Մարիա ֆոն Էբներ-Էշենբախ

Մարիա ֆոն Էբներ-Էշենբախ (գերմ.՝ Marie Freifrau Ebner von Eschenbach, սեպտեմբերի 13, 1830(1830-09-13)[1][2][3][4][5][6][7][8], Տրոուբկի-Զդիսլավցե, Կրոմերիժի շրջան, Q960992?, Չեխոսլովակիա - մարտի 12, 1916(1916-03-12)[1][2][3][4][5][6][7], Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[9]), ավստրիացի գրող, դրամատուրգ: 19-րդ դարի վերջին նրան ճանաչում են բերել հոգեբանական վեպերն ու պատմվածքները: Նրա ամենահայտնի աշխատանքը 1887 թվականին գրված «Աշխարհիկ երեխան» վեպն է։

Մարիա ֆոն Էբներ-Էշենբախ
Blaas – Marie von Ebner-Eschenbach.jpg
Ծննդյան անունանգլ.՝ Marie Dubský von Třebomyslice
Ծնվել էսեպտեմբերի 13, 1830(1830-09-13)[1][2][3][4][5][6][7][8]
ԾննդավայրՏրոուբկի-Զդիսլավցե, Կրոմերիժի շրջան, Q960992?, Չեխոսլովակիա
Վախճանվել էմարտի 12, 1916(1916-03-12)[1][2][3][4][5][6][7] (85 տարեկանում)
Վախճանի վայրՎիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[9]
Մասնագիտությունգրող և դրամատուրգ
Լեզուգերմաներեն[2]
ՔաղաքացիությունFlag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիական կայսրություն
Ավստրո-Հունգարիա
Ժանրերսոցիալական վեպ, պատմվածք, թատրոն և վեպ
Ուշագրավ աշխատանքներԱշխարհիկ երեխան
Ստեղծագործությունների ցանկQ1385007?
ՊարգևներՎիեննայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[10] և պատվավոր դոկտոր[11]
Մարիա ֆոն Էբներ-Էշենբախ Վիքիքաղվածքում
Marie von Ebner-Eschenbach Վիքիպահեստում

Հայտնի է նաև իր մեջբերումներով[12]:

Ավստրիացի գրողը հիմնականում աշխատել է գերմաներենով։

Մահացել է 1916 թ. մարտի 12-ին Վիեննայում:

ԿենսագրությունԽմբագրել

Մարիա ֆոն Էբներ-Էշենբախը ծնվել է 1830 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Ավստրիայի Կրոմերժիժոմ քաղաքում։ Մեծացել է խորթ մոր խնամատարության ներքո, որը նրա մեջ սեր է արթնացրել գերմանական գրականության նկատմամբ, ինչը վճռել է նրա հետագա ճակատագիրը: Ապրելով Մորավիայի հոր կալվածքում, կամ Ավստրիայի մայրաքաղաքում, Մարիան հնարավորություն ուներ ուսումնասիրել իր ստեղծագործություններում պատկերված միանգամից երկու հասարակական շերտ՝ Մորավիայի գյուղացիներին և ավստրիական արիստոկրատիան[13]:

Վիեննական Բուրգ թատրոնի ազդեցությամբ իր ուժերը փորձել է դրամատիկական արվեստում, բայց 1860 թվականին Կարլսրուեում բեմադրված «Maria Stuart in Schottland» ներկայացումը հաջողություն չունեցավ ոչ բեմի վրա, ոչ էլ քննադատների շրջանում: Դրան հետևեցին՝ «Marie Roland» (1867), «Doctor Ritter» (1872) և «Männertreue» կատակերգությունը (1874)[13]:

1875 թվականին «Erzählungen»- հաջողությունը հստակեցրեց գրողի իր շնորհի իրական կիրառման ոլորտը , որն ավելի մեծ ուժով դրսևորվել է «Dorf- und Schlossgeschichten»-ում:

ՍտեգծագործություններԽմբագրել

  • Aus Franzensbad. 6 Episteln von keinem Propheten (6 epistles from no prophet). Leipzig: Lorck - 1858
  • Maria Stuart in Schottland. Drama in five acts. Vienna: Ludwig Mayer - 1860
  • Das Veilchen (The Violet). Comedy in one act. Vienna: Wallishausser - 1861
  • Marie Roland. Tragedy in five acts. Vienna: Wallishausser - 1867
  • Doktor Ritter. Dramatic poem in one act. Vienna: Jasper - 1869
  • Die Prinzessin von Banalien. A fairy tale. Vienna: Rosner - 1872
  • Das Waldfräulein (Maid of the woods) - 1873
  • Božena. A story. Stuttgart: Cotta - 1876
  • Die Freiherren von Gemperlein - 1878
  • Lotti, die Uhrmacherin (Lotti, the clock maker), in: "Deutsche Rundschau" - 1880
  • Aphorismen. Berlin: Franz Ebhardt - 1880
  • Das Gemeindekind (Child of the neighborhood) Novel - 1887
  • Unsühnbar. A story. Berlin: Paetel - 1890
  • Drei Novellen (Three novellas) - 1892
  • Glaubenslos? A story. Berlin: Paetel - 1893
  • Das Schädliche. Die Totenwacht. Two stories. Berlin: Paetel - 1894
  • Rittmeister Brand. Bertram Vogelweid. Two stories. Berlin: Paetel - 1896

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118528661 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 International Music Score Library Project — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 filmportal.de — 2005.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 FemBio: Банк данных о выдающихся женщинах, Frauerdatenbank
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Czech National Authority Database
  8. 8,0 8,1 Dr. Constant v. Wurzbach Ebner Baronin von Eschenbach, Marie // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt habenWien: 1856. — Vol. 24. — S. 398.
  9. 9,0 9,1 9,2 Эбнер-Эшенбах Мария фон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  10. http://geschichte.univie.ac.at/en/persons/maria-freifrau-von-ebner-eschenbach-dr-phil-hc
  11. http://scopeq.cc.univie.ac.at/Query/detail.aspx?ID=68635
  12. q:Мария фон Эбнер-Эшенбах в Викицитатнике
  13. 13,0 13,1 «Эбнер-Эшенбах, Мария»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են