Բացել գլխավոր ցանկը
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Հենրի IV (այլ կիրառումներ)

Հենրի IV, (դեկտեմբերի 13, 1553[1][2][3], Պո, Պո - մայիսի 14, 1610(1610-05-14)[4][5][2][6][3], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[7]), Ֆրանսիայի թագավոր 1589-ից։ Բուրբոնների դինաստիայի առաջին ներկայացուցիչը։ 1562-ից Նավառայի թագավոր (Հենրի Նավառացի)։

Հենրի IV
Musée national du Château de Pau - Portait d'Henri IV en Mars - Ambroise Dubois P 81 20 1.jpg
Ծնվել է՝դեկտեմբերի 13, 1553[1][2][3]
ԾննդավայրՊո, Պո
Մահացել է՝մայիսի 14, 1610(1610-05-14)[4][5][2][6][3] (56 տարեկանում) մարդասպանություն
Վախճանի վայրՓարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[7]
Սեն Դենի աբբայություն
ՔաղաքացիությունRoyal Standard of the King of France.svg Ֆրանսիայի թագավորություն
Նավառայի թագավորություն
ՏոհմԲուրբոններ
քաղաքական գործիչ
ՀայրAntoine of Navarre?[4]
ՄայրJeanne d'Albret?[4]
ԵրեխաներԼուի Արդար, Elisabeth of France?, Christine Marie of France?, Gaston, Duke of Orléans?, Henrietta Maria of France?, César, Duke of Vendôme?, Catherine Henriette de Bourbon?, Nicolas Henri, Duke of Orléans?, Alexandre de Vendôme?, Henri, Duke of Verneuil?, Antoine de Bourbon?, Jeanne-Baptiste de Bourbon? և Gabriela Angélica de Bourbon?
Կրոնական հավատքներՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
ՊարգևներՈսկե վարդ
Ստորագրություն1585 signature of King Henri IV of France.jpg

Կրոնական պատերազմների ժամանակ հուգենոտների ղեկավար։ 1593-ին ընդունել է կաթոլիկություն և մտել Փարիզ։ 1598-ի Նանտի էդիկտով հուգենոտներին շնորհել է դավանանքի ազատություն և այլ արտոնություններ։ Հենրի IV-ի քաղաքականությունը նպաստել է բացարձակ միապետության ամրապնդմանը. դադարեցվել է Գլխավոր շտատների հրավիրումը, սահմանափակվել են նահանգային ժողովների իրավունքները, աճել է բյուրոկրատական ապարատի դերը են։ Տնտեսության ասպարեզում վարել է պրոտեկցիոնիզմի (հովանավորություն) քաղաքականություն, խթանել Ֆրանսիայի մանուֆակտուրաների զարգացումը, բարեկարգել ճանապարհները, բացել նոր ջրանցքներ ևն։ 1604-ին սկսվել է Կանադայի գաղութացումը ֆրանսիացիների կողմից։ Հենրի IV-ի կառավարությունը վերացրել է գյուղացիների ժամկետանց պարտքերը, սակայն բարձրացրել անուղղակի հարկերը։ Հենրի IV-ը ղեկավար դեր է խաղացել հակահաբսբուրգյան ընդդիմություն կազմակերպելու գործում, նախապատրաստել Տաբսբուրգների դեմ պատերազմը։ Հենրի IV-ին սպանել է մոլեռանդ կաթոլիկ Ռավալյակը։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 354