Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ

Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ[1][2][3] (Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ[4][5][6], անգլ.՝ Laurence Olivier Award), բրիտանական մրցանակ, տրվել է Լոնդոնի թատերական ընկերության կողմից՝ թատրոնում մասնագիտական ​​ձեռքբերումների համար: Մրցանակը առաջին անգամ հանձնվել է Լոնդոնի Վեստ Էնդ քաղաքի թատրոնի բեմում՝ դերերի և ներկայացումների համար: Մրցանակը համարվում է Մեծ Բրիտանիայի ամենահեղինակավոր թատերական մրցանակը, որը նման է Բրոդվեյու «Թոնի» մրցանակին:

Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ
Տեսակթատերական մրցանակ
ԵրկիրFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Հիմնադրվել է1976
ՊարգևադրողԼոնդոնի թատերական ընկերություն
Անվանված էԼոուրենս Օլիվիե
Կայքofficiallondontheatre.com/olivier-awards/(անգլ.)

Սովորաբար այն անվանում են «Օլիվիեի մրցանակ», ամեն տարի պարգևատրվում են մի շարք անվանակարգեր՝ ընդգրկելով դրամայի, երաժշտական, օպերայի, բալետի և թատրոնի բեմադրություններ: Այն հիմնադրվել է 1976 թվականին՝ որպես Վեստ Էնդի թատերական ընկերության մրցանակ, սակայն 1984 թվականին պարոն Օլիվիեի համաձայնությամբ մրցանակը վերանվանվել է իր պատվին[7]:

ՀանդիսակարգԽմբագրել

Ցանկացած նոր բեմադրություն, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել Լոնդոնի թատերական ընկերության կողմից ներկայացված թատրոններում, նախորդ տարվա փետրվարի կեսից մինչև ընթացիկ տարվա փետրվարի կեսեր ընկած ժամանակահատվածում, (յուրաքանչյուր տարի հատուկ ամսաթվերը սահմանվում են՝ կախված հանդիսակարգի անցկացման օրվանից)` պայմանով, որ ներկայացումը հանդիսատեսին ցուցադրվել է առնվազն երեսուն անգամ: Լոնդոնի թատերական հասարակության անդամներից բացի, ընտրող հանձնաժողովն ընդգրկում է թատերական բեմադրությունների և սովորական լսարանի անվանի մասնագետներ, որոնք բաժանված են չորս հանձնաժողովների (դրամա, երաժշտական, օպերա, բալետ): Նրանք կարող են դիմել հանձնաժողովին մասնակցելու համար և կպահանջվի տարվա ընթացքում հաճախել շուրջ 100 դրամայի և երաժշտական ​​ներկայացման՝ կազմակերպիչների կողմից տրամադրված տոմսերով[8][9]: Ընդհանուր առմամբ, մրցանակը շնորհվում է 40 անվանակարգերում՝ բաժանված վեց կատեգորիայի[10]: Պարգևատրման արարողությունը չունի մշտական ​​վայր և օր (որպես կանոն, դա տեղի է ունենում մարտին կամ ապրիլին): Ամենից հաճախ մրցանակների տոնակատարությունները տեղի էին ունենում «Grosvenor House» հյուրանոցում, 2012-2014 թվականներին շնորհանդեսը անցկացվել է Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում[11]: 2017 թվականից մրցանակների հանձնման արարողությունը տեղի է ունեցել Ալբերտ թագավորական սրահում, որը հեռարձակվել է ինտերնետ-պորտալների միջոցով, իսկ հետո մրցանակների հանձնման արարողությունից հատվածներ հեռարձակվել են «ITV»-ով: 2020 թվականին, մրցանակների հանձնման արարողությունը, որը նախատեսված էր ապրիլի 5-ին, չեղարկվեց COVID-19 համավարակի պատճառով, չնայած առաջադրվելու մասին հայտարարություններին, որոնք տեղի են ունեցել մարտի սկզբին[12]:

2011 թվականին BBC-ն առաջին անգամ ցուցադրեց մրցանակների հանձնման արարողությունը[13], իսկ 2012 թվականին՝ դեբյուտային ցուցադրությունը համացանցում[14]:

ՄրցանակԽմբագրել

Հաղթողները պարգևատրվում են Լոուրենս Օլիվիեի պատկերով բրոնզե արձանիկով, ինչպես Հենրի V-ը 1937 թվականին Օլդ Վիկում ցուցադրությամբ, որի վերանվանումից հետո փոխարինեց Վեդժվուդի արտադրած ավանդական կապույտ սպասքին[9]: Բեմադրության (դրամայի կամ երաժշտական) հաղթանակի դեպքում պարգևատրվում են ոչ թե ներկայացման հեղինակները, այլ դրա բեմադրողները:

Մրցանակների կարգերըԽմբագրել

ԴրամատուրգիաԽմբագրել

  • Լավագույն նոր դրամա
  • Լավագույն վերսկսված ներկայացումը
  • Լավագույն նոր կատակերգություն
  • Լավագույն դերասան
  • Լավագույն դերասանուհի
  • Լավագույն երկորդական դեր
  • Լավագույն երկրորդական դերասան
  • Լավագույն երկրորդական դերասանուհի

ԵրաժշտականԽմբագրել

  • Լավագույն նոր երաժշտություն
  • Լավագույն վերսկսված երաժշտություն
  • Լավագույն դերասան մյուզիքլում
  • Լավագույն դերասանուհի մյուզիքլում
  • Լավագույն երկրորդական դերասան մյուզիքլում
  • Լավագույն երկրորդական դերասանուհի մյուզիքլում
  • Լավագույն երկրորդական դերը մյուզիքլում

Բեմական արտադրությունԽմբագրել

  • Լավագույն ռեժիսոր
  • Լավագույն թատերական խորեոգրաֆ
  • Լավագույն զգեստ
  • Լավագույն դեկորատոր
  • Լավագույն լուսային ձևավորում
  • Լավագույն ձայնային ձևավորում

Բալետ և օպերաԽմբագրել

  • Լավագույն նոր բալետային բեմադրություն
  • Ակնառու ներկայացուցիչ բալետում
  • Օպերայի լավագույն նոր բեմադրություն
  • Ակնառու ներկայացուցիչ օպերայում

Այլ կատեգորիաներԽմբագրել

  • Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ թատրոնում վաստակաշատ նվաճումների համար

Անցյալ տարվա անվանակարգերըԽմբագրել

  • Լավագույն նոր դեմք
  • Երաժշտության մեջ ակնառու նվաճում

Ռեկորդային մրցանակներԽմբագրել

  • Դերասանուհի Ջուդի Դենչը նվաճած մրցանակների քանակով ռեկորդակիր է: 2016 թվականին նա ստացել է իր ութերորդ մրցանակը[15]:
  • 2017 թվականին մեկ տարվա ընթացքում Հարրի Փոթերը և Անիծված երեխան ստացան ամենամեծ թվով մրցանակները: Այն ստացել է 9 մրցանակ 11 անվանակարգերից, այդ թվում ՝ «Լավագույն պիես», «Լավագույն դերասան» (Ջեյմի Պարկեր) և «Լավագույն երկրորդական դերասան» (Նոմա Դումեզվեն)[16]: Դրանից առաջ «Շների առեղծվածային գիշերային սպանությունը» (2013) պիեսով արժանացան 7 մրցանակի, այդ թվում՝ «Լավագույն պիես», «Լավագույն դերասան» (Լյուկ Թրեդվեյ), «Լավագույն ռեժիսոր» (Մարիաննա Էլիոտ) և «Լավագույն երկրորդական դերասանուհի» (Նիկոլա Ուոլկեր)[17]:
  • «Համիլթոն» մյուզիքլը ստացել է անվանակարգերի ամենամեծ թիվով մրցանակները մեկ տարվա ընթացքում՝ 2018 թվականին: Նա արժանացել է 13 մրցանակների 10 անվանակարգերում, այդ թվում՝ «Լավագույն նոր երաժշություն», «​​Լավագույն դերասան մյուզիքլում» (Ջամաել Ուեսթման և Ջաիլզ Թերերա), «Լավագույն ռեժիսոր» (Թոմաս Կայլ) և «Երաժշտության գերազանց նվաճում» անվանակարգերում: Այսպիսով, «Համիլթոնը» կոտրեց «Հարի Փոթերը և Անիծված երեխան» պիեսի ռեկորդը և երաժշտական փայլուն ձայնը՝ որոնք առաջադրվել էին յուրաքանչյուր 11 մրցանակի համար[18][19]:
  • Մրցանակաբաշխության ամենաերիտասարդ հաղթողը եղել է Էլիանոր Ուրոնդտոն Կոքսնը`Մյուզիքլի «Լավագույն դերասանուհի»` Մատիլդա Ուորմվուդն դերի համար ստացավ մրցանակ, նա այս մրցանակը 2012 թվականին կիսեց հավասարապես երեք երիտասարդ գործընկերների հետ[20]: Ուորինգթոն Կոքսը հաղթանակի պահին 10 տարեկան էր.[21]:

Օլիվ մրցանակի ռուս դափնեկիրներԽմբագրել

  • 1988 թվականին Ռուսաստանի (խորհրդային) երկու թատրոններ միանգամից ստացան Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ` Մարինսկյան(Կիրովսկյան) բալետը «Բալետում կատարյալ գործունեություն» անվանակարգում՝ Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնի բեմում անցկացվող պիեսի համար, իսկ Փոքր դրամատիկական թատրոնը՝ «Ոլորտում նվաճումների համար» անվանակարգում «Աստղեր առավոտյան երկնքում» պիեսի համար:
  • Առաջին ռուս դերասանը, ով արժանացել է Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակին՝ որպես լավագույն երկրորդական դերասան, Օլեգ Մենշիկովն է, ով այն ստացել է 1992 թվականին՝ Լոնդոնյան արտադրության «Երբ նա պարելիս» պիեսում Էսենինի դերակատարման համար՝ հիմնվելով Մարտին Շերմանի պիեսի վրա[22]:
  • Վյաչեսլավ Պոլունին` 1998 թվկանիի մրցանակի դափնեկիր« Լավագույն փոփ ներկայացում »անվանակարգում «Նուրբ շոու» պիեսի համար[23]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, Баскаков, Владимир Евтихианович, Вайсфельд, Илья Вениаминович и др. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — 100 000 экз.
  2. О. Проханов, Е. Алексеева Кто есть кто в России. — Олимп, 1998. — С. 124. — 767 с.
  3. Коллектив ИТАР-ТАСС Действующие лица. — Лексикон, 2003. — С. 53.
  4. Мандель Б.Р. Всемирная литература: Нобелевские лауреаты (1981-2014) / Платонова Ю.В., Павленко А.И. — М.-Берлин: Директ-Медиа, 2015. — С. 605. — 785 с. — ISBN 978-5-4475-3778-4
  5. Мировая история. Хроника человечества. XX век.. — М.: ОЛМА-Пресс, 2005. — С. 15, 65. — 320 с. — ISBN 5-94849-688-0
  6. Театральная Россия. — Си-Арт, 2003. — Т. 2. — С. 170.
  7. «Olivier Awards, History»։ Olivierawards.com (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-08-31 
  8. «Apply to be a public panellist for the Olivier Awards 2020!»։ officiallondontheatre.com։ Վերցված է 2019-06-21 
  9. 9,0 9,1 >Lucy Handley (2016-04-01)։ «How the Olivier Awards came into being»։ telegraph.co.uk (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-06-21 
  10. «Olivier Awards, Past Nominees & Winners»։ Olivierawards.com (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-08-31 
  11. «Театральная премия Лоуренса Оливье раздала свои награды»։ «РИА Новости»։ 16 апреля 2012։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-08-31 
  12. Olivier Awards 2020 ceremony at the Royal Albert Hall cancelled
  13. Carrie Dunn. (14 March, 2011)։ «Olivier theatre awards: the BBC should be red-faced over its red-button coverage»։ Guardian.co.uk (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-08-31 
  14. «Британская театральная премия Оливье пройдёт с интернет-трансляцией»։ newsMCS.ru։ 15 апреля 2012։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-08-31 
  15. Mark Brown (2016-04-04)։ «Dame Judi Dench wins record eighth Olivier award» (անգլերեն)։ The Guardian։ Վերցված է 2016-07-25 
  16. Mark Brown (2017-04-09)։ «Harry Potter play casts spell over Olivier awards in record triumph»։ theguardian.com (անգլերեն)։ The Guardian։ Վերցված է 2017-04-11 
  17. Mark Brown (2013-04-29)։ «Olivier awards 2013: Seven is the magic number for Curious Incident» (անգլերեն)։ The Guardian։ Վերցված է 2017-07-11 
  18. Guardian Stage (2018-03-06)։ «Olivier awards 2018: complete list of nominations»։ theguardian.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-03-12 
  19. Mark Brown (2018-03-06)։ «Hamilton becomes most nominated show ever at Olivier awards»։ theguardian.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-03-12 
  20. Full list: Olivier award winners 2012
  21. Susanna Rustin (2012-04-07)։ «Matilda the musical: Daughters on stage»։ theguardian.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-05-03 
  22. Список лауреатов премии в 1992 году. (անգլ.)
  23. Список лауреатов премии в 1998 году. Archived 2013-12-02 at the Wayback Machine.(անգլ.)