент Финляндии // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 5 февраля 2012.(Ստուգված է 26 Մարտի 2012)
  13. ХС: Хаависто недобрал голосов из-за своей гомосексуальной ориентации // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 7 марта 2012.(Ստուգված է 7 Մարտի 2012)
  14. «Зелёные выдвинули Хаависто в президенты»։ Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle։ 2017-02-12։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-02-15-ին։ Վերցված է 2017-02-15 
  15. «Пекка Хаависто заявил о желании стать следующим президентом Финляндии»։ Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle։ 2017-02-11։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-02-15-ին։ Վերցված է 2017-02-15 
  16. «Саули Ниинистё переизбран на второй срок»։ Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle։ 2018-01-28։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-01-28-ին։ Վերցված է 2018-01-28 
  17. Linnan kuumat julkkikset(ֆին.)
  18. Pekka Haavisto Suomen kansanedustajat. Eduskunta.(ֆին.)
  19. Супруг кандидата в президенты Хаависто Антонио Флорес: внимание к моей персоне стало для меня сюрпризом // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 30 января 2012.(Ստուգված է 30 Հունվարի 2012)
  20. Ниинистё — самый состоятельный из всех кандидатов // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 8 января 2012.(Ստուգված է 10 Հունվարի 2012)

Արտաքին հղումներԽմբագրել