Բացել գլխավոր ցանկը
Kansas City Kansas aerial view.jpg
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Կանզաս (այլ կիրառումներ)

Կանզաս (անգլերեն՝ Լսել Kansas), նահանգ ԱՄՆ-ի կենտրոնական մասում։ Տարածքը՝ 213,1 հազար կմ²։ Վարչական կենտրոնը՝ Տոպիկա։ Կոչվել է Կանզաս գետի անունով։ Ամենամեծ քաղաքը Ուիչիտոն է: Կանզաս նահանգը առաջատարն է հացահատկի մշակման ծավալներով: Նահանգի ծաղիկը արևածաղիկն է, նահանգի ծառը բարդին է: Հնդկացիների լեզվով, որոնք բնակեցված են եղել այդտեղ Կանզաս անվանումը նշանակում է «Հարավային քամու մարդկանց բնակավայր»: Նահանգը, որի մեծ մասը զբաղեցնում են տափաստանները, հյուսիսից սահմանակից է Նեբրասկային, արևելքից՝ Միսսուրի գետին, Օկլահոմա և Կոլորադոյին սահմանակից է հարավ-արևմուտքից: Նահանգի ամենամեծ գետերն են Միսսուրին և Արկանզասը, որոնք պատկանում են Հյուսիսային Ամերիկայի ամենամեծ գետ Միսսիսիպիի ջրային ավազանին:

Picto infobox map.png
Կանզաս
Kansas
flag of Kansas Զինանշան
Flag of Kansas.svg
Seal of Kansas.svg
Երկիր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Մաան է Midwestern United States և contiguous United States
Կարգավիճակ ԱՄՆ-ի նահանգ
Մտնում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Վարչկենտրոն Տոպիկա
Ամենաբարձր կետ Mount Sunflower
ԲԾՄ 600 մետր
Օրենսդրական մարմին Kansas Legislature
Դատական մարմին Kansas Supreme Court
Միության մուտք հունվարի 29, 1861 (34-րդ)
Պաշտոնական լեզուներ անգլերեն
Բնակչություն
2 911 641 մարդ (2015)[1] (33 տեղ)
Տարածք 213 100 կմ² կմ² (15 տեղ)
Kansas in United States.svg
Հիմնադրված է հունվարի 29, 1861 թ.
Սահմանակցում է Օկլահոմա, Կոլորադո, Նեբրասկա և Միսսուրի
Ժամային գոտի Central Time Zone, UTC-6 և America/Chicago
Հապավում KS
ISO 3166-2 կոդ US-KS
Անվանված է Կանզաս գետ
Մականուն The Sunflower State, The Wheat State և The Free State
Միության մուտք հունվարի 29, 1861 (34-րդ)
Կոորդինատներ: 38°30′ հս․ լ. 98°0′ ամ. ե. / 38.500° հս․. լ. 98.000° ավ. ե. / 38.500; 98.000
kansas.gov

Բովանդակություն

Աշխարհագրություն և կլիմաԽմբագրել

Հարավից Կանզասը սահմանակից է Միսսուրիին, արևմուտքում Կոլորադոյին, Հյուսիսից Նեբրասկա նահանգին, հարավից Օկլահոմա նահանգին: Տարածք կազմում է 213,096 քառակուսի կիլոմետր: Կանզասի կլիման մայրցամաքային է, ձմռանը սառը (երբեմն ցուրտ), իսկ ամռանը՝ շոգ: Նահանգի արևելյան մասում հաճախ տեղի են ունենում եղանակի և ջերմաստիճանի հանկարծակի փոփոխություններ: Տարածքը պաշտպանված չէ Կանադայից ներխուժող սառը օդային հոսանքներից, և Մեքսիկական ծոցից եկող տաք օդային հոսանքներից: Օդային զանգվածների բախման հետևանքով ձևավորվում են մթնոլորտային ճակատներ , որից էլ առաջանում է տոռնադոն: Տարեկան միջին ջերմաստրճանը հասնում է +13 °C-ի։Առավելագույն ջերմաստիճանը եղել է +49 °C , որը գրանցվել է 1936 թվականի հուլիսի 24-ին Ալթոն (Alton) կոչվող վայրում։ Նվազագույն ջերմաստիճանը եղել է -40 °C, որը գրանցվել է 1905 թվականի փետրվարի 13-ին Լիբանան (Lebanon) բնակավայրում: Հունվարի ամսվա միջին ջերմաստիճանը լինում է -2...-4 °C (օրական միջին առավելագույն ջերմաստիճանը +2 ... + 6 °C է, գիշերը նվազագույն ջերմաստիճանը -6 °C ..- 9 °C): Հուլիսին միջին ջերմաստիճանը կազմում է +26 .. + 27 °C (օրական առավելագույնը ջերմաստրճանը կազմում է +32 .. + 34 ° C, գիշերը առնվազն՝ +19 .. + 21 ° C): Տարեկան միջին տեղումների քանակը կազմում է 1000 մմ է, որը նվազում է հարավ-արեւելքում կազմելով 400 մմ (Ուիչիտո քաղաքում տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 772 մմ): Որոշ երաշտային տարիներին տարեկան տեղումների հիմնական մասը լինում է ապրիլ-սեպտեմբեր ամիսներին: Դոջ-Սիթին (Dodge City) համարվում է Միացյալ Նահանգների ամենաքամոտ բնակավայրը: Քամու միջին արագությունը մեկ ժամում 14 մղոն արաջություն է կազմում (6.4 մ / վ):

ԺողովուրդԽմբագրել

Ըստ ԱՄՆ բնակչության մարդահամար բյուրոյի 2011 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալներով Կանզասի բնակչությունը կազմել է 2,871,238 մարդ։ Բնական աճը ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների կազմել է 0,64 % [2]: Ըստ 2000 թվականի մարդահամարի տվյալների նահանգի ռասայական կազմը հետևյալն է սպիտակամորթներ (91,91%), աֆրոամերիկացիներ (6.41%), բնիկ ամերիկացիներ (1.78%), ասիացիներ (2,1%), հավայացիներ և օվկիանիացիներ (0 ,12%): Սպիտակամորթ բնակիչները հիմնականում ունեն` գերմանական (33.75%), իռլանդական (14.4%), անգլիական (14.1%), ֆրանսիական (4,4%), շոտլանդական (4.2%), հոլանդական (2.5% ) և շվեդական (2.4%) ծագում [3]:

Ըստ 2004 թվականի տվյալների մոտ 149 800 մարդ (Կանզասի բնակչության 5.5% -ը) ծնվել է Միացյալ Նահանգներից դուրս:

Բնակչության դինամիկաԽմբագրել

  • 1950: 1 905 299 հզ.
  • 1960: 2 178 611 հզ.
  • 1970: 2 246 578 հզ.
  • 1980: 2 363 679 հզ.
  • 1990: 2 477 574 հզ.
  • 2000: 2 688 418 հզ.
  • 2010: 2 853 116 հզ.[4]
  • 2014: 2 904 000 հզ.

ՏնտեսությունԽմբագրել

ՀՆԱ-ն (մեկ շնչի հաշվով) կազմել է 35,013 դոլար (2008 թ.): Արդյունաբերության մեջ մտնում է` ավիացոն ոլորտը (ինքնաթիռ), ճարտարագիտությունը (տրանսպորտային սարքավորումներ), նավթի և բնական գազի արդյունահանումը, սննդի (մսի փաթեթավորում, ալյուր) արտադրությունը, լեռնահանքերի վերամշակումը, հրատարակչությունը, քիմիական և թեթև արդյունաբերությունը: Գյուղատնտեսության ոլորտից զարգացած են անասնապահությունը (խոշոր եղջերավոր անասուններ և խոզեր), մշակաբույսերը (ցորեն, եգիպտացորեն, վարսակ, բամբակ), միսը և կաթնամթերքը: Ծառայությունների ոլորտներն են` զբոսաշրջությունը, ֆինանսները և առևտուրը:

ՍպորտԽմբագրել

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել