(4179) Տուտատիս (անգլ.՝ Toutatis), Ապոլոնի ընտանիքի աստերոիդ։


Տուտատիս
(1989 AC)
Toutatis
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերել էՔրիստիան Պոլաս,
4 հունվարի 1989 թ.
Ժամանակավոր համար1934 CT[1] և 1989 AC[1]
Պատկանում է խմբինԱպոլոնի աստերոիդներ[1] և աստերոիդների գոտի
JPL Small-Body Database20004179
Բացարձակ մեծություն (H)15,3
Հեռավորությունը Արեգակից2,529344 ա. մ.
Ուղեծրային տվյալներ
Պերիհելին0,9372 ա. մ.
Ապոհելին4,1215 ա. մ.
Մեծ կիսաառանցք2,529344 ա. մ.[2]
Էքսցենտրիսիտետ0,629472507059707
Սիդերիկ պարբերություն1469,3 օր (4,02 տարի)
Միջին շարժում0,245015 աստիճան/օր
Թեքվածություն0,45° (Խավարածրի նկատմամբ)
Ծագման անկյան երկայնություն124,51°
Պերիկենտրոնի արգումենտ278,56°
Միջին անոմալիա348,57
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Շառավիղ2,7 կմ[2]
Պտույտի պարբերություն176 ժ
Սպեկտրալ դասԱստերոիդների դաս S[1]

 4179 Toutatis Վիքիպահեստում

Հայտնաբերումը խմբագրել

Հայտնաբերել է 1989 թվականի հունվարի 4-ին Քրիստիան Պոլասը Կոսոլում[2]։

Ուղեծրի բնութագրական տվյալները խմբագրել

Միջինը՝ 2.53 ա.մ.
Առավելագույնը՝ 4.12 ա.մ.[2]
Նվազագույնը՝ 0.94 ա.մ.
  • Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1469.30 երկրային օրվա ընթացքում
  • Ուղեծրով շարժման միջին արագությունը՝ 0.25 աստիճան/օր
  • Խավարածրի հարթության հետ ուղեծրի հարթության կազմած անկյունը՝ 0.45°։
  • 2004 թ. սեպտեմբերի 29-ին Տուտատիսը Երկրին մոտեցել է մինչև 0.0104 ա.մ. հեռավորության վրա, որը կազմում է Լուսնի հեռավորության քառապատիկը։

Ընտանիք խմբագրել

Տուտատիս աստերոիդը պատկանում է Ալինդայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդներն Արեգակի շուրջ շարժվում են Արեգակի շուրջ 2, 5 ա. մ. մեծ կիսաառանցքով և ունեն 0, 4 - 0, 65 էքսցենտրիսիտետ։ Յուպիտերի հետ գտնվում են ուժեղ 3:1 ուղեծրային ռեզոնանսի մեջ, ինչպես նաև ունեն ևս մեկ ուժեղ ռեզոնանս, այս անգամ արդեն Երկրի հետ՝ 1։4։

Երկրի հետ բախվելու հավանականությունը խմբագրել

2004 թ. Տուտատիսն այնքան էր մոտեցել Երկրին, որ հարց բարձրացավ բախվելու հնարավորության մասին[4]։ Սակայն դա ծայրաստիճան քիչ հավանական է[5]։.
Գոյություն ունի Արեգակնային համակարգից Տաուտատիսի դուրս նետվելու հավանականություն, ինչը կարող է պատահել մի քանի տասնյակ կամ հարյուր տարի հետո։ Պատճառը մոլորակների հետ ունեցած ձգողական փոխազդեցություններն են։

Անուն խմբագրել

Անունն ստացել է կելտական Տևտատիս աստվածի պատվին։

Տես նաև խմբագրել

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 JPL Small-Body Database
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 "ՆԱՍԱ-ի Ռեակտիվ Շարժման Լաբորատորիայի (ՌՇԼ) Փոքր մարմինների տվյալների շտեմարան (4179) Տուտատիս". ՌՇԼ. (անգլ.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Փոքր մոլորակի կենտրոնի տվյալների շտեմարան
  4. Asteroid could hit earth — Science — www.smh.com.au
  5. "Close call for earth ahead? — possible collision with asteroid Toutatis". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հունիսի 28. Retrieved 2012 թ․ հունիսի 28.

Արտաքին հղումներ խմբագրել