HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հենրի IV (այլ կիրառումներ)

Հենրի IV, (դեկտեմբերի 13, 1553[1][2][3], Պո, Պո - մայիսի 14, 1610(1610-05-14)[4][5][2][6][3][7][8], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[9]), Ֆրանսիայի թագավոր 1589-ից։ Բուրբոնների դինաստիայի առաջին ներկայացուցիչը։ 1562-ից Նավառայի թագավոր (Հենրի Նավառացի)։

Հենրի IV
Augustins - Henri IV, roi de France et de Navarre - Jacques Boulbène.jpg
Ծնվել է՝դեկտեմբերի 13, 1553[1][2][3]
ԾննդավայրՊո, Պո
Մահացել է՝մայիսի 14, 1610(1610-05-14)[4][5][2][6][3][7][8] (56 տարեկանում) մարդասպանություն
Վախճանի վայրՓարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[9]
Սեն Դենի աբբայություն
ԵրկիրRoyal Standard of the King of France.svg Ֆրանսիայի թագավորություն
Նավառայի թագավորություն
ՏոհմՎալուաներ և Բուրբոններ
քաղաքական գործիչ, միապետ և military commander
ՀայրAntoine of Navarre?[4][10]
ՄայրJeanne d'Albret?[4][10]
ԵրեխաներԼուի Արդար[10], Իզաբելլա Ֆրանսիացի[10], Christine Marie of France?, Gaston, Duke of Orléans?, Հենրիետա Մարիա Ֆրանսիացի[10], César, Duke of Vendôme?, Catherine Henriette de Bourbon?, Nicolas Henri, Duke of Orléans?, Alexandre de Vendôme?, Henri, Duke of Verneuil?, Antoine de Bourbon?, Jeanne-Baptiste de Bourbon?[3], Gabriela Angélica de Bourbon?[3], stillborn son d'Estrées?[3] և Marie Henriette de Bourbon?[3]
ՀավատքՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
ՊարգևներՈսկե վարդ
Ստորագրություն1585 signature of King Henri IV of France.jpg

Կրոնական պատերազմների ժամանակ հուգենոտների ղեկավար։ 1593-ին ընդունել է կաթոլիկություն և մտել Փարիզ։ 1598-ի Նանտի էդիկտով հուգենոտներին շնորհել է դավանանքի ազատություն և այլ արտոնություններ։ Հենրի IV-ի քաղաքականությունը նպաստել է բացարձակ միապետության ամրապնդմանը. դադարեցվել է Գլխավոր շտատների հրավիրումը, սահմանափակվել են նահանգային ժողովների իրավունքները, աճել է բյուրոկրատական ապարատի դերը են։ Տնտեսության ասպարեզում վարել է պրոտեկցիոնիզմի (հովանավորություն) քաղաքականություն, խթանել Ֆրանսիայի մանուֆակտուրաների զարգացումը, բարեկարգել ճանապարհները, բացել նոր ջրանցքներ ևն։ 1604-ին սկսվել է Կանադայի գաղութացումը ֆրանսիացիների կողմից։ Հենրի IV-ի կառավարությունը վերացրել է գյուղացիների ժամկետանց պարտքերը, սակայն բարձրացրել անուղղակի հարկերը։ Հենրի IV-ը ղեկավար դեր է խաղացել հակահաբսբուրգյան ընդդիմություն կազմակերպելու գործում, նախապատրաստել Տաբսբուրգների դեմ պատերազմը։ Հենրի IV-ին սպանել է մոլեռանդ կաթոլիկ Ռավալյակը։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118548174 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Diccionario biográfico españolReal Academia de la Historia, 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Lundy D. R. The Peerage
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Генрих IV // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1892. — Т. VIII. — С. 356–357.
  5. 5,0 5,1 5,2 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 6,2 Babelio
  7. 7,0 7,1 7,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  8. 8,0 8,1 8,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  9. 9,0 9,1 9,2 Union List of Artist Names — 2017.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Kindred Britain
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 354