Ժան Ժակ Պրադիե

ֆրանսիացի նկարիչ

Ժան Ժակ Պրադիե (երբեմն անվանում են նաև Ջեյմս Պրադիե, ֆր.՝ Jean-Jacques Pradier, մայիսի 23, 1790(1790-05-23)[1][2][3][…], Ժնև, Ժնև, Շվեյցարիա[4] - հունիսի 4, 1852(1852-06-04)[5][1][2][…], Q3452739?, Ռյուեյ-Մալմեզոն), շվեյցարական ծագմամբ ֆրանսիացի նկարիչ և քանդակագործ։

Ժան Ժակ Պրադիե
ֆր.՝ James Pradier
JamesPradier.jpg
Ի ծնեֆր.՝ Jean-Jacques Pradier
Ծնվել էմայիսի 23, 1790(1790-05-23)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԺնև, Ժնև, Շվեյցարիա[4]
Վախճանվել էհունիսի 4, 1852(1852-06-04)[5][1][2][…] (62 տարեկան)
Մահվան վայրQ3452739?, Ռյուեյ-Մալմեզոն
ՔաղաքացիությունFlag of France (1794–1815, 1830–1958).svg Ֆրանսիա[6], Ժնևի հանրապետություն և Civil Ensign of Switzerland.svg Շվեյցարիա
ԿրթությունՓարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց և Հռոմի ֆրանսիական ակադեմիա (1818)[7]
Մասնագիտությունքանդակագործ և նկարիչ
Ուշագրավ աշխատանքներChloris caressée par Zéphir?, The Three Graces? և statue of Augustin Pyramus de Candolle?
ԱշակերտներVictor Vilain?, François Félix Roubaud?, John-Étienne Chaponnière? և Auguste Bosc (sculptor)?
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ, Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի սպա և Հռոմեական մրցանակ
ԱնդամակցությունԳեղեցիկ արվեստների ակադեմիա[8]
ԱմուսինLouise Pradier?
Համատեղ ապրողԺյուլիետ Դրուե[9]
ԶավակներJohn Pradier?[9] և Claire Pradier?
James Pradier Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

1807 թվականին Պրադիեն մեկնել է Փարիզ, Ֆրանսուա Ժերարի մոտ սովորել գեղանկարչություն, այնուհետև սովորել է քանդակագործություն Ֆրեդերիկ Լեմոյի մոտ։ 1813 թվականին ստացել է Հռոմեական մրցանակ և հաջորդ հինգ տարիներն անցկացրել Հռոմում։

Փարիզ վերադառնալուց հետո Պրադիեն կարևոր դիրք գրավեց Ֆրանսիայի գեղարվեստի աշխարհում։ 1827 թվականից Գեղարվեստի դպրոցի պրոֆեսոր էր, պարբերաբար մասնակցում էր փարիզյան Սալոններին[10]։

Պրադիեի ոճն ավելի շատ հակված էր կլասիցիզմին, այլ ոչ թե անընդհատ զարգացող ռոմանտիզմին։ 1846 թվականին Գյուստավ Ֆլոբերը Պրադիեի մասին ասել է.

  Նա մեծանուն նկարիչ էր, իսկական հույն։  

Նրա ընկերների ցանկում էին ռոմանտիկ ժանրի այնպիսի պոետներ, ինչպես Ալֆրեդ դը Մյուսեն, Վիկտոր Հյուգոն և Թեոֆիլ Գոթիեն։

ՍտեղծագործությունԽմբագրել

 
Երեք գեղուհի (1831)

Պրադիեի արվեստանոցում կազմակերպվող սալոնի ղեկավարը նրա ընկերուհին էր՝ դերասանուհի Ժյուլիետա Դրուեն, ով 1833 թվականից դարձավ Հյուգոյի երկարամյա մշտական ուղեկիցը[11]։ Հաջորդ տարի Պրադիեն ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացրեց «Սատիրը և քրմուհին» քանդակագործական խումբը։ Այդ ստեղծագործությունը մեծ աղմուկ առաջացրեց, քանի որ շատերը դրանում նմանություներ գտան քանդակագործի և նրա նախկին սիրուհու միջև (Պրադիեն այլաբանորեն արդեն պատկերել էր Դրուեին՝ որպես Ստրասբուրգի արձան Համաձայնության հրապարակի արձանախմբում)։ Այս ստեղծագործությունը ձեռք է բերել Անատոլի Դեմիդովը Ֆլորենցիայում գտնվող իր առանձնատան համար։ Նա քանդակագործին պատվիրել էր նաև հուշարձան իր մահացած եղբոր՝ Պավել Նիկոլաևիչի համար։ Այդ քանդակը Քրիստոսի խաչելություն էր, որն ի սկզբանե տեղադրված էր Սանկտ Պետերբուրգի Դեմիդովների գերեզմանոցում, սակայն ավելի ուշ Պավել Նիկոլաևիչի որդին այն տեղափոխեց Նիժնի Տագիլ քաղաքի եկեղեցի[12]։

Պրադիեի այլ հայտնի ստեղծագործություների շարքում ներառված են թագավորների և Օռլեանի հերցոգների արձաններ և կիսանդրիներ (Լուի XVIII, Լուի Ֆիլիպ I), անտիկ թեմայով բազմաթիվ քանդակներ։

Պրադիեն մասնակցել է նաև Հաղթական կամար (Փարիզ) և Հաշմանդամների տուն (Փարիզ) հուշարձանների քանդակների ստեղծմանը։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 James Pradier
  3. 3,0 3,1 James [Pradier, Jean-Jacques Pradier] — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #117695513 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 Lavigne H. état civil d'artistes français (ֆր.)Paris: 1881. — P. 14.
  6. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
  7. AGORHA (ֆր.) — 2009.
  8. http://www.academiedesbeauxarts.fr/membres/archives.php
  9. 9,0 9,1 Geneanet — 2000.
  10. Kjellberg Pierre (1994)։ Bronzes of the 19th Century։ Atglen, Pennsylvania: Schiffer Publishing, Ltd.։ էջեր 554–558։ ISBN 0-88740-629-7 
  11. Louise d'Arcet. in' Édition des Lettres de Juliette Drouet à Victor Hugo.
  12. Исторический сайт Нижнего Тагила

ԳրականությունԽմբագրել

  • «Прадье, Джемс»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  • Parrocel É.-A. Annales de la peinture. — Ch. Albessard et Bérard, 1862. — P. 507-516.
  • Fusco, Peter and H. W. Janson, editors, The Romantics to Rodin, Los Angeles County Museum of Art, 1980
  • Hargrove, June, The Statues of Paris: An Open-Air Pantheon – The Histories of Statues of famous Men, Vendrome Press, New York, 1989
  • Mackay, James, The Dictionary of Sculptors in Bronze, Antique Collectors Club, Woodbridge, Suffolk, 1977
  • Nineteenth Century French Sculpture: Monuments for the Middle Class, J.B. Speed Museum, Louisville Kentucky, 1971

Արտաքին հղումներԽմբագրել