Կարլ Շվարցշիլդ (գերմ.՝ Karl Schwarzschild, հոկտեմբերի 9, 1873(1873-10-09)[1][2][3][…], Ֆրանկֆուրտ, Վիսբադեն, Hesse-Nassau, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[4] - մայիսի 11, 1916(1916-05-11)[5][1][2][…], Պոտսդամ, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[4]), գերմանացի աստղագետ, Բեռլինի ԳԱ անդամ (1912

Կառլ Շվարցշիլդ
գերմ.՝ Karl Schwarzschild
Schwarzschild.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 9, 1873(1873-10-09)[1][2][3][…]
Ֆրանկֆուրտ, Վիսբադեն, Hesse-Nassau, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[4]
Մահացել էմայիսի 11, 1916(1916-05-11)[5][1][2][…] (42 տարեկան)
Պոտսդամ, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[4]
ԳերեզմանԳյոտինգենի քաղաքի գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1867–1918).svg Գերմանիա
Մասնագիտությունֆիզիկոս, աստղագետ, աստղաֆիզիկոս, համալսարանի դասախոս և մաթեմատիկոս
Հաստատություն(ներ)Գյոթինգենի համալսարան[1], Kuffner observatory?[1], Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան[1] և Leibniz Institute for Astrophysics Potsdam?[1]
Գործունեության ոլորտաստղագիտություն և ֆիզիկա
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Լեոպոլդինա
Ալմա մատերԼյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան (1896) և Ստրասբուրգի համալսարան (1893)
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[5]
Գիտական ղեկավարՀուգո ֆոն Զելիգեր[6]
Եղել է գիտական ղեկավարԷյնար Հերցշպրունգ[7], Arnold Kohlschütter?[8], Albert von Brunn?[8], Emanuel von der Pahlen?[8], Alfred Brill?[8], Albert von Brunn?[8], Arnold Kohlschütter?[8] և Emanuel von der Pahlen?[8]
Երեխա(ներ)Martin Schwarzschild?
Karl Schwarzschild Վիքիպահեստում

ԳործունեությունԽմբագրել

1901 թվականից՝ Գյոթինգենի համալսարանի պրոֆեսոր և այդ համալսարանի աստղադիտարանի տնօրեն, 1909 թվականից՝ Պոտսդամի աստղաֆիզիկական աստղադիտարանի տնօրեն, 1912 թվականից՝ Բեռլինի համալսարանի տնօրեն։ Շվարցշիլդը ստացել է Այնշտայնի դաշտի հավասարումների առաջին ճշգրիտ լուծումը։ Մշակել է լուսանկարչական աստղային լուսաչափության մեթոդը, ստեղծել 3500 աստղի փայլերի լուսանկարչական բնորոշումը պարունակող աստղացուցակ։ Որոշել է աստղերի արագությունների էլիպսոիդային բաշխումը, տվել աստղային վիճակագրության ինտեգրալ հավասարումների ընդհանուր լուծումը։ Շվարցշիլդը ստեղծել է աստղերի մթնոլորտների ճառագայթային հավասարակշռության տեսությունը, զբաղվել կրկնակի ու փոփոխական աստղերի, գիսավորների ուսումնասիրությամբ, քվանտային մեխանիկայի և հարաբերականության տեսության աստղագիտական կիրառման հարցերով։

Հայտնի է նաև օպտիկայի բնագավառում կատարած աշխատանքներով։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 555