Հայման Շտայնթալ (գերմ.՝ Heymann Steinthal, մայիսի 16, 1823(1823-05-16)[1][2], Գրյոբցիգ, Südliches Anhalt, Անհալթ-Բիտտերֆելդ, Սաքսոնիա-Անհալթ, Գերմանիա[3] - մարտի 14, 1899(1899-03-14)[1][2], Բեռլին, Գերմանական կայսրություն[3]), գերմանացի լեզվաբան։ Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր (1863 թվականից), լեզվաբանության մեջ հոգեբանական ուղղության հիմնադիրներից։

Հայման Շտայնթալ
Heymann Steinthal
C.H. Steinthal. Photogravure by Synnberg Photo-gravure Co., Wellcome L0023074.jpg
Ծնվել էմայիսի 16, 1823(1823-05-16)[1][2]
Գրյոբցիգ, Südliches Anhalt, Անհալթ-Բիտտերֆելդ, Սաքսոնիա-Անհալթ, Գերմանիա[3]
Մահացել էմարտի 14, 1899(1899-03-14)[1][2] (75 տարեկան)
Բեռլին, Գերմանական կայսրություն[3]
ԳերեզմանWeißensee Cemetery
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1867–1918).svg Գերմանիա
Մասնագիտությունբանասեր, համալսարանի դասախոս, հոգեբան և լեզվաբան
Հաստատություն(ներ)Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համակսարան, Hochschule für die Wissenschaft des Judentums? և Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտլեզվաբանություն և Էթնիկական հոգեբանություն
Ալմա մատերՀումբոլդտի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[1]
Հայտնի աշակերտներՀերման Պաուլ
ՊարգևներՎոլնեյի մրցանակ և Վոլնեյի մրցանակ
Heymann Steinthal Վիքիպահեստում

Գործունեության առաջին շրջանում նկատելի աշխատանք է կատարել Վ․ Համբոլդտի հայացքները տարածելու ուղղությամբ։ Լեզվական երևույթները մեկնաբանել է հոգեբանության՝ ժողովրդահոգեբանության դիրքերից։ Անդրադարձել է լեզվի ծագման ու զարգացման, լեզվի ու մտածողության փոխհարաբերության հարցերին, լեզուների տիպաբանական դասակարգմանը։ Փորձել է հիմնավորել լեզվի ծագման «բնաձայնության տեսությունը»։ Այսպես կոչված, ժողովրդի ոգու արտահայտման մեջ էական տեղ է հատկացրել լեզվին։ Թեև մարդկային կոլեկտիվների ձևավորման ու լեզվի ծագման խնդրում կարևոր գործոն է դիտել աշխատանքը, սակայն շատ երևույթների մեկնաբանության մեջ ունեցել է իդեալիստական հայեցակետ։ Զբաղվել է նաև լեզվաբանության պատմության հարցերով։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.)LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Штейнталь Хейман // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 576