Իվան Ստեպանովիչ Կոնև (ռուս.՝ Ива́н Степа́нович Ко́нев, դեկտեմբերի 16 (28), 1897, գյուղ Լոդեյնո (այժմ՝ Կիրովի մարզի Պոդոսինովսկի շրջանում) - մայիսի 21, 1973, Մոսկվա), խորհրդային զորավար, Խորհրդային Միության մարշալ (1944), Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս (1944, 1945), ՉԽՍՀ հերոս (1970), ՄԺՀ հերոս (1971), ԽՄԿԿ անդամ (1918

Իվան Ստեպանովիչ Կոնև
Конев, Иван Степанович
Ivan Stepanovich Konev.jpg
 
Կուսակցություն՝ ԽՄԿԿ
Կրթություն՝ Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիա
Մասնագիտություն՝ սպա և քաղաքական գործիչ
Ծննդյան օր Ռուսաստան Ռուսաստանի Դաշնություն, Կիրովի մարզ
Ծննդավայր դեկտեմբերի 28, 1897
Վախճանի օր մայիսի 21, 1973
Վախճանի վայր Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն Մոսկվա, ՌԽՍՖՀ, ԽՍՀՄ,
Գերեզման Կրեմլի պատի պանթեոն
Թաղված Կրեմլի պատի պանթեոն
Քաղաքացիություն Flag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ի ծնե անուն ռուս.՝ Иван Степанович Конев
 
Պարգևներ

Ռազմական խաչ (Մեծ Բրիտանիա), Լենինի շքանշան, «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ, Կարմիր դրոշի շքանշան, Բաղնիքի շքանշանի ասպետ կոմանդոր, «Պատվո լեգեոն» շքանշանի գլխավոր հրամանատար, Խորհրդային Միության հերոս, Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան, Սպիտակ առյուծի շքանշան, Կլեմենտ Գոտվալդի շքանշան, «Հաղթանակ» շքանշան, ՉԽՍՀ հերոս, «Բանվորագյուղացիական Կարմիր բանակի 20 տարի» հոբելյանական մեդալ, I աստիճանի Սուվորովի շքանշան, I աստիճանի Կուտուզովի շքանշան, Կարմիր Աստղի շքանշան, «Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ, «Պրահայի ազատագրման համար» մեդալ, «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ, Պատվո լեգիոնի շքանշանակիր, Մոսկվայի 800-րդ ամյակին նվիրված մեդալ, Ոսկե աստղ (մեդալ, ԽՍՀՄ), Խորհրդային Միության հերոս, Ոսկե աստղ (մեդալ, ԽՍՀՄ), «Հաղթանակ» շքանշան, Լենինի շքանշան, Լենինի շքանշան, Լենինի շքանշան, Լենինի շքանշան, Լենինի շքանշան, Լենինի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, I աստիճանի Սուվորովի շքանշան, I աստիճանի Կուտուզովի շքանշան, «Խորհրդային բանակի և նավատորմի 30-ամյակի» հոբելյանական մեդալ, «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 40-ամյակ» հոբելյանական մեդալ, «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 20-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 50-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ, ԽՍՀՄ պետական զինանշանի ոսկե պատկերով պատվավոր զենք, Մոնղոլական ժողովրդական հանրապետության հերոս, Patriotic Order of Merit in silver?, Գրյունվալդի խաչի 1-ին աստիճանի շքանշան, Virtuti Militari շքանշանի մեծ խաչ, Վեածնունդի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Սուխբաաթարի օրդեն, Սուխբաաթարի օրդեն, Պարտիզանական աստղի շքանշան, Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետության շքանշան, Ռազմական խաչ (Չեխոսլովակիայի պատերազմ), Հունգարիայի ազատության շքանշան, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշան, Մարտական խաչ (Ֆրանսիա), Պատվո լեգեոնի շքանշանի մեծ սրահ, «Չին-խորհրդային բարեկամություն» մեդալ, Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ, Պլզենի պատվավոր քաղաքացի և Պրահայի պատվավոր քաղաքացի


Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ 1916 թվականին զորակոչվել է Ռուսաստանի կայսերական բանակ և կռվել Առաջին համաշխարհային պատերազմում։ 1919 թվականներին հարել է բոլշևիկներին և բռնկված քաղաքացիական պատերազմում կռվել է կարմիր բանակի շարքերում։ Ավարտել է բարձրագույն հրամկազմի դասընթացներ (1926), Մ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան (19341939-1940 թվականներին եղել է հրաձգային դիվիզիայի, կորպուսի, բանակի, 1940-1941 թվականներին՝ ռազմական շրջանների (Անդրբայկալյան, Հյուսիս-Կովկասյան), իսկ Ֆաշիստական Գերմանիայի՝ Խորհրդային Միության դեմ սանձազերծած լայնամասշտաբ հարձակումից հետո՝ բանակի (19-րդ), ապա ռազմաճակատների (Արևմտյան, Կալինինի, Հյուսիս-Արևմտյան, Տափաստանային, Առաջին և Երկրորդ ուկրաինական) հրամանատար։

Նրա հրամանատարությամբ զորքերը մասնակցել են Մոսկվայի, Կուրսկի ճակատամարտերին, Աջափնյա և Արևմտյան Ուկրաինայի ազատագրմանը, Արևելա-Կարպատյան, Վիսլա-Օդերի, Բեռլինի, Պրահայի օպերացիաներին։

1946-1950 թվականներին նշանակվել է ցամաքային զորքերի գլխավոր հրամանատար՝ փոխարինելով Գեորգի Ժուկովին և ԽՍՀՄ զինված ուժերի մինիստրի տեղակալ, 1951-1955 թվականներին՝ Մերձկարպատյան ռազմական օկրուգի հրամանատար, 1956-1960 թվականներին՝ պաշտպանության մինիստրի առաջին տեղակալ, միաժամանակ Վարշավյան պայմանագրի երկրների միացյալ զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար՝ 1956 թվականին դաժանորեն ճնշելով Հունգարական հեղափոխությունը։ 1961 թվականին, Բեռլինի պատի կառուցման ժամանակ գլխավորել է Արևելյան Գերմանիայում խորհրդային ռազմական ուժերը։

Եղել է նաև ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի անդամ (1931-1934 թվականներ), ԽՍՀՄ I-VIII գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ, ՀամԿ(բ)կ ԿԿ-ի անդամության թեկնածու (1939-1952 թվականներ), ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամ (1952-1973 թվականներ)։

Պարգևատրվել է Լենինի 6, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, «Հաղթանակի», Կարմիր դրոշի 3, Կուտուզովի I աստիճանի 2, Մուվորովի I աստիճանի 2, Կարմիր աստղի, արտասահմանյան 13 շքանշաններով և մեդալներով։

Աճյունն ամփոփված է Մոսկվայում, Կրեմլի պատի մեջ։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Glantz, David M. Soviet Military Deception in the Second World War. Routledge, 1989.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 569