Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օսիա (այլ կիրառումներ)

Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն - Ալանիա (Հյուսիսային Օսիա, օսերեն՝ Республикæ Цæгат Ирыстон — Алани լսել , ռուս.՝ Респу́блика Се́верная Осе́тия — Ала́ния), հանրապետություն Ռուսաստանի Դաշնության կազմում[3], դաշնության սուբյեկտ, մտնում է Հյուսիսկովկասյան դաշնային շրջանի մեջ։

Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն
flag of North Ossetia–Alania? Զինանշան


ԵրկիրՌուսաստան Ռուսաստան
Մասն էՀյուսիսկովկասյան դաշնային շրջան և Հարավային դաշնային շրջան
ՀիմնNational Anthem of the Republic of North Ossetia–Alania?
ԿարգավիճակՌուսաստանի կազմում հանրապետություն
Մտնում էՌուսաստան[1]
ՎարչկենտրոնՎլադիկավկազ
Պաշտոնական լեզուներռուսերեն և օսերեն
Բնակչություն693 098 մարդ (հունվարի 1, 2021)
Տարածք7987 կմ²
Հիմնադրված էնոյեմբերի 9, 1993 թ.
Սահմանակցում էԻնգուշեթիա, Չեչնիա, Ստավրոպոլի երկրամաս, Կաբարդա-Բալկարիա, Վրաստան և Հարավային Օսիայի Հանրապետություն
Ժամային գոտիMSD?, UTC+3 և Եվրոպա/Մոսկվա[2]
ՀապավումСеверная Осетия
ՓոխարինեցՀյուսիսային Օսիայի ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետություն
ISO 3166-2 կոդRU-SE
Ավտոմոբիլային կոդ15
rso-a.ru

Մայրաքաղաքը Վլադիկավկազն է։ Արևմուտքում սահմանակցում է Կաբարդա-Բալկարիայի հետ, հյուսիսում Ստավրոպոլի երկրամասի, արևելքում Ինգուշիայի և Չեչնիայի, հարավում Վրաստանի և մասամբ ճանաչված Հարավային Օսիայի հետ։ Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետությունը կազմավորվել է եղել 1924 թվականի հուլիսի 7-ին։

Վարչական բաժանում խմբագրել

Տեղական ինքնակառավարումը իրականացվում է համայնքային մակարդակով։ Հյուսիսային Օսիան ունի մեկ քաղաքային օկրուգ (Վլադիկավկազ) և ութ շրջաններ։

Շրջաններ Վարչական կենտրոն Տարածքը (հազար կմ²) Բնակչությում (հազար մարդ) Բնակչության խտություն (մարդ/կմ²)
Վլադիկավկազ քաղաքային օկրուգ Վլադիկավկազ 0,291 312,22 1072,921
Ալագիրի շրջան Ալագիր 2,01 36,6 18,2
Արդոնի շրջան Արդոն 0,37 27,9 77,5
Դիգորի շրջան Դիգորա 0,64 20,4 31,9
Իրաֆի շրջան Չիկոլա 1,37 15,4 11,2
Կիրովի շրջան Էլխոտովո 0,36 26,9 74,7
Մոզդոկի շրջան Մոզդոկ 1,08 102,36 81,1
Պրավոբերեժնի շրջան Բեսլան 0,38 55,6 146,3
Պրիգոռոդնի շրջան Օկտյաբրսկոյե 1,46 102,3 70,0

Բնակչություն խմբագրել

Հանրապետության բնակչությունը կազմում է 706,123 մարդ (2013), ընդ որում քաղաքներում՝ 63,93 %, գյուղերում՝ 36,04 %։ ԲՆակչության խտությունը՝ 88,41 մարդ/կմ² (2013)։ Բնակչության շուրջ 56 %-ը բնակվում է մայրաքաղաք Վլադիկավկազում։

Ազգային պատկանելիություն խմբագրել

Ազգություն Քանակ,
Մարդահամար 2002,
մարդ ([4])
Քանակ, 2010
մարդ[5][6][7]
Օսեր 445 310 (62,7 %) 459 688 (65,1 %)
Ռուսներ 164 734 (23,2 %) 147 090 (20,8 %)
Ինգուշներ 21 442 (3,0 %) 28 336 (4,0 %)
Հայեր 17 147 (2,4 %) 16 235 (2,3 %)
Կումիկներ 12 659 (1,8 %) 16 092 (2,3 %)
Վրացիներ 10 803 (1,5 %) 9 095 (1,3 %)
Թուրքեր 2 835 3 383
Ուկրաինացիներ 5 198 3 251
Ադրբեջանցիներ 2 429 2 857
Կաբարդացիներ 2 902 2 802
Չեչեններ 3 383 2 264
Նշված են 2000 մարդ քանակությունից ավելի ազգություններ

Հայերը Հյուսիսային Օսիայում խմբագրել

Հանրապետությունում բնակվում է շուրջ 30 հազար հայ, մեծ մասը կենտրոնացած է Վլադիկավկազում և Մոզդոկում, մնացած մասը՝ Բեսլան, Ալագիր քաղաքներում և շրջակա գյուղերում[8]։

Արտաքին հղումներ խմբագրել

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. OKTMO (ռուս.)
  2. https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/europe
  3. Конституция Российской Федерации. Ст. 5, пп. 1, 2
  4. "Всероссийская перепись населения 2002 года". www.perepis2002.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 24-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 30-ին.
  5. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года Archived 2012-06-01 at the Wayback Machine.(ռուս.)
  6. Всероссийская перепись населения 2010 года. Официальные итоги с расширенными перечнями по национальному составу населения и по регионам Archived 2021-12-09 at the Wayback Machine.(ռուս.)
  7. "см". Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 16-ին.
  8. Հայկական սփյուռք հանրագիտարան, Ե., 2003, էջ 467։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 452