Ալդելբերտ Շամիսո

գերմանացի գրող և բնագետ

Ալդելբերտ ֆոն Շամիսո (գերմ.՝ Adelbert von Chamisso, հունվարի 30, 1781(1781-01-30)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][9][12][13][14][15], Շալոն ան Շամպայն[15] - օգոստոսի 21, 1838(1838-08-21)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][16][10][11][9][12][13][14][15], Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն[17][1][15]), գերմանացի գրող և բնագետ։

Ալդելբերտ Շամիսո
ֆր.՝ Louis Charles Adélaïde de Chamissot de Boncourt
գերմ.՝ Adelbert von Chamisso
Chamisso Adelbert von 1781-1838.png
Ծննդյան անունգերմ.՝ Louis Charles Adélaïde de Chamissot de Boncourt
Ծնվել էհունվարի 30, 1781(1781-01-30)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][9][12][13][14][15]
ԾննդավայրՇալոն ան Շամպայն[15]
Վախճանվել էօգոստոսի 21, 1838(1838-08-21)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][16][10][11][9][12][13][14][15] (57 տարեկանում)
Վախճանի վայրԲեռլին, Պրուսիայի թագավորություն[17][1][15]
ԳերեզմանԲեռլին
Մասնագիտությունբուսաբան, բանաստեղծ, պտերիդոլոգ, պտերաբան, գրող, բնագետ, կենդանաբան և ճանապարհորդ հետազոտող
Լեզուգերմաներեն[2]
ՔաղաքացիությունՖրանսիա[18]
Flag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիա
Flag of Germany.svg Գերմանիա[15]
ԿրթությունՀումբոլդտի համալսարան և Բեռլինի ֆրանսիական գիմնազիա
Ուշագրավ աշխատանքներՊետեր Շլեմիլի զարմանալի պատմությունը
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Լեոպոլդինա
Chamisso Signature.gif
Կայքchamisso-gesellschaft.de
Adelbert von Chamisso Վիքիպահեստում

ԳործունեությունԽմբագրել

1801-1806 թվականներին եղել է պրուսական բանակի սպա։ 1812-1815 թվականներին բուսաբանություն, կենդանաբանություն, բժշկություն է ուսանել Բեռլինի համալսարանում։ 1815-1818 թվականներին մասնակցել է ռուսական «Ռյուրիկ» առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդությանը («Շուրջերկրյա ճանապարհորդություն», 1834-1836, Շամիսոի օրագիրը)։ 1819 թվականին հայտնաբերել է սալպերի (ծովային կենդանիներ) սերունդների հաջորդականությունը։

Առաջին բանաստեղծությունները գրել է ֆրանսերեն, 1801 թվականից՝ գերմաներեն։ Շամիսոյի քնարերգությունը բազմաժանր է՝ բալլադից մինչև սիրերգ։ Նրա «Կնոջ սերն ու կյանքը» (1830) շարքի համար երաժշտություն է գրել Շումանը։ Շամիսոյի առավել հայտնի գեղարվեստական ստեղծագործությունը «Պետեր Շլեմիլի զարմանալի պատմությունը» (1814, հայ հրատարակություն 1982) ռոմանտիկական վիպակն է, որը համաշխարհային հռչակ է բերել նրան։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Михайлов А. В. Шамиссо // Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 8.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Adelbert von Chamisso
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 International Music Score Library Project — 2006.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Discogs — 2000.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 9,7 9,8 9,9 NooSFere — 1999.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 filmportal.de — 2005.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 BD Gest'
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 Store norske leksikon — 1978.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Vegetti Catalog of Fantastic Literature
  15. 15,00 15,01 15,02 15,03 15,04 15,05 15,06 15,07 15,08 15,09 15,10 15,11 WeChangEd
  16. 16,0 16,1 16,2 Southern Africa Association for the Advancement of Science — 1902.
  17. 17,0 17,1 17,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118520040 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  18. https://www.babelio.com/auteur/Adelbert-von-Chamisso/9050

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 441