Մեհդի Հենիֆե օկլի Հուսեյնզադե (Միխայլո) (ադրբ.՝ Mehdi Hənifə oğlu Hüseynzadə (Mixaylo), դեկտեմբերի 22, 1918(1918-12-22), Նովխանի, Բաքվի գավառ, Բաքվի նահանգ, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն - նոյեմբերի 16, 1944(1944-11-16), Vitovlje, City Municipality of Nova Gorica, Սլովենիա), ադրբեջանցի պարտիզան, լեյտենանտ, Խորհրդային Միության հերոս[1];

Մեհդի Հուսեյնզադե
Mehdi Hüseynzadə
Student of Leningrad University Mehdi Huseynzade.jpg
Մեհդի Հուսեյնզադեի լուսանկարը
դեկտեմբերի 22, 1918(1918-12-22) - նոյեմբերի 16, 1944(1944-11-16) (25 տարեկան)
ԾննդավայրՆովխանի, Բաքվի գավառ, Բաքվի նահանգ, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն
Մահվան վայրVitovlje, City Municipality of Nova Gorica, Սլովենիա
ԳերեզմանՍլովենիա
ՔաղաքացիությունԽՍՀՄ և Հարավսլավիա
ԶորատեսակItalian resistance movement?
Կոչումպորուչիկ և լեյտենանտ
Մարտեր/
պատերազմներ
Ստալինգրադի ճակատամարտ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ, Հայրենական մեծ պատերազմ և World War II in Yugoslavia?
ՊարգևներԼենինի շքանշան և Խորհրդային Միության հերոս
ՍտորագրությունSignature of Mehdi Huseynzade.jpeg

ԿենսագրությունԽմբագրել

Մինչ պատերազմըԽմբագրել

Մեհդի Հենիֆե օկլի Հուսեյնզադեն ծնվել է 1918 թվականին դեկտեմբերի 22-ին Բաքվի Նովխանի գյուղում: Հայրը` Հենիֆե Հուսեյնովը (1881-1922), «Հումմեթ »կազմակերպության անդամ էր: Նա եղել է Ադրբեջանում խորհրդային ռեժիմի հաստատման համար աշխատող ակտիվ ռազմիկներից մեկը[2]: Ավելի ուշ նա եղել է ադրբեջանական միլիցիայի պետը: Իր կյանքի վերջում նա եղել է Բաքվի խորհուրդի վարչական բաժնի տնօրենը: Երբ Մեհդի Հուսեյնզադե երեխան էր, նա կորցրեց իր հորը[3]:

 
Ձախից աջ. Մեհդի Հուսեյնզադե, Սեիդ Ռուսթամով, Մյուրսել Նաջաֆով

1925 թվականին ընդունվել է թիվ 77 միջնակարգ դպրոցը: Մեհդիի առաջին ուսուցիչն էր կոմպոզիտոր Սեիդ Ռուսթամովը: 1932 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Բաքվի Նկարչական դպրոց: Ավարտել է 1936 թվականին: Դպրոցի ավարտելուց հետո Մեհդի Հուսեյնզադեն ուղարկվել է Սուրախանու դպրոցներից մեկը, որպես ուսուցիչ: Նա այստեղ աշխատել է մի քանի ամիս[4]: Հետագայում Մեհդին գնաց Լենինգրադ` ընդունելու Արվեստի ակադեմիան: Նա, չէր կարող մտնել Արվեստի ակադեմիան և վերադարձել է Բաքու: Նա սկսեց աշխատել Բաքվում Մեշադի Ազիզբեկովի անվան գրադարանում: Մեկ տարի անց նա գնաց Լենինգրադ կրկին: Նա Լենինգրադի Օտար լեզուների ինստիտուտի ֆրանսերեն լեզվի ֆակուլտետ ընդունվեց: 1940 թվականին տեղափոխվեց Ադրբեջանի մանկավարժական ինստիտուտի լեզվի և գրականության ֆակուլտետ[5]:

Պատերազմի տարիներըԽմբագրել

Հայրենական մեծ պատերազմի սկիզբից հետո, 1941 թվականի օգոստոսին, Մահդիին կանչվեց Կարմիր բանակ: 1942 թվականին Թբիլիսիի ռազմական հետիոտնային դպրոցի ավարտելուց հետո նա ուղարկվեց ճակատ: Մասնակցել է Ստալինգրադի ճակատամարտին: 1942 թվականի օգոստոսին նա խիստ վնասվածք էր ստացել և գրավել գերմանացիների կողմից: Մեհդի Հուսեյնզադեն ուղարկվել է Գերմանիա և սովորել գերմանական լեզու: 1943 թվականի վերջում Մահդին փախավ ֆաշիստական գերությունից և միացավ իտալական պարտիզաններին։

Նա մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, Հայրենական մեծ պատերազմին և Ստալինգրադի ճակատամարտին: Նա մահացել է 1944 թվականի նոյեմբերի 2-ին: ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահությունը, բարձր գնահատելով կոմդիվ Մեհդի Հուսեյնզադեի մարտեր ղեկավարելու հմտությունը և անձնական քաջագործությունները, 1957 թվականի ապրիլի 11-ի (մահից հետո) նրան շնորհում է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում[6]։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Гусейн-заде Мехти Ганифа оглы
  2. Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda. — tom 6, knj. 13 — Beograd: Vojnoistorijski institut — 1967.
  3. Мешади Азизбеков — пламенный борец за власть советов: речи, документы и материалы. — Azərnəşr, 1976. — Səh.: 236.
  4. Путь героя: О герое Советского Союза Мехти Гусейн-заде. — Баку: Азербайджанское изд-во Детской и Юношеской Литературы, 1959
  5. Ciril Zupanc. Mihajlo, obveščevalec in diverzant IX. korpusa. — Goriški muzej, 2007. — 32 с.
  6. Мадатов Г. Герой Советского Союза Мехти Гусейн-заде. — Баку: Гянджлик, 1975