Բացել գլխավոր ցանկը

Լոբնոր[1][2][3] (ույգուրերեն՝ لوپنۇر, չին.՝ 罗布泊), անհոսք ցամաքող աղի լիճ Չինաստանի արևմուտքում, Սինցզյան-Ույգուրական ինքնավար մարզի տարածքում գտնվող Կաշգարյան հարթավայրի (Թարիմի հարթավայր) արևելյան մասում, ծովի մակարդակից 780 մ բարձրության վրա։ Ժամանակին լինելով աղի լիճ, ինչպիսին Արալի ծովն է, Լոբնոր լիճն աստիճանաբար սկսեց փոքրանալ և աղակալել մարդու տնտեսական գործունեության արդյունքում։

Picto infobox map.png
Լոբնոր
ույգուրերեն՝ لوپنۇر, չին.՝ 罗布泊

Լոբնոր լճի ավազանի արբանյակային լուսանկարը
40°30′00″ հս․. լ. 90°29′59″ ավ. ե. / 40.5000° հս․. լ. 90.4997° ավ. ե. / 40.5000; 90.4997
Կոորդինատներ Կոորդինատներ: 40°10′0″ հս․ լ. 90°35′0″ ավ. ե. / 40.16667° հս․. լ. 90.58333° ավ. ե. / 40.16667; 90.58333
Տեղագրություն Արևելյան Ասիա
Երկիր Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան
Տեսակ աղի
Հայելու բացարձակ բարձրությունը 780 մ
Ավազանի մակերեսը 3100 կմ²
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում

Բովանդակություն

ԱնվանումԽմբագրել

Անվանումն առաջացել է տիբեթերեն լոբ «տղմոտ» և մոնղոլերեն նոր «լիճ» բառերից[4]:

ՆկարագրությունԽմբագրել

Լճի մակերեսը խիստ ցամաքային անապատի պայմաններում կախված է և միշտ կախված է եղել լիճը թափվող Թարիմ գետի ջրերից, որոնք ժամանակին լցնում էին ավելի խոշոր Թարիմի լիճը: Լոբնորից դեպի հյուսիս գտնվում է Արևելյան Ասիայի ամենացածր կետը՝ Թուրֆանյան իջվածքը (-154 մ)։

Չնայած նրան, որ ոչ վաղ անցյալում լիճը գոյություն է ունեցել, որպես մեկ միասնական լիճ, որը 1928 թվականին ուներ մինչև 3100 կմ² մակերես, արհեստական ոռոգման զարգացումը և Սինցզյան-Ույգուրական ինքնավար մարզի բնակչության թվի արագ աճը (ներկա դրությամբ բնակչության թիվը կազմում է մոտ 20 միլիոն մարդ) և հողմային էրոզիան հանգեցրել են լճի տրոհմանը մի քանի փոքր լճերի և ճահիճների, որոնք վերջին 40 տարիների ընթացքում տեղափոխվել են դեպի արևմուտք 30-40 կիլոմետրով։ Սակայն, լճի ոչնչացման գլխավոր պատճառն է հանդիսացել բարդիների, ուռենիների, եղեգի ինտենսիվ հատումը բնակավայրերի ջեռուցման նպատակով։

Ատոմային փորձարկումներԽմբագրել

1964 թվականին Լոբնորում անցկացվել են Չինաստանի առաջին ատոմային փորձարկումները, նախագծի կոդային անվանումը «596» էր։ 1964 թվականից լճի հատակն օգտագործվում էր ատոմային հրաձգարան։

1967 թվականից անցկացվել է Չինաստանի ջրածնային ռումբի առաջին փորձարկումը՝ № 6 ատոմային փորձարկումը, ինքնաթիռից արձակված ռումբի օդում փայթյունը կատարվել է Լոբնորի հրաձգարանում։

Մինչև 1996 թվականը հրաձգարանում անցկացվել է 45 ատոմային փորձարկում[5]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Աշխարհագրական հանրագիտարանային բառարան, էջ 285
  2. Карта Китая, масштаб 1:6 000 000, Роскартография, 2008 год.
  3. Словарь географических названий Китая. М.: Наука, 1984.
  4. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս» 
  5. База ядерных испытаний Лобнор (անգլ.)