Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ

Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ[1][2][3] (Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ[4][5][6], անգլ.՝ Laurence Olivier Award), բրիտանական մրցանակ, տրվել է Լոնդոնի թատերական ընկերության կողմից՝ թատրոնում մասնագիտական ​​ձեռքբերումների համար: Մրցանակը առաջին անգամ հանձնվել է Լոնդոնի Վեստ Էնդ քաղաքի թատրոնի բեմում՝ դերերի և ներկայացումների համար: Մրցանակը համարվում է Մեծ Բրիտանիայի ամենահեղինակավոր թատերական մրցանակը, որը նման է Բրոդվեյու «Թոնի» մրցանակին:

Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ
Տեսակթատերական մրցանակ
ԵրկիրFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Հիմնադրվել է1976
ՊարգևադրողԼոնդոնի թատերական ընկերություն
Անվանված էԼոուրենս Օլիվիե

Սովորաբար այն անվանում են «Օլիվիեի մրցանակ», ամեն տարի պարգևատրվում են մի շարք անվանակարգեր՝ ընդգրկելով դրամայի, երաժշտական, օպերայի, բալետի և թատրոնի բեմադրություններ: Այն հիմնադրվել է 1976 թվականին՝ որպես Վեստ Էնդի թատերական ընկերության մրցանակ, սակայն 1984 թվականին պարոն Օլիվիեի համաձայնությամբ մրցանակը վերանվանվել է իր պատվին[7]:

ՀանդիսակարգԽմբագրել

Ցանկացած նոր բեմադրություն, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել Լոնդոնի թատերական ընկերության կողմից ներկայացված թատրոններում, նախորդ տարվա փետրվարի կեսից մինչև ընթացիկ տարվա փետրվարի կեսեր ընկած ժամանակահատվածում, (յուրաքանչյուր տարի հատուկ ամսաթվերը սահմանվում են՝ կախված հանդիսակարգի անցկացման օրվանից)` պայմանով, որ ներկայացումը հանդիսատեսին ցուցադրվել է առնվազն երեսուն անգամ: Լոնդոնի թատերական հասարակության անդամներից բացի, ընտրող հանձնաժողովն ընդգրկում է թատերական բեմադրությունների և սովորական լսարանի անվանի մասնագետներ, որոնք բաժանված են չորս հանձնաժողովների (դրամա, երաժշտական, օպերա, բալետ): Նրանք կարող են դիմել հանձնաժողովին մասնակցելու համար և կպահանջվի տարվա ընթացքում հաճախել շուրջ 100 դրամայի և երաժշտական ​​ներկայացման՝ կազմակերպիչների կողմից տրամադրված տոմսերով[8][9]: Ընդհանուր առմամբ, մրցանակը շնորհվում է 40 անվանակարգերում՝ բաժանված վեց կատեգորիայի[10]: Պարգևատրման արարողությունը չունի մշտական ​​վայր և օր (որպես կանոն, դա տեղի է ունենում մարտին կամ ապրիլին): Ամենից հաճախ մրցանակների տոնակատարությունները տեղի էին ունենում «Grosvenor House» հյուրանոցում, 2012-2014 թվականներին շնորհանդեսը անցկացվել է Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում[11]: 2017 թվականից մրցանակների հանձնման արարողությունը տեղի է ունեցել Ալբերտ թագավորական սրահում, որը հեռարձակվել է ինտերնետ-պորտալների միջոցով, իսկ հետո մրցանակների հանձնման արարողությունից հատվածներ հեռարձակվել են «ITV»-ով: 2020 թվականին, մրցանակների հանձնման արարողությունը, որը նախատեսված էր ապրիլի 5-ին, չեղարկվեց COVID-19 համավարակի պատճառով, չնայած առաջադրվելու մասին հայտարարություններին, որոնք տեղի են ունեցել մարտի սկզբին[12]:

2011 թվականին BBC-ն առաջին անգամ ցուցադրեց մրցանակների հանձնման արարողությունը[13], իսկ 2012 թվականին՝ դեբյուտային ցուցադրությունը համացանցում[14]:

ՄրցանակԽմբագրել

Հաղթողները պարգևատրվում են Լոուրենս Օլիվիեի պատկերով բրոնզե արձանիկով, ինչպես Հենրի V-ը 1937 թվականին Օլդ Վիկում ցուցադրությամբ, որի վերանվանումից հետո փոխարինեց Վեդժվուդի արտադրած ավանդական կապույտ սպասքին[9]: Բեմադրության (դրամայի կամ երաժշտական) հաղթանակի դեպքում պարգևատրվում են ոչ թե ներկայացման հեղինակները, այլ դրա բեմադրողները:

Մրցանակների կարգերըԽմբագրել

ԴրամատուրգիաԽմբագրել

  • Լավագույն նոր դրամա
  • Լավագույն վերսկսված ներկայացումը
  • Լավագույն նոր կատակերգություն
  • Լավագույն դերասան
  • Լավագույն դերասանուհի
  • Լավագույն երկորդական դեր
  • Լավագույն երկրորդական դերասան
  • Լավագույն երկրորդական դերասանուհի

ԵրաժշտականԽմբագրել

  • Լավագույն նոր երաժշտություն
  • Լավագույն վերսկսված երաժշտություն
  • Լավագույն դերասան մյուզիքլում
  • Լավագույն դերասանուհի մյուզիքլում
  • Լավագույն երկրորդական դերասան մյուզիքլում
  • Լավագույն երկրորդական դերասանուհի մյուզիքլում
  • Լավագույն երկրորդական դերը մյուզիքլում

Բեմական արտադրությունԽմբագրել

  • Լավագույն ռեժիսոր
  • Լավագույն թատերական խորեոգրաֆ
  • Լավագույն զգեստ
  • Լավագույն դեկորատոր
  • Լավագույն լուսային ձևավորում
  • Լավագույն ձայնային ձևավորում

Բալետ և օպերաԽմբագրել

  • Լավագույն նոր բալետային բեմադրություն
  • Ակնառու ներկայացուցիչ բալետում
  • Օպերայի լավագույն նոր բեմադրություն
  • Ակնառու ներկայացուցիչ օպերայում

Այլ կատեգորիաներԽմբագրել

  • Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ թատրոնում վաստակաշատ նվաճումների համար

Անցյալ տարվա անվանակարգերըԽմբագրել

  • Լավագույն նոր դեմք
  • Երաժշտության մեջ ակնառու նվաճում

Ռեկորդային մրցանակներԽմբագրել

  • Դերասանուհի Ջուդի Դենչը նվաճած մրցանակների քանակով ռեկորդակիր է: 2016 թվականին նա ստացել է իր ութերորդ մրցանակը[15]:
  • 2017 թվականին մեկ տարվա ընթացքում Հարրի Փոթերը և Անիծված երեխան ստացան ամենամեծ թվով մրցանակները: Այն ստացել է 9 մրցանակ 11 անվանակարգերից, այդ թվում ՝ «Լավագույն պիես», «Լավագույն դերասան» (Ջեյմի Պարկեր) և «Լավագույն երկրորդական դերասան» (Նոմա Դումեզվեն)[16]: Դրանից առաջ «Շների առեղծվածային գիշերային սպանությունը» (2013) պիեսով արժանացան 7 մրցանակի, այդ թվում՝ «Լավագույն պիես», «Լավագույն դերասան» (Լյուկ Թրեդվեյ), «Լավագույն ռեժիսոր» (Մարիաննա Էլիոտ) և «Լավագույն երկրորդական դերասանուհի» (Նիկոլա Ուոլկեր)[17]:
  • «Համիլթոն» մյուզիքլը ստացել է անվանակարգերի ամենամեծ թիվով մրցանակները մեկ տարվա ընթացքում՝ 2018 թվականին: Նա արժանացել է 13 մրցանակների 10 անվանակարգերում, այդ թվում՝ «Լավագույն նոր երաժշություն», «​​Լավագույն դերասան մյուզիքլում» (Ջամաել Ուեսթման և Ջաիլզ Թերերա), «Լավագույն ռեժիսոր» (Թոմաս Կայլ) և «Երաժշտության գերազանց նվաճում» անվանակարգերում: Այսպիսով, «Համիլթոնը» կոտրեց «Հարի Փոթերը և Անիծված երեխան» պիեսի ռեկորդը և երաժշտական փայլուն ձայնը՝ որոնք առաջադրվել էին յուրաքանչյուր 11 մրցանակի համար[18][19]:
  • Մրցանակաբաշխության ամենաերիտասարդ հաղթողը եղել է Էլիանոր Ուրոնդտոն Կոքսնը`Մյուզիքլի «Լավագույն դերասանուհի»` Մատիլդա Ուորմվուդն դերի համար ստացավ մրցանակ, նա այս մրցանակը 2012 թվականին կիսեց հավասարապես երեք երիտասարդ գործընկերների հետ[20]: Ուորինգթոն Կոքսը հաղթանակի պահին 10 տարեկան էր.[21]:

Օլիվ մրցանակի ռուս դափնեկիրներԽմբագրել

  • 1988 թվականին Ռուսաստանի (խորհրդային) երկու թատրոններ միանգամից ստացան Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ` Մարինսկյան(Կիրովսկյան) բալետը «Բալետում կատարյալ գործունեություն» անվանակարգում՝ Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնի բեմում անցկացվող պիեսի համար, իսկ Փոքր դրամատիկական թատրոնը՝ «Ոլորտում նվաճումների համար» անվանակարգում «Աստղեր առավոտյան երկնքում» պիեսի համար:
  • Առաջին ռուս դերասանը, ով արժանացել է Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակին՝ որպես լավագույն երկրորդական դերասան, Օլեգ Մենշիկովն է, ով այն ստացել է 1992 թվականին՝ Լոնդոնյան արտադրության «Երբ նա պարելիս» պիեսում Էսենինի դերակատարման համար՝ հիմնվելով Մարտին Շերմանի պիեսի վրա[22]:
  • Վյաչեսլավ Պոլունին` 1998 թվկանիի մրցանակի դափնեկիր« Լավագույն փոփ ներկայացում »անվանակարգում «Նուրբ շոու» պիեսի համար[23]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, Баскаков, Владимир Евтихианович, Вайсфельд, Илья Вениаминович и др. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — 100 000 экз.
  2. О. Проханов, Е. Алексеева Кто есть кто в России. — Олимп, 1998. — С. 124. — 767 с.
  3. Коллектив ИТАР-ТАСС Действующие лица. — Лексикон, 2003. — С. 53.
  4. Мандель Б.Р. Всемирная литература: Нобелевские лауреаты (1981-2014) / Платонова Ю.В., Павленко А.И. — М.-Берлин: Директ-Медиа, 2015. — С. 605. — 785 с. — ISBN 978-5-4475-3778-4
  5. Мировая история. Хроника человечества. XX век.. — М.: ОЛМА-Пресс, 2005. — С. 15, 65. — 320 с. — ISBN 5-94849-688-0
  6. Театральная Россия. — Си-Арт, 2003. — Т. 2. — С. 170.
  7. «Olivier Awards, History»։ Olivierawards.com (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-08-31 
  8. «Apply to be a public panellist for the Olivier Awards 2020!»։ officiallondontheatre.com։ Վերցված է 2019-06-21 
  9. 9,0 9,1 >Lucy Handley (2016-04-01)։ «How the Olivier Awards came into being»։ telegraph.co.uk (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-06-21 
  10. «Olivier Awards, Past Nominees & Winners»։ Olivierawards.com (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-08-31 
  11. «Театральная премия Лоуренса Оливье раздала свои награды»։ «РИА Новости»։ 16 апреля 2012։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-08-31 
  12. Olivier Awards 2020 ceremony at the Royal Albert Hall cancelled
  13. Carrie Dunn. (14 March, 2011)։ «Olivier theatre awards: the BBC should be red-faced over its red-button coverage»։ Guardian.co.uk (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-08-31 
  14. «Британская театральная премия Оливье пройдёт с интернет-трансляцией»։ newsMCS.ru։ 15 апреля 2012։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-08-31 
  15. Mark Brown (2016-04-04)։ «Dame Judi Dench wins record eighth Olivier award» (անգլերեն)։ The Guardian։ Վերցված է 2016-07-25 
  16. Mark Brown (2017-04-09)։ «Harry Potter play casts spell over Olivier awards in record triumph»։ theguardian.com (անգլերեն)։ The Guardian։ Վերցված է 2017-04-11 
  17. Mark Brown (2013-04-29)։ «Olivier awards 2013: Seven is the magic number for Curious Incident» (անգլերեն)։ The Guardian։ Վերցված է 2017-07-11 
  18. Guardian Stage (2018-03-06)։ «Olivier awards 2018: complete list of nominations»։ theguardian.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-03-12 
  19. Mark Brown (2018-03-06)։ «Hamilton becomes most nominated show ever at Olivier awards»։ theguardian.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-03-12 
  20. Full list: Olivier award winners 2012
  21. Susanna Rustin (2012-04-07)։ «Matilda the musical: Daughters on stage»։ theguardian.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-05-03 
  22. Список лауреатов премии в 1992 году. (անգլ.)
  23. Список лауреатов премии в 1998 году. Archived 2013-12-02 at the Wayback Machine.(անգլ.)