Կլես Օլդենբուրգ

ամերիկացի քանդակագործ

Կլես Օլդենբուրգ (հունվարի 28, 1929(1929-01-28)[1][2][3][…], Ստոկհոլմ, Շվեդիա[2][4][5] - հուլիսի 18, 2022(2022-07-18)[6][7], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[6]), շվեդական ծագում ունեցող ամերիկացի քանդակագործ, փոփ արվեստի դասական։

Կլես Օլդենբուրգ
շվեդերեն՝ Claes Oldenburg
Museum Ludwig - Pressekonferenz - Claes Oldenburg-3979.jpg
Ծնվել էհունվարի 28, 1929(1929-01-28)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՍտոկհոլմ, Շվեդիա[2][4][5]
Մահացել էհուլիսի 18, 2022(2022-07-18)[6][7] (93 տարեկան)
Վախճանի վայրըՆյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[6]
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա և Flag of the United States.svg ԱՄՆ[8]
Ազգությունշվեդ
ԿրթությունԵյլի համալսարան և Latin School of Chicago?
Ստեղծագործություն(ներ)Թրթուրավոր շրթներկ
Ոճփոփ արտ[2]
Ժանրֆիգուրատիվիզմ և հանրային արվեստ
Մասնագիտությունքանդակագործ, նկարիչ, գծանկարիչ, դիզայներ, գծանկարիչ, նկարիչ-փորագրող, performance artist և գծագրող
ԱմուսինԿուզի վան Բրյուգեն
Պարգևներ և
մրցանակներ
ԱնդամությունԱրվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա, Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
ԵրեխաներMaartje Oldenburg?
Կայքoldenburgvanbruggen.com
Ստորագրություն
Изображение автографа
Commons-logo.svg Claes Oldenburg Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Շվեդ դիվանագետի որդին՝ Օլդենբուրգը, 1936 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում (1953 թվականին ստացել է ամերիկյան քաղաքացիություն)։ Նա հիմնականում բնակվել է Նյու Յորքում և Չիկագոյում։ 1946-1950 թվականներին սովորել է Յեյլի համալսարանում, իսկ հետո մինչև 1954 թվականը՝ Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտում։

1960-ական թվականներին Օլդենբուրգը հանդես է եկել տարբեր բնագավառներում։ Հետագայում նա նվիրվել է առարկայական արվեստին։ Օլդենբուրգին բնորոշ տեխնիկան բավականին փոքր և սովորական առարկայի քանդակային պատկերն է մեծ մասշտաբով՝ հաճախ տարօրինակ կերպով ներկված և անսպասելիորեն տեղակայված տարածության մեջ։ Ի սկզբանե Օլդենբուրգի սադրիչ բնույթ կրող ստեղծագործություններն այսօր ընկալվում են որպես նրբագեղ խաղ, որը հեշտությամբ տեղավորվում է ուրբանիստական բնապատկերի մեջ։ Հետևաբար, ժամանակի ընթացքում Օլդենբուրգի գործերն առավել ակտիվորեն օգտագործվում են որպես քաղաքային միջավայրի տեսողական լուծում։ Լոս Անջելեսում գտնվող «Chiat/day» գովազդային գործակալության մուտքը Օլդենբուրգը պատրաստում է հսկա սև հեռադիտակի տեսքով, իսկ Միլանում՝ Կադորնա երկաթուղային կայարանի դիմաց գտնվող հրապարակում, հսկա ասեղը կիսով չափ խրված է գետնին, որի վրա վառ կարմիր-դեղին-կանաչ թել է, իսկ հրապարակի հակառակ կողմում կա թելի մեկ այլ ծայր հանգույցով։ Այս ոճով նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը Չիկագոյի «Շարասյուն — բիտա»-ն է, որն իրենից ներկայացնում է 30 մետրանոց պողպատե բեյսբոլի բիթ (1977)[9]:

1989 թվականին Օլդենբուրգին շնորհվեց Գայլի մրցանակ արվեստի համար, 1995 թվականին՝ Ռոլֆ Շոկի մրցանակ, 2000 թվականին՝ ԱՄՆ-ի մշակույթի ազգային շքանշան։

ԸնտանիքԽմբագրել

1977 թվականին ամուսնացել է քանդակագործ Կուզի վան Բրյուգենի (1942—2009) հետ։ Իր ստեղծագործությունների մեծ մասը՝ 1977 թվականից ի վեր, նա ստեղծել է կնոջ հետ համատեղ։

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրությունԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Claes Oldenburg (նիդերլ.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  4. 4,0 4,1 4,2 RKDartists (նիդերլ.)
  5. 5,0 5,1 5,2 https://zkm.de/en/person/claes-oldenburg
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 https://www.washingtonpost.com/obituaries/2022/07/18/artist-claes-oldenburg-dead/
  7. 7,0 7,1 7,2 波普藝術雕塑家歐登伯格逝世,享耆壽 93 歲
  8. Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
  9. Դեմփսի, 2008, «Տեղանքի արվեստ», էջ 263—266

ԳրականությունԽմբագրել

Դեմփսի Է.: Ոճեր, դպրոցներ, ուղղություններ։ Ժամանակակից արվեստի ուղեցույց, ոճեր, դպրոցներ և շարժումներ. [Տրանս. ից

անգլ.]: - Մ .: Արվեստ - XXI դար, 2008 թվական .-- 304 էջ։ - 3000 օրինակ։ - ISBN 978-5-98051-053-4:

Արտաքին հղումներԽմբագրել