Բացել գլխավոր ցանկը

Անգլիական նեղուց կամ Լա Մանշ (ֆր.՝ la Manche, բրետոներեն՝ Mor Breizh, կորն.՝ Mor Bretannek), հաճախ այն անվանում են պարզապես նեղուց, որը բաժանում է Անգլիան Ֆրանսիայից և Ատլանտյան օվկիանոսը Հյուսիսային ծովից։ Այն ունի մոտ 560 կմ երկարություն և 240 կմ-ից 34 կմ լայնություն, ամենանեղ հատվածը Դուվերյան միջանցքն է[1]։ Դա Եվրոպան շրջապատող ամենափոքր ջրային տարածքն է, որի մակերեսն է 75000 կմ2[2]։

Լա Մանշ
ֆր.՝ la Manche, անգլ.՝ English Channel
EnglishChannel.jpg
Անգլիական նեղուցը տիեզերքից
ԵրկիրԵվրոպա
Բաժանում էԱնգլիա Անգլիա
Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Առավելագույն խորություն174 մ մ
Երկարություն560 կմ
Լայնություն240 կմ
##Լա Մանշ (Եվրոպա)
Blue pog.svg

ԱնվանումԽմբագրել

Անվանումը ֆրանսերեն է․ La Manche ― «բազուկ»։ Անգլերեն կոչվում է English Channel՝ «Անգլիական ջրանցք» կամ ուղղակի Channel՝ «ջրանցք»[3]։

Աշխարհագրական դիրքԽմբագրել

Պա դե Կալեի հետ միացնում է Հյուսիսային ծովը Ատլանտյան օվկիանոսի հետ։ Երկարությունը 578 կմ է, լայնությունը արևմուտքում՝ 250 կմ, արևելքում՝ 32 կմ, նավարկուղու ամենափոքր խորությունը՝ 23.5 մ։ Պա դե Կալեի տակ (Դուվրի նեղուց, Dover Strait), որը համարվում է Լա-Մանշ նեղուցի մի մասը, Դուվրի և Կալեի միջև տեղակայված է թունել (ընդհանուր երկարությունը ՝ 52.5 կմ, այդ թվում 38 կմ նեղուցի հատակին)։ Հիմնական նավահանգիստներն են Պորտսմութը, Սաութհեմփթոնը, Հավրը, Շերբուրը։ Նեղուցի ամենամեծ կղզիներն են Ուայթ կղզին Բրիտանիայի ափերին և Նորմանդյան կղզիները Ֆրանսիայի ափերին։

ԵրկրաբանությունԽմբագրել

Նեղուցը համեմատաբար վերջերս է ձևավորվել՝ պլեյստոցենի ժամանակաշրջանում՝ լճից ջրերի ահռելի հոսքից երկու ջրհեղեղների (425 հազար տարի և 200 հազար տարի առաջ) արդյունքում, սառցակտորով սահմանափակված, ժամանակակից Հյուսիսային ծովի շրջակայքում։ Բացթողնված ջուրը քշեց պարանոցը (Ուիլդ Արթուա լեռնաշղթա),որն այդ ժամանակ միավորում էր Բրիտանիան մայրցամաքի հետ և ձևավորվել է Պա դե Կալեն[4][5]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. "English Channel". The Columbia Encyclopedia, 2004.
  2. "English Channel." Encyclopædia Britannica 2007.
  3. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս» 
  4. Harris, Colin S. (1996-01-01)։ Engineering Geology of the Channel Tunnel։ Thomas Telford։ էջ 71։ ISBN 9780727720450։ Վերցված է 15 December 2015 
  5. Gibbard Philip (2007)։ «Palaeogeography: Europe cut adrift»։ Nature 448 (7151): 259–260։ ISSN 0028-0836։ doi:10.1038/448259a