Նոր Խարբերդ

գյուղ ՀՀ Արարատի մարզում
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նոր Խարբերդ (այլ կիրառումներ)

Նոր Խարբերդ, գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզում Մասիսի տարածաշրջանում, Մասիս քաղաքից 4 կմ հյուսիս-արևելք, Երևան-Արտաշատ ավտոմայրուղու վրա, մարզկենտրոնից 24 կմ հեռավորության վրա։

Գյուղ
Նոր Խարբերդ
Հուշարձան Մեծ եղերնի զոհ խարբերդցիներին, ArmAg.jpg
Հուշարձան Մեծ եղերնի զոհ խարբերդցիներին
Կոորդինատներ: 40°5′21″ հս․ լ. 44°28′40″ ավ. ե. / 40.08917° հս․. լ. 44.47778° ավ. ե. / 40.08917; 44.47778
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԱրարատի
Համայնքի ղեկավարԿամո Կակոյան
Հիմնադրված է1929 թ.
Մակերես7,67 կմ²
ԲԾՄ920 մետր
Պաշտոնական լեզուհայերեն
Բնակչություն4097 մարդ (1980)[1],
6186 մարդ (2001)[1],
5641 մարդ (2004)[1],
8000 մարդ (2011)[1]
Ազգային կազմՀայեր
Ժամային գոտիUTC+4
##Նոր Խարբերդ (Հայաստան)
Red pog.png

ՊատմությունԽմբագրել

1929 թվականին Նոր Խարբերդը հիմնել են Արևմտյան Հայաստանի` Խարբերդ նահանգի Թլկատին (Խույլու) գյուղից տեղափոխված հայերը, որոնք 1915 թվականի Եղեռնից հետո կարողացել են կենդանի մնալ և վերադառնալ այժմյան Հայաստան։ Հայտնի է, որ Նոր Խարբերդի հիմնադիր բնակիչների խումբը բաղկացած էր ընդամենը 15 հոգուց.

Օհանյան ընտանիք 4 բնակիչ՝

Օհանյան Խաչատուր, Օհանյան (Երևանյան) Շնորհիկ, Օհանյան Ասատուր(5 տ․ տղա), Օհանյան Ալիս(7 տ․ աղջիկ)։

Շուշանյան ընտանիք 5 բնակիչ՝

Շուշանյան Գրիգոր, Շուշանյան (Ադամյան) Մարթա, Շուշանյան Սարգիս(6 տ․ տղա), Շուշանյան Հասմիկ (3 տ․ աղջիկ), Շուշանյան Սերոբ (2 տ․ տղա)։

Մկրտչյան ընտանիք 6 բնակիչ՝

Մկրտչյան Խաչիկ, Մկրտչյան Հարություն, Մկրտչյան Մկրտիչ, Մկրտչյան Նարգիզ, Մկրտչյան Սաթենիկ, Մկրտչյան Աղավնի (2 տ․ աղջիկ)։

Գյուղը 1938 թվականին վերանվանվել է Նոր Կյանք, իսկ 1965 թվականից՝ Նոր Խարբերդ։

Նախկինում ունեցել է Խարաբերդ, Խարբերդ, Նոր Կյանք անվանումները։ Մինչև 1996 թվականը եղել է քաղաքատիպ ավան։

Գյուղը տեղադրված է Մերձարաքսյան գոգավորությունում, ծովի մակարդակից ունի 920մ բարձրություն։

ԿլիմանԽմբագրել

Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5 °C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։

ԲնակչությունԽմբագրել

Տարի Բնակչություն
1980 4097 մարդ [1]
2001 6186 մարդ [1]
2004 5641 մարդ [1]
2011 8000 մարդ [1]


ՏնտեսությունԽմբագրել

Գյուղն ունի 1985 տնտեսություն, 2 միջնակարգ դպրոց, երաժշտական դպրոց, գրադարան, մանկապարտեզ, բուժամբուլատորիա։

Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 404 հա։ Համայնքի հողերի հիմնական մասն օգտագործում են որպես վարելահողեր՝ զբաղեցնելով մոտ 197 հա։ Ունի պտղատու և խաղողի այգիներ, որոնք համապատասխանաբար կազմում են 41 և 19 հեկտար։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային, հացահատիկային և կերային կուլտուրաներ։ Արոտավայրերը զբաղեցնում են 39 հա։ Զբաղվում են կաթնամսատու անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։ Արդյունաբերություն չունի։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել