Մուշեղ Ղազարոսի Աղայան (նոյեմբերի 17, 1883(1883-11-17)[1][2] կամ 1883[3], Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն[1] - սեպտեմբերի 11, 1966(1966-09-11)[1] կամ 1966[3], Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[1]), հայ երաժշտագետ և կոմպոզիտոր։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1939)։

Մուշեղ Աղայան
Մուշեղ Աղայան.jpg
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել էնոյեմբերի 17, 1883(1883-11-17)[1][2] կամ 1883[3]
Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն[1]
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մահացել էսեպտեմբերի 11, 1966(1966-09-11)[1] կամ 1966[3]
Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[1]
Ժանրերդասական երաժշտություն
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, երաժշտության ուսուցիչ, երաժշտագետ և երգիչ
Երգչաձայնբարիտոն[1][2]
ԿրթությունՆերսիսեան դպրոց[1], Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիա (1911)[1] և Մոսկվայի կոնսերվատորիա (1930)[1]
ԱնդամակցությունՀայաստանի կոմպոզիտորների միություն
Պարգևներ
Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ

Ղազարոս Աղայանի որդին։

ԿենսագրությունԽմբագրել

Սովորել է Ներսիսյան դպրոցում (Թիֆլիս), ապա աշակերտել Մակար Եկմալյանին։ 1907-1911 թթ. սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի երաժշտական ուսումնարանում, 1925-1930 թթ.` Մոսկվայի կոնսերվատորիայում։ Աշխատել է որպես երաժիշտ-մանկավարժ, եղել է երգիչ (բարիտոն)։ Համերգներով հանդես է եկել Երևանում, Թիֆլիսում և Մոսկվայում։ 1930 թվականին տեղափոխվել է Երևան, Շարա Տալյանի հետ կազմել ու հրատարակել է Սայաթ-Նովայի (1946) և Ջիվանու (1955) երգերի նոտագրած ժողովածուները, կազմել է Կոմիտասի «Ազգագրական ժողովածու»-ի 2-րդ գիրքը (1950), խմբագրել Սպիրիդոն Մելիքյանի «Հայ ժողովրդական երգեր ու պարեղանակներ» ժողովածուի 1-ին, 2-րդ հատորները (1949, 1952), Շերամի երգերի ժողովածուն (1959)։ Գրել է երգեր, ռոմանսներ, խմբերգեր, ձայնագրել և մշակել ժողովրդական և գուսանական երգեր («Ջան յարո ջան», «Կարմիր վարդ», «Ջաղցի դռնով», «Գյուլիզարի բադի բլբուլը» և այլն)։ 1934-1939 թվականներին եղել է Հայաստանի կոմպոզիտորների միության նախագահ։ ԽՄԿԿ անդամ 1917 թվականից։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Երաժշտական ակնարկներ, Մ., 1927
  • Հայ գուսանները և գուսանա-աշուղական արվեստը, Ե., 1959

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 244.
  2. 2,0 2,1 2,2 Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — 1990. — հատոր 1.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Czech National Authority Database
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 244