Ավգուստ Ֆերդինանդ Մյոբիուս (գերմ.՝ August Ferdinand Möbius, նոյեմբերի 17, 1790(1790-11-17)[1][2][3], Շուլպֆորտե, Նաումբուրգ, Սաքսոնիայի կյուրֆիուրսություն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - սեպտեմբերի 26, 1868(1868-09-26)[1][2], Լայպցիգ, Սաքսոնիայի թագավորություն[4]), գերմանացի երկրաչափ։ 1816 թվականից՝ Լայպցիգի համալսարանի պրոֆեսոր, 1844 թվականից՝ Լայպցիգի աստղադիտարանի տնօրեն։ Մյոբիուսը պրոյեկտիվ երկրաչափությունում առաջինն է մուծել կոորդինատների համակարգ և հետազոտման անալիտիկ մեթոդներ, կորերն ու մակերևույթները դասակարգել է նոր մոտեցմամբ, սահմանել է պրոյեկտիվ ձևափոխության ընդհանուր հասկացություն։ Ապացուցել է միակողմանի մակերևույթների գոյությունը։

Ավգուստ Մյոբիուս
August Möbius
August Ferdinand Möbius.png
Ծնվել էնոյեմբերի 17, 1790(1790-11-17)[1][2][3]
Շուլպֆորտե, Նաումբուրգ, Սաքսոնիայի կյուրֆիուրսություն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
Մահացել էսեպտեմբերի 26, 1868(1868-09-26)[1][2] (77 տարեկան)
Լայպցիգ, Սաքսոնիայի թագավորություն[4]
Բնակության վայր(եր)Գերմանիա
ՔաղաքացիությունԳերմանիա
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, աստղագետ և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Լայպցիգի համալսարան
Գործունեության ոլորտերկրաչափություն, թվերի տեսություն, մաթեմատիկա, Մեխանիկա և աստղագիտություն
Պաշտոն(ներ)պրոֆեսոր
ԱնդամակցությունՍաքսոնիայի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[5]
Ալմա մատերԳյոթինգենի համալսարան (1814), Լայպցիգի համալսարան (1813) և Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան
Գիտական աստիճանգիտությունների թեկնածու (1814)
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[6]
Գիտական ղեկավարՅոհան Ֆրիդրիխ Փֆաֆֆ[7]
Եղել է գիտական ղեկավարՎիլհելմ Ֆիդլեր, Heinrich Richard Baltzer?[7], Hermann Hankel?[7], Ferdinand Oscar Werner?[7], Otto von Littrow?[7] և Rudolf Sonndorfer?[7]
Հայտնի աշակերտներHermann Henckel?
Երեխա(ներ)Theodor Möbius? և Paul Möbius?
ՀայրJohann Heinrich Möbius?[8]
ՄայրJohanne Katherine Christiane Keil?[8]
August Ferdinand Möbius Վիքիպահեստում

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  3. 3,0 3,1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.)LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
  4. 4,0 4,1 4,2 Мёбиус Август Фердинанд // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Notable Names Database — 2002.
  6. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. 8,0 8,1 Pas L. v. Genealogics — 2003. — ed. size: 683713

Տես նաևԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 647