Նիկոլայ Մակարով

խորհրդային զենքի կոնստրուկտոր, Մակարով ատրճանակի ստեղծող

Նիկոլայ Ֆյոդորովիչ Մակարով (ռուս.՝ Никола́й Фёдорович Мака́ров,մայիսի 9 (22), 1914[1], Sasovo, Troizkoje, Տամբովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[2] - մայիսի 14, 1988(1988-05-14)[1], Տուլա, ԽՍՀՄ[2]), խորհրդային զենքերի կոնստրուկտոր, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1974), Ստալինյան և ԽՍՀՄ պետական մրցանակների դափնեկիր: Եղել է Տուլայի մարզի պատվավոր քաղաքացի[3]։

Նիկոլայ Մակարով
Դիմանկար
Ծնվել էմայիսի 9 (22), 1914[1]
ԾննդավայրSasovo, Troizkoje, Տամբովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[2]
Մահացել էմայիսի 14, 1988(1988-05-14)[1] (73 տարեկան)
Մահվան վայրՏուլա, ԽՍՀՄ[2]
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ[1]
ԱզգությունՌուսաստան[1]
ԿրթությունՏուլայի պետական համալսարան (1944)
Մասնագիտությունճարտարագետ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Ստալինյան մրցանակ[1] ԽՍՀՄ պետական մրցանակ Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ Լենինի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ և «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 40-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ

ԿենսագրությունԽմբագրել

Նիկոլայ Ֆյոդորովիչ Մակարովը ծնվել է 1914 թվականի մայիսի 11-ին Ռյազան նահանգի Սպասկի շրջանում՝ երկաթուղային մեքենավարի ընտանիքում: Ծնվելուց երեք օր անց մկրտվել է Շիլովի եկեղեցում: Հայրը աշխատել է Շիլովի կայարանում և կնոջ հետ ապրել այդ գյուղում: Ապագա զինագործը ծնվել է Շիլովի կայարանի բժշկական ամբուլատորիայում: Նրան կնքել է Շիլով գյուղի քահանա Միշցին Նիկոլայ Նիկանորովիչը: Չափաբերական մատյանում ասվել էր,որ մայիսի 11-ին Շերլով գյուղում Տամբովսկի նահանգի Տեմնիկովսկի շրջանի Տանկաչևո գյուղի (այժմ՝ Սասովսկի շրջան) գյուղացի Ֆյոդոր Վասիլևիչ Մակարովը և նրա օրինական կին՝ Պելագեյ Վասիլևնայի ընտանիքում որդի է ծնվել, որի անունը դրել են Նիկոլայ: Նրան կնքել են մայիսի 14-ին՝ Սիմբիրսկի նահանգի Ալտիրյա քաղաքի վաճառական Վասիլիյ Աֆանասեվիչ Չերենկովը և Պերզենսկի նահանգի Ինսարսկի շրջանի Տրեսվյատսկի գյուղացի Մարֆա Իվանովնա Թրենինը:

ԿրթությունԽմբագրել

Ֆաբրիկա-գործարանային ուսումնարանը (ФЗУ) ավարտելուց հետո աշխատել էր Սասովսկի երկաթուղային դեպոյուն, իսկ 1936 թվականին ընդունվել էր Տուլայի մեխանիկական ինստիտուտ։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբներին Նիկոլայ Մակարովին նախադիպլոմային պրակտիկայից հետ են կանչել և ժամանակից շուտ ինժեների որակավորում տալով՝ ուղարկել են Զագորսկի գործարան, որտեղ արտադրվում էր Շպագին տեսակի ատրճանակ-գնդացրեր: Շուտով գործարանը տեղափոխվել է Կիրովի մարզի Վյատսկի Պոլյանա, որտեղ Նիկոլայ Ֆեոդորովիչն արագորեն վարպետից առաջատար կոնստրուկտոր է դարձել: Նա 1944 թվականին գերազանցության դիպլոմով ավարտել է Տուլսկի մեխանիկական ինստիտուտը:

ԳործունեությունԽմբագրել

 
Մակարովի ատրճանակ
1977 թվականի արռտադրություն

Դիպլոմի պաշտպանությունից հետո Նիկոլայ Մակարովին ուղարկել են Կունցեվոյի Ճշգրիտ մեքենաշինության գիտահետազոտական ինստիտուտ (НИИ СПВА), որտեղ էլ մինչև պատերազմի ավարտն աշխատել է առաջատար ինժեներ-կոնստրուկտոր: Այնուհետև տեղափոխվել է Տուլայի ЦКБ-14 (ներկայումս՝ Սարքաշինական կոնստրուկտորական բյուրո պետական ունիտար ձեռնարկություն (ГУП)):

Ստեղծած զինատեսակների ցանկԽմբագրել

Ատրճանակի տեսակը գործի դրման տարեթիվը
Մակարովի ատրճանակ 1951 թվական
Աֆանասևի օդային գնդացիր AM-23 1953 թվական
«Ֆագոտ» շարժական հակատանկային հրթիռային համակարգ 1970 թվական
«Կոնկուրս» հակատանկային կառավարվող ինքնագնաց հրթիռ 1974 թվական

ՊարգևներԽմբագրել

Նիկոլայ Ֆեոդրովիչ Մակարովը 1974 թվականի մայիսի 8-ին Խորհրդային սոցիալիստական հանրապետությունների միության Գերագույն խորհրդի Նախագահության հրամանագրով նոր ռազմական տեխնիկայի նմուշներ ստեղծելու գործում մեծ վաստակի համար տրվել է Սոցիալիստական ​​աշխատանքի հերոսի կոչում և պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով և «Մուրճ ու մանգաղ» ոսկե մեդալով:

Հետագա տարիներ և մահԽմբագրել

Նիկոլայ Մակարովը 1974 թվականից անցել է թոշակի: Ապրել է հերոս քաղաք Տուլայում: Նիկոլայ Ֆյոդորովիչ Մակարովը ընտրվել է Տուլայի մարզային աշխատավորական խորհրդի պատգամավոր: Երկար ժամանակ հանդիսացել է «Մաշպրոմ» գիտատեխնիկական շրջանային խորհրդի անդամ: Շարունակել է իր ակտիվ ստեղծագործական աշխատանքը:

Նիկոլայ Ֆյոդորովիչ Մակարովը մահացել է 1988 թվականի մայիսի 13-ին՝ սրտի կանգից (յոթերորդ ինֆարկտից հետո): Թաղվել է Տուլայի առաջին Քաղաքային գերեզմանատանը:

ՀիշողություններԽմբագրել

Հուշատախտակ ՏուլայումԽմբագրել

 
Մակարովի հուշատախտակ
  • 2019 թվականի հունվարի 12-ին հայրենիքում՝ Սասովո քաղաքում, բացվել է ականավոր կոնստրուկտորի հուշարձանը
  • Հուշատախտակ կոնստրուկտորի տանը՝ Սասովոյում, որտեղ նա ծնվել է (Լեսոզավոդսկայա փող. 7)
  • Հուշատախտակ Սասովո թիվ 106 դպրոցի շենքին, որտեղ սովորել է կոնստրուկտորը (Պուշկինի փող. 106)
  • Հուշատախտակ Տուլայում, որտեղ ապրել է կոնստրուկտորը (Պերվոմայսկայա փող. 9)
  • 2009 թվականի մայիսի 9-ին Տուլայի պետական զենքերի թանգարանում բացվել է ցուցահանդես, որը նվիրված էր Մակարովի ծննդյան 95-ամյակին։ Ցուցահանդեսում ցուցադրվել են նրա ստեղծած զենքերը, ինչպես նաև լուսանկարչական փաստաթղթերը, որոնց մեջ արտացոլված էր նրա կյանքի հիմնական փուլերը և գործունեությունը:

Հետաքրքիր փաստերԽմբագրել

  • Նիկոլայ Ֆյոդորովիչ Մակարովը հարազատների համար նվերների վրա է ծախսել Ստալինյան մրցանակի համար ստացած դրամական պարգևը (50.000 ռուբլի)[4]:
  • Թոշակի է անցել 60 տարեկանում՝ ստանալով 60-60 պետ.համարանիշով «Վոլգա» մակնիշի ավտոմեքենա ձեռք բերելու համար «կտրոն»։
  • Թոշակի անցնելուց հետո կնոջ խնդրանքով ստեղծել է պահածոյացման գործիք:

ԳրականությունԽմբագրել

  • Возбранный В. В. Второе рождение // И щит и меч России К 80-летию ГУП «КБП» / Сбор материала и подготовка текста В.В. Возбранного. — Тула: Издательский дом «Пересвет», 2007. — С. 50—52. — 224 с. — ISBN 978-5-86714-287-2

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել