Մյուրեյ Պերայա (անգլ.՝ Murray Perahia, ի սկզբանե՝ Մոյշե Պերայա, անգլ.՝ Moishe Perahia[5][6], ապրիլի 19, 1947(1947-04-19)[1][2][3], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]), սեֆարդյան ծագմամբ ամերիկացի դաշնակահար։

Մյուրեյ Պերայա
Murray Perahia.jpg
Ծնվել էապրիլի 19, 1947(1947-04-19)[1][2][3] (74 տարեկան)
Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Ժանրերդասական երաժշտություն
Մասնագիտությունդիրիժոր և դաշնակահար
Գործիքներդաշնամուր
ԱշխատավայրՔերտիսի անվան երաժշտական ինստիտուտ
ԼեյբլColumbia Records
ԿրթությունՖիորելլո Հ. ԼաԳուադրդիա Ավագ դպրոց
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
ՊարգևներԲրիտանական կայսրութւան շքանշանի ասպետ-կոմանդոր, Երաժշտության թագավորական ակադեմիայի Բախի մրցանակ և Թագավորական երաժշտական քոլեջի պատվավոր դոկտոր
Կայքmurrayperahia.com
Murray Perahia Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Մյուրեյ Մոյշե Պերայա (Պերահյա) ծնվել է Բրոնքսում, սալոնիկցի հրեաների ընտանիքում։ Նրա մայրենի լեզուն լադինոն է։ Նրա հայրը ԱՄՆ է գաղթել 1935 թվականին, իսկ ընտանիքի մեծ մասը զոհվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հրեաների ցեղասպանության հետևանքով։

Սկսել է դաշնամուր նվագել չորս տարեկանից, բայց համակարգված պարապմունքները սկսել է միայն 15 տարեկանում։ 17 տարեկան հասակում ընդունվել է Մաննեսի քոլեջ, որտեղ սովորել է Մեչիսլավ Հորշովսկու մոտ։ Պերայան նաև սովորել է Մարլբորոյի երաժշտական ​​ամառային դպրոցում, Ռուդոլֆ Սյորկինի մոտ։ 1972 թվականին Պերայան հաղթել է Լիդսի դաշնամուրի միջազգային մրցույթում, և նրա հաղթանակն այնքան կանխատեսելի էր, որ ամերիկյան մյուս դաշնակահարները, իմանալով նրա մասնակցության մասին, հետ են վերցրել իրենց հայտերը։ Այդ ժամանակվանից սկսվել է Պերայի փայլուն կարիերան։ Հաջորդ տարի նա արդեն մասնակցել է դասական երաժշտության Օլդբորի փառատոնին, որն անցկացրել են Բենջամեն Բրիտտենը և Փիթեր Փիրսը (հետագայում՝ 1981-1989 թվականներին, Պերայան այս փառատոնի գեղարվեստական ​​ղեկավարներից մեկն է եղել)։ 1975 թվականին Մյուրեյ Պերայան (թավջութակահար Լինն Հարելի հետ) դարձել է նորաբաց մրցանակի առաջին դափնեկիր Էվերի Ֆիշերի՝ ամերիկյան ակադեմիական երաժշտության մեջ ունեցած մեծ ավանդի համար։

Պերայայի սկավառակագրությունում գերակշռում են Մոցարտի, Բախի, Բեթհովենի, Շոպենի, Շումանի, Բրամսի գործերը։ Հատուկ ճանաչում է ձեռք բերել նրա կողմից դաշնամուրի և նվագախմբի համար նախատեսված Մոցարտի բոլոր համերգների ձայնագրությունը, որտեղ Պերայան ոչ միայն մենակատար է եկել, այլ նաև ղեկավարել է անգլիական կամերային նվագախումբը։ Բացի իր մենակատարական գործունեությունից, Պերայան նաև սիրով նվագել է նվագախմբում, մասնավորապես՝ Գվարների քառյակի և Բուդապեշտի քառյակի հետ։

Պերայայն երեք անգամ արժանացել է Գրեմմի մրցանակի. երկու անգամ «Լավագույն գործիքային սոլո» անվանակարգում (1999 թվականին Բախի «անգլիական սյուիտներ» և 2003 թվականին էտյուդա Շոպենի էտյուդներ) և մեկ անգամ «լավագույն կամերային անսամբլ» անվանակարգում (Բելա Բարտոկի՝ Սոնատ երկու դաշնամուրի և հարվածային գործիքների համար (1989), այս դեպքում հանդես է եկել որպես դաշնակահար՝ պերկուսիոնիստներ Էվելին Գլեննիի և Դեյվիդ Կորկհիլի և հայտնի դիրիժոր Գեորգ Շոլթիի հետ)։ Ներկայացվել է Gramophone ամսագրի Փառքի սրահում[7]։ Օքսֆորդի երաժշտության պատվավոր դոկտոր է (2013 թվական)[8]։

2016 թվականին, Sony/Columbia/CBS Records-ում 43 տարի աշխատելուց հետո, Պերայան նոր բացառիկ պայմանագիր է կնքել գերմանական Deutsche Grammophon դասական երաժշտության ձայնագրման կազմկակերպության հետ, որտեղ նա առաջին անգամ ձայնագրել է Բախի «Ֆրանսիական սյուիտներ» (French Suites) ալբոմը, որի համար 2017 թվականին ընկերության կողմից արժանացել է գործիքավորման մրցանակի[9]։

Եղբայրը՝ Հենրի Պերայան (անգլ.՝ Herny Perahia), 1999 թվականից ղեկավարում է Նյու Յորք նահանգի փոխադրումների դեպարտամենտի կամուրջների բաժինը[10]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  3. 3,0 3,1 Munzinger Personen (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #124218296 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. Benjamin Ivry «Murray Perahia: An Eternal Sephardic Jewish Recital»
  6. Noam Ben-Zeev «Expanding the Love of Music»
  7. «Gramophone Hall of Fame» (անգլերեն)։ Gramophone։ Վերցված է 2016-01-02 
  8. Encaenia and Honorary degrees 2013 | University of Oxford
  9. «IMG Artists Congratulates Our Gramophone Award Winners – Vasily Petrenko, Murray Perahia and Dame Kiri Te Kanawa»։ www.classicalmusicartists.com։ Վերցված է 2020-10-06 
  10. «The White House: Henry Perahia»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-11-09-ին։ Վերցված է 2015-10-30 

Արտաքին հղումներԽմբագրել