Մարիա Բուրգունդացի

Մարիա Բուրգունդացի (ֆր.՝ Marie de Bourgogne,փետրվարի 13, 1457, Բրյուսել, Բուրգունդյան Նիդերլանդներ, Բուրգունդյան պետություն[1] - մարտի 27, 1482, Բռյուգե, Ֆրանսիայի թագավորություն[1]), 1477 թվականից՝ Բուրգունդիայի դքսուհի, Հոլանդիայի կոմսուհի, Բուրգունդիայի դուքս Կարլոս Խիզախի միակ դուստրն ու ժառանգորդը:

Մարիա Բուրգունդացի
Mary of burgundy pocher.jpg
 
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Դավանանք կաթոլիկություն
Ծննդյան օր փետրվարի 13, 1457
Ծննդավայր Բրյուսել, Բուրգունդյան Նիդերլանդներ, Բուրգունդյան պետություն[1]
Վախճանի օր մարտի 27, 1482 (25 տարեկան)
Վախճանի վայր Բռյուգե, Ֆրանսիայի թագավորություն[1]
Գերեզման Բրյուգեի Աստվածամոր եկեղեցի
Թաղված Բրյուգեի Աստվածամոր եկեղեցի
Դինաստիա Վալուաներ
Քաղաքացիություն Bannière de France style 1500.svg Ֆրանսիա և Բելգիա
Հայր Կարլոս Խիզախ[2]
Մայր Իզաբելլա դե Բուրբոն[2]
Ամուսին Մաքսիմիլիան I[2]
Զավակներ Ֆիլիպ I[2], Մարգարեթ Ավստրիացի և Ֆրանց ֆոն Հաբսբուրգ[3]
Մարիա Բուրգունդացու ձեռքի հավակնորդները: Մանրանկար Ֆիլիպպ դե Կոմինեսի «Հուշեր» ձեռագրից, 1518-1524 թթ.

ԿենսագրությունԽմբագրել

 
Մարիա Բուրգունդացուն որսի ժամանակ հետապնդում է մահը

1477 թվականի հունվարին՝ հոր մահից հետո, Մարիան ժառանգեց Բուրգունդիայի դքսությունը և դարձավ այն տարիների ամենացանկալի հարսնացուն Եվրոպայում: Մարիայի ժառանգության մեջ էին մտնում ներկայիս Ֆրանսիայի հյուսիս-արևելյան շրջանները՝ Բուրգունդիան, Լոթարինգիայի ու Էլզասի զգալի մասը, ինչպես նաև Ֆրանշ Կոնտեն, Ֆլանդրիան, Էնոն և Բրաբանտը: Ֆրանսիայի Լյուդովիկոս XI թագավորը, զավթելով Բուրգունդիայի արևմտյան մասը, այդ բռնազավթումը արդարացնելու համար առաջարկեց քսանամյա Մարիային դառնալ իր յոթամյա որդու կինը: Դքսուհու հպատակների մեծ մասը դեմ էր ֆրանսիական տիրապետությանը: Մարիայի ձեռքին հավակնում էր նաև Սրբազան Գերմանական կայսրության կայսր Ֆրիդրիխ III[4] որդի Մաքսիմիլիան Հաբսբուրգը: 1477 թվականի օգոստոսի 14-ին Մարիա Բուրգունդացին ամուսնացավ Մաքսիմիլիանի հետ (հետագայում՝ Սրբազան Գերմանական կայսրության կայսր Մաքսիմիլիան I): Մարիան մահացավ 1482 թվականին 25 տարեկան հասակում հեմոթորաքսից, որն առաջացել էր որսի ժամանակ ձիուց ընկնելու հետևանքով: Ֆիլիպպ դե Կոմինեսը իր «Հուշերում» գրում է.

  Չորրորդ տարում նա մահացավ, ընկնելով ձիուց կամ տենդից, բայց, ամենայն հավանականությամբ, ընկնելու պատճառով: Որոշ մարդիկ ասում են, որ նա հղի էր: Դա մեծ դժբախտություն էր, քանզի նա բարի, առատաձեռն ու սիրելի էր հպատակների համար… Նա շատ էր սիրում ամուսնուն և ուներ բարի համբավ: Նրա մահը տեղի ունեցավ 1482 թվականին [5]:  


Մարիա Բուրգունդացին թաղված է Բրյուգեի Աստվածամոր եկեղեցում` հոր կողքին:

Ընտանեկան հարաբերություններԽմբագրել

Պահպանվել են Մաքսիմիլիանի նամակները` ուղղված իր ընկեր Զիգմունդ Պրյուշենկին: Դրանցից մեկում կա նրա ապագա կնոջ արտաքինի նկարագրությունը.

  Նա գեղեցիկ է, բարեպաշտ, առաքինի, ինչի համար ես շնորհակալ եմ Աստծուն: Կառուցվածքով փխրուն, ձյունաճերմակ մաշկով, մազերը` շագանակագույն, փոքր քիթ, դեմքի նուրբ դիմագծեր, աչքերը միաժամանակ շագանակագույն ու մոխրագույն՝ գեղեցիկ ու պարզ: Իմ տեսած կանանցից ամենագեղեցիկն է:  


Հարսանիքի ժամանակ հարսնացուն ոսկեզօծ զգեստով էր, իսկ փեսացուն՝ արծաթե զրահով: Պսակադրությունից հետո նորապսակները տեղավորվեցին համատեղ ննջարանում՝  հազվագյուտ երևույթ այն ժամանակներում անվանի ընտանիքներում, երբ ամուսինները տարբեր սենյակներ էին ունենում:

Մաքսիմիլիանը կնոջից հետո ապրեց 37 տարի և, ժամանակակիցների վկայությամբ, այդ բոլոր տարիներին «նրա մասին հիշելիս, չէր կարողանում զսպել արցունքները»: Նա պատվիրում էր դիմանկարներ, հատում էր դրամներ նրա պատկերով, գրել է երկու երկ նրա մասին՝ «Teuerdank» և «Weisskunig»[6]:

ՍերունդներըԽմբագրել

Նրա որդի Ֆիլիպ Ավստրիացին, որը մոր մահվան պահին չորս տարեկան էր, շարունակեց Հաբսբուրգների արքայատոհմը և դարձավ նրանց երկու ճյուղերի՝ իսպանական ու ավստրիական, հիմնադիրը:

Մարիայի դուստրը՝ Մարգարեթ Ավստրիացին, Իսպանական Նիդերլանդների շտատհալտերն էր:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Мария Бургундская // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Kindred Britain
  3. Lundy D. R. The Peerage
  4. Шимов Я. Австро-Венгерская империя. — М.: Изд-во Эксмо, 2003. — С. 50—52.
  5. Филипп де Коммин. Мемуары / Пер. Ю. П. Малинина. — М.: Наука, 1986. — С. 229.
  6. Дело об охотничьей птице

ԳրականությունԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել