Բացել գլխավոր ցանկը

Բյուրականի աստղադիտարան

աստղադիտարան
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Բյուրական (այլ կիրառումներ)

Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարան, աստղադիտարան Հայաստանի Բյուրական գյուղում, Արագած սարի լանջին։ Պատկանում է Հայաստանի Գիտությունների Ակադեմիային և տնօրինվում նրա միջոցով։ Համարվում է Արևելյան Եվրոպայի և Միջին Արևելքի կարևորագույն աստղադիտարաններից մեկը[1]:

Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարան
Byurakan 2.jpg
Տեսակաստղադիտարան
Մասն էՀայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա
ԿազմակերպությունՀայաստանի Գիտությունների Ակադեմիա
Աստղադիտարանի կոդ123
ԵրկիրFlag of Armenia.svg Հայաստան
ՎայրԲյուրական և Արագածոտնի մարզ
ԲԾՄ1405 մետր, 1500 մետր և 1400 մետր
Հիմնադրվել է՝1946
Անվանված էՎիկտոր Համբարձումյան
103/136/213 սմԿասեգրեյնի ռեֆլեկտոր
53/53/180 սմՇմիդտի աստղադիտակ
50սմՇմիդտի աստղադիտակ
40սմռեֆլեկտոր
20սմռեֆլեկտոր
ռեֆլեկտոր
Կայքbao.am
Կոորդինատներ: 40°19′49.000008100011″ հս․ լ. 44°16′23.999988099999″ ավ. ե. / 40.33027778002777808° հս․. լ. 44.27333333002777493° ավ. ե. / 40.33027778002777808; 44.27333333002777493
Byurakan Observatory Վիքիպահեստում

Բովանդակություն

ՊատմությունԽմբագրել

Հիմնվել է 1946 թվականին ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի ջանքերով, եղել է աստղադիտարանի առաջին տնօրենը[2]։ Ճարտարապետն է Սամվել Սաֆարյանը։

Բյուրականի աստղադիտարանի առաջին աստղագետներից են եղել Հայկ Բադալյանը, Բենիամին Մարգարյանը, Ռուբեն Սահակյանը, Գրիգոր Գուրզադյանը, Լյուդվիգ Միրզոյանը, Նինա Իվանովան, Վաղարշակ Սանամյանը, Մարատ Առաքելյանը, Էդվարդ Խաչիկյանը և Կարլոս Գրիգորյանը[1]:

Տեղանքը և կառուցվածքԽմբագրել

Բյուրականի աստղադիտարանը գտնվում է Արագած լեռան հարավային լանջին՝ Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Բյուրական գյուղում։ Նրա կոորդինատներն են 40°20′07″Հյ 44°16′25″Աե[3]: Գտնվում է Երևանից 50 կմ հյուսիս[4], 1500 մետր բարձրության վրա[1]:

Աստղադիտարանը կազմված է երկու մասից՝ բնակելի ավանից և գործառնական մասից, որը ներառնում է դիտաշտարակները, վարչական և լաբորատորիայի շենքերը, ժողովասրահը և հյուրերի տունը[2]: Արտաքին մուտքի աստիճանավանդակը ունի յուրահատուկ ճարտարապետական ոճ[5]:

ԱստղադիտակներըԽմբագրել

Խոշոր աստղադիտակներԽմբագրել

 
Տիեզերքը Բյուրականից

Փոքր աստղադիտակներԽմբագրել

    • 50 սմ ռեֆլեկտոր
    • 40 սմ ռեֆլեկտոր
    • 20 սմ ռեֆլեկտոր

Ռադիոօպտիկական աստղադիտակԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

ԱղբյուրներԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 «Բյուրականի աստղադիտարանի պատմությունը (անգլերեն)»։ Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 22 
  2. 2,0 2,1 «Բյուրականի աստղադիտարանի պաշտոնական կայք»։ Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 22 
  3. «Բյուրականի քարտեզը»։ Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 22 
  4. «Բյուրականի աստղադիտարանը (անգլերեն)»։ Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 22 
  5. «Այն աստղադիտարանները, որ տեսել եմ. Բյուրականի աստղադիտարանը (անգլերեն)»։ Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 22 
  6. «ZTA-2.6 (անգլերեն)»։ Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 22 
  7. «1մ Schmidt (անգլերեն)»։ Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 22 
  8. «Գիտական գործիքներ և տվյալների բազա (անգլերեն)»։ Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 22 

Արտաքին հղումներԽմբագրել