Արթուր Հոլլի Քոմփթոն (անգլ.՝ Arthur Holly Compton, սեպտեմբերի 10, 1892(1892-09-10)[1][2][3][4][5][6][7][8], Վուսթեր, Օհայո[9] - մարտի 15, 1962(1962-03-15)[9][1][2][4][5][6][7][8], Բերկլի, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[9]), ամերիկացի ֆիզիկոս, ԱՄՆ-ի ազգային գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1927

Արթուր Քոմփթոն
անգլ.՝ Arthur Holly Compton
Arthur Compton.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 10, 1892(1892-09-10)[1][2][3][4][5][6][7][8]
Վուսթեր, Օհայո[9]
Մահացել էմարտի 15, 1962(1962-03-15)[9][1][2][4][5][6][7][8] (69 տարեկանում)
Բերկլի, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[9]
ԳերեզմանԱՄՆ
ՔաղաքացիությունԱՄՆ
Դավանանքհրաժարում կաթոլիկությունից
Մասնագիտությունֆիզիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր, ֆիզիկոս-տեսաբան և միջուկային ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Վաշինգտոնի համալսարան (Սենտ Լուիս)
Չիկագոյի համալսարան
Մինեսոտայի համալսարան
Գործունեության ոլորտԱտոմային ֆիզիկա
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[10], Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[10], Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[10], Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՓրինսթոնի համալսարան, Վուսթերի քոլեջ, Չիկագոյի համալսարան և Մինեսոտայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն
Գիտական ղեկավարՕուեն Ուիլանս Ռիչարդսոն
Եղել է գիտական ղեկավարԼուիս Ուոլթեր Ալվարես, Winston H. Bostick?, Piara Singh Gill?, Robert S. Shankland?, Darol Froman? և Francis Rudolph Shonka?
Հայտնի աշակերտներWinston H. Bostick?
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Գուգենհայմի կրթաթոշակ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[11][12] Հյուզի մեդալ Մատեուչի մեդալ Ռամֆորդի մրցանակ Ռենտգենի մեդալ Ֆրանկլինի մեդալ Ռիխտմայերի հիշատակի մրցանակ Գաթրիի լեկցիա և Ամերիկյան գիտության զարգացմանն օժանդակող միության անդամ
Ստորագրություն
Arthur Compton signature.png
Arthur Compton Վիքիպահեստում

Ավարտել է Փրինստոնի համալսարանը (1914)։ 1920-1923 թվականներին՝ Ջ․ Վաշինգտոնի (Սենտ Լուիս), 1923-1945 թվականներին՝ Չիկագոյի համալսարանների պրոֆեսոր։ 1945-1953 թվականներին եղել է Վաշինգտոնի համալսարանի ռեկտոր, 1954 թվականից՝ պատվավոր պրոֆեսոր։ 1922 թվականին հայտնագործել է նյութի էլեկտրոններից ցրվող ռենտգենյան ճառագայթների ալիքի երկարության փոփոխման երևույթը (տե՛ս Քոմփթոնի էֆեկտ) և ստեղծել դրա տեսությունը՝ լույսի ֆոտոնային պատկերացման հիման վրա (Նոբելյան մրցանակ, 1927)։ 30-ական թվականներին զբաղվել է տիեզերական ճառագայթների հետազոտությամբ և հայտնաբերել լայնութենական էֆեկտը, որը վկայում է առաջնային տիեզերական ճառագայթների մասնիկային բնույթի մասին։ 1941-1945 թվականներին մասնակցել է ատոմային ռումբի ստեղծման աշխատանքներին։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 Encyclopædia UniversalisEncyclopædia Britannica.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 KNAW Past Members
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 9,7 9,8 Комптон Артур Холли // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  10. 10,0 10,1 10,2 Notable Names Database — 2002.
  11. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1927/
  12. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։