Ֆիլիպ Մաունթբեթեն (անգլ.՝ Philip Mountbatten, հունիսի 10, 1921(1921-06-10)[3][4][5][…], Կերկիրա, Հունաստանի թագավորություն - ապրիլի 9, 2021(2021-04-09)[6][7][8][…], Վինձոր ամրոց, Վինձոր և Մեյդենհեդ, Բերկշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Եղիսաբեթ II-ի ամուսինը։ Ունի Էդինբուրգի դուքսի կոչում։ Նախկինում եղել է Հունաստանի և Դանիայի արքայազնը։ Ֆիլիպը ծնվել է Հունաստանում, նրա ընտանիքը արտաքսվել է երկրից, երբ նա 18 ամսական էր։ Ֆրանսիայում, Գերմանիայում և Միացյալ Թագավորությունում կրթություն ստանալուց հետո նա 18 տարեկան հասակում միացել է Թագավորական նավատորմին 1939 թվականին, սկսել է ծառայություն մատուցել արքայադուստր Եղիսաբեթին, որին հանդիպել էր 1934 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա ծառայել է Միջերկրական և Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմերում։

Արքայազն Ֆիլիպ
անգլ.՝ Philip Mountbatten
 
Կրթություն՝ Գորդոնսթաուն (1939)[2], Cheam School?, Schule Schloss Salem?[2] և Բրիտանիայի թագավորական նավատոմի քոլեջ (1939)
Մասնագիտություն՝ պոլո խաղացող, սպա, թագավորական կոնսորտ, ռազմածովային սպա և ազնվական
Դավանանք Անգլիկան եկեղեցի և ուղղափառություն
Ծննդյան օր հունիսի 10, 1921(1921-06-10)[3][4][5][…]
Ծննդավայր Կերկիրա, Հունաստանի թագավորություն
Վախճանի օր ապրիլի 9, 2021(2021-04-09)[6][7][8][…] (99 տարեկան)
Վախճանի վայր Վինձոր ամրոց, Վինձոր և Մեյդենհեդ, Բերկշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն
Թաղված King George VI Memorial Chapel
Դինաստիա Mountbatten family?[1] և Գլյուքսբուրգների տոհմ (Հունաստան)
Քաղաքացիություն  Միացյալ Թագավորություն[9]
Ի ծնե անուն անգլ.՝ Philip of Greece and Denmark[1] և էսպերանտո՝ Filipo de Grekio kaj Danio
Հայր Անդրեաս, Հունաստանի և Դանիայի արքայազն[1][10]
Մայր Ալիսա Բատենբերգ[1][10]
Ամուսին Եղիսաբեթ II[1][11][10][…]
Զավակներ Չարլզ III[5][1][10], Աննա[5][1][10], Էնդրյու, Յորքի դուքս[5][1][10] և Ուելսի կոմս Էդվարդ[5][1][10]
 
Ինքնագիր Изображение автографа
 
Պարգևներ

Պատերազմից հետո Ֆիլիպը ստացել է Ջորջ VI-ի համաձայնությունը՝ Եղիսաբեթի հետ ամուսնանալու համար։ Մինչև 1947 թվականի հուլիսին նրանց պաշտոնական նշանադրությունը, Ֆիլիպը հրաժարվել է իր հունական և դանիական կոչումներից և տիտղոսներից, հրաժարվել է իր մորական պապի ազգանունից՝ Մոնթբաթենից։ Նա ամուսնացել է Եղիսաբեթի հետ 1947 թվականի նոյեմբերին։ Ամուսնության նախօրեին նա ստացել է Ձերդ թագավորական մեծություն կոչումը և դարձել Էդինբուրգի դուքս, Մարիոնեթի կոմս և Գրինվիչի բարոն։ Ֆիլիպը թողել է զինվորական ծառայությունը, երբ Եղիսաբեթը 1952 թվականին դարձել է թագուհի՝ հասնելով հրամանատարի կոչման և դառնալով 1957 թվականին Բրիտանիայի արքայազն։ Ֆիլիպը և Եղիսաբեթն ունեցել են չորս երեխա՝ Արքայազն Չարլզը, Արքայադուստր Աննան, Էնդրյու, Յորքի դուքսը և Արքայազն Էդվարդ (Ուեսեքսի կոմս)։ Նա հրաժարվել է թագավորական պարտականություններից 2017 թվականի օգոստոսի 2-ին 96 տարեկան հասակում՝ անցկացնելով 22,219 հանդիպում և 5,493 ելույթ՝ սկսած 1952 թվականից[12]։ Ֆիլիպը մահացել է 2021 թվականի ապրիլի 9-ին՝ իր 100-ամյակից երկու ամիս առաջ։

Զինվորական կոչումներ խմբագրել

Արքայազն Ֆիլիպը ունեցել է հետևյալ զինվորական կոչումները.

Մեծ Բրիտանիա։

    • Ֆելդմարշալ (1953 թ.)
    • Թագավորական BBC-ի մարշալ (1953 թ.)
    • Ծովային ադմիրալ (1953 թ.)
    • Թագավորական ծովային ուժերի գեներալ-կապիտան (հունիսի 1, 1953 թ.)

Ավստրալիա։

Նոր Զելանդիա։

Ծանոթագրություններ խմբագրել