Ծննդյան իսպանական խաղարկություն

Ծննդյան իսպանական խաղարկություն (Sorteo Extraordinario de Navidad, ինչպես նաև Lotería de Navidad), ամենամյա իսպանական ազգային խաղարկություն: Անցկացվում է 1812 թվականից Իսպանիայի Պետական վարչության բաժանմունքի կողմից: Sorteo de Navidad անվանումն առաջին անգամ կիրառվել է 1892 թվականին[1]:

Ծննդյան իսպանական խաղարկությունը հանդիսանում է ամենահին մշտական խաղարկություններից երկրորդն աշխարհում: Խաղարկությունն Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ չընդհատվեց, միայն տեղափոխվեց Վալենսիա, քանի որ հանրապետականներն ստիպված էին լքել մայրաքաղաք Մադրիդը: Հանրապետականների տապալումից հետո խաղարկությունը շարունակեց իր գոյությունը Ֆրանկոյի ռեժիմի օրոք:

Ծննդյան իսպանական խաղարկությունն իր մրցանակային ֆոնդի չափով համարվում է ամենախոշորն աշխարհում: 2012 թվականի տվյալների համաձայն՝ եթե բոլոր տոմսերը վաճառվեին, վճարված մրցանակների ընդհանուր գումարը կկազմեր 2,52 միլիարդ եվրո (70 % եկամուտ տոմսերի վաճառքից): El Gordo («գիրուկ») անվանմամբ առաջին կատեգորիայի մրցանակների ընդհանուր գումարը կազմեց 720 միլիարդ եվրո. այդ գումարը բաժանվեց 180 շահած տոմսերի մեջ, որոնցից յուրաքանչյուրն ստացավ 4 միլիարդ եվրո:

2013 թվականի խաղարկության մեջ սերիաների քանակը փոխվեց՝ 180-ից դառնալով 160, և ընդհանուր մրցանակային ֆոնդը կազմեց 2,24 միլիարդ եվրո (նախկինի պես՝ տոմսերի վաճառքից 70 % եկամուտ):

Տոմսերի համարներ և մրցանակներԽմբագրել

Ծննդյան իսպանական խաղարկությունը հիմնված է տոմսերի հնգանիշ համարների վրա այնպես, ինչպես և սովորական իսպանական ազգային խաղարկությունը: Անհավանական տարածում ունենալու պատճառով յուրաքանչյուր տոմսը տպագրվում է մի քանի անգամ՝ այսպես կոչված մի քանի սերիաներով: Յուրաքանչյուր տոմսին վերապահվում է հնգանիշ համար և այդ տոմսի համար պահպանվում է մի քանի սերիանորում: Օրինակ՝ 00001 համարով տոմսը տպագրվում է մի քանի անգամ՝ տարբեր սերիաներով: Յուրաքանչյուր տոմսն արժե 200 եվրո: Քանի որ արժեքը բավականին բարձր է, տոմսերը նաև բաժանվում են դեսյատինների (տասանորդների): Մեկ դեսյատինի արժեքը հավասար է €20, դեսյատին գնելու դեպքում շահող տոսմի մրցանակը վճարվում է ամբողջ տոմսի շահման 10 %-ի չափով:

Սերիա, Յուրաքանչյուր տոմս տպագրված է բազմաթիվ անգամներ՝ սերիաների տարբեր համարներով:
Տոմս, արժե 200 եվրո. հնգանիշ համարով ողջ տոսմը կազմված է 10 դեսյատիններից (դեսյատինը տոմսի մասն է):
Դեսյատին, տոմսի 1/10 մասն արժե 200 եվրո: Խաղացողների մեծ մասը դեսյատին է գնում:

Հնարավորություն կա թե՛ անհատապես, թե՛ կազմակերպության միջոցով ձեռք բերելու տոմսի ավելի փոքր մասը: Այդպիսի մասը կոչվում է «ներդրում»: Շատ կազմակ երպություններ ձեռք են բերում տոմսերը, ապա բաժանում են մասերի և «ներդրումները» վերավաճառում են իրենց հաճախորդներին կամ անձնակազմին: Սովորաբար տոմսի այդպիսի մասերի արժեքի մեջ ներառված են բարեգործական վճարները: Այդպիսի «ներդրումների» գնորդները ստորագրում են վճարման հաստատման համար: Եթե տոմսը շահող է լինում, մրցանակը բաժանվում է այն խաղացողների միջև, որոնք ներդրումներ են արել այդ տոմսով, իսկ չափը կախված է նրանց կատարած վճարների չափից: Իսպանացիների մեծ մասը յուրաքանչյուր տարի գնում է Ծննդյան խաղարկության տոմսի գոնե ամենափոքր մասը, նույնիսկ եթե մնացյալ ժամանակ ոչ մի խաղարկության չի մասնակցում: Ընդունված է տոմսերով փոխանակվել ընտանիքի, ծանոթների հետ կամ ձեռք բերել գործատուից:

2013 թվականին խաղարկությանը մասնակցում էր 100.000 տոմսի 160 սերիա (00000-ից մինչև 99999), յուրաքանչյուրը՝ 200 եվրո արժողությամբ: Եթե վաճառվեին բոլոր տոմսերը, վաճառքից ստացված ընդհանուր եկամուտը կկազմեր 3,2 միլիարդ եվրո, և մրցանակային ֆոնդը կկազմեր 2,24 միլիարդ եվրո (վաճառքից 70 %-ը): Յուրաքանչյուր սերիայի համար մրցանակների կառուցվածքն այսպիսին է[2].

Քանակ Մրցանակ Նկարագրություն Ընդամենը
1 €4.000.000 El Gordo (1-ին կատեգորիայի մրցանակ) €4.000.000
1 €1.250.000 2-րդ կատեգորիայի մրցանակ €1.250.000
1 €500.000 3-րդ կատեգորիայի մրցանակ €500.000
2 €200.000 4-րդ կատեգորիայի մրցանակներ €400.000
8 €60.000 5-րդ կատեգորիայի մրցանակներ €480.000
1.794 €1.000 La Pedrea €1.794.000
2 €20.000 Համարից առաջ և հետ 2 համարների համար, որոնք շահել են 1-ին կատեգորիայում (մոտավորապես) €40.000
2 €12.500 Համարից առաջ և հետ 2 համարների համար, որոնք շահել են 2-րդ կատեգորիայում (մոտավորապես) €25.000
2 €9,600 Համարից առաջ և հետ 2 համարների համար, որոնք շահել են 3-րդ կատեգորիայում (մոտավորապես) €19.200
99 €1.000 99 համարների համար, որոնց առաջին 3 թվանշանները համընկել են 1-ին կատեգորիայի շահածի հետ €99.000
99 €1.000 99 համարների համար, որոնց առաջին 3 թվանշանները համընկել են 2-րդ կատեգորիայի շահածի հետ €99.000
99 €1.000 99 համարների համար, որոնց առաջին 3 թվանշանները համընկել են 3-րդ կատեգորիայի շահածի հետ €99.000
198 €1,000 99 համարների համար, որոնց առաջին 3 թվանշանները համընկել են համարներից յուրաքանչյուրի հետ, որոնք շահել են 4-րդ կատեգորիայում €198.000
999 €1.000 999 համարների համար, որոնց վերջին 2 թվանշանները համընկել են 1-ին կատեգորիայում շահած համարի հետ €999.000
999 €1.000 999 համարների համար, որոնց վերջին 2 թվանշանները համընկել են 2-րդ կատեգորիայում շահած համարի հետ €999.000
999 €1.000 999 համարների համար, որոնց վերջին 2 թվանշանները համընկել են 3-րդ կատեգորիայում շահած համարի հետ €999.000
9.999 €200 9.999 համարների համար, որոնց վերջին թվանշանը համընկել է 1-ին կատեգորիայում շահած համարի հետ (գումարի վերադարձ) €1.999.800
Ընդամենը սերիայում €14.000.000
Ընդամենը 160 սերիայում €2.240.000.000

2012 թվականին 1-ին կատեգորիայի El Gordo մրցանակը շահեց 76058 համարը: 76057 և 76059 համարները համապատասխանաբար ստացան 20.000-ական եվրո: Ի լրումն սրա՝ 76000-ից մինչև 76099-ը բոլոր համարները (բացառությամբ՝ El Gordo համարի) ստացան 1000 եվրոյի չափով մրցանակ՝ շահած տոմսի 1-ին 3 թվանշանների հետ ունեցած համընկնման կատեգորիայում: «58»-ով ավարտվող բոլոր համարները (բացառությամբ շահած համարի) 1000 եվրոյի չափով մրցանակ ստացան, և այն բոլոր համարները, որոնք ավարտվում էին «8»-ով (բացառությամբ՝ շահած համարի) 200 եվրոյի չափով գումարի վերադարձ ստացան:

Տոմսերի, սերիաների հստակ քանակը և արժեքը կարող են փոփոխվել: Օրինակ՝ 2004 թվականին կար 66.000 տարբեր համար և 195 սերիա: 2005 թվականին կար 85.000 համար և 170 սերիա, 2006 թվականին սերիաների քանակը մեծացավ՝ հասնելով 180-ի: 2011 թվականից սկսած՝ տարբեր համարների տոմսերի քանակը հավասարվում է 100.000-ի, սերիաների քանակը կազմում է 180: Մրցանակների բաշխումը նույնպես կարող է փոխվել, ինչպես օրինակ՝ 2002 թվականին՝ եվրոյի ներմուծմամբ, կամ 2011 թվականին, երբ El Gordo մրցանակը 3.000.000 եվրոյից մեծացվեց մինչև 4.000.000 եվրո, 2-րդ կատեգորիայի մրցանակը՝ 1.000.000 եվրոյից մինչև 1.250.000 եվրո, 5-րդ կատեգորիայի մրցանակը՝ 50.000 եվրոյից մինչև 60.000 եվրո, և ավելացվեցին ևս 20 կատեգորիաներ՝ յուրաքանչյուրը 1000 եվրոյով[3]:

ԽաղարկությունԽմբագրել

1812 թվականի սեպտեմբերի 18-ից սկսած՝ Ծննդյան խաղարկությունը տարեցտարի միևնույն սխեմայով է անցկացվում: Անցյալում վիճակահանությունն անցկացվում էր Մադրիդի Lotería Nacional դահլիճում: 2010 և 2011 թվականներին խաղարկությունը նշվեց Palacio Municipal de Congresos de Madrid-ում, իսկ 2012 թվականին՝ Teatro Real-ում, որը նույնպես Մադրիդում է: San Ildefonso դպրոցի աշակերտները (մինչ այդ նրանց դերն իրականացնում էին ծառայողական պարտքը կատարելիս զոհվածների որբ երեխաները) դուրս էին հանում համարները և դրանց համապատասխան մրցանակները՝ հանրության առջև արդյունքները բարձրաձայն կրկնելով: Մինչ 1984 թվականը խաղարկության անցկացմանը մասնակցում էին միայն San Ildefonso դպրոցի տղաները: 1984 թվականին Մոնիկա Ռոդրիգեսը դարձավ առաջին աղջիկը, ով իրականացրեց խաղարկության արդյունքները՝ ներառյալ 4-րդ կատեգորիայի մրցանակը՝ 25 միլիոն իսպանական պեսետ[4]: Կա ավանդույթ, որի համաձայն՝ հաղթողներն իրենց շահումի մի մասը նվիրաբերում են San Ildefonso դպրոցին: Խաղարկությանը ներկա հանրությունը հագնում է իր արտասովոր կոստյումները, որոնք խաղարկության թեմատիկայով են[5]: Televisión Española պետական հեռուստաալիքը և Radio Nacional de España ռադիոալիքը, ինչպես նաև զանգվածային լրատվության այլ միջոցներ, դեկտեմբերի 22-ին ուղիղ եթերով հեռարձակում են վիճակահանությունը:

Վիճակահանության մեջ օգտագործվում է խաղարկության 2 սարք: Առաջին պարունակում է 100.000 փայտե փոքրիկ գնդակներ՝ յուրաքանչյուրն ունիկալ հնգանիշ համարով՝ 00000-ից մինչև 99999: Երկրորդ փոքրիկ սարքը պարունակում է 1.807 փայտե գնդակներ, որոնցից յուրաքանչյուրի վրա նշված է մրցանակը՝ եվրոյով.

  • 1 գնդակ 1-ին մրցանակով՝ el Gordo:
  • 1 գնդակ 2-րդ կատեգորիայի մրցանակով:
  • 1 գնդակ 3-րդ կատեգորիայի մրցանակով:
  • 2 գնդակ 4-րդ կատեգորիայի մրցանակով:
  • 8 գնդակ 5-րդ կատեգորիայի մրցանակով:
  • 1794 գնդակ՝ la Pedrea անվանմամբ (բառացի նշանակում է «փլուզում») նվազագույն մրցանակով:

Մեր օրերում փայտե գնդակների վրա գրառումներն արվում են լազերով, որպեսզի բացառեն գնդակի կշռի փոփոխման հնարավորությունը[6]: Դրանցից յուրաքանչյուրը կշռում է 3 գրամ և ունի 18.8 մմ տրամագիծ: Մինչ այն պահը, որ գնդակները լցվում են սարքի մեջ, կազմակերպիչները հանրությանը հնարավորություն են ընձեռում գնդակներն ստուգելու և համոզվելու, որ յուրաքանչյուր խաղացողի համարը մասնակցում է խաղարկությանը:

Խաղարկության ժամանակ յուրաքանչյուր սարքից միանգամից դուրս են հանվում 2 գնդակներ: Մի դպրոցականն իրականացնում է տոմսի շահող համարը, մյուս դպրոցականն իրականացնում է դրան համապատասխան մրցանակը: Այդ գործընթացը կրկնվում է մինչ այն պահը, քանի դեռ հանված չեն լինի բոլոր մրցանակային գնդակները: Քանի որ բավականին շատ մրցանակ կա, խաղարկույունը մի քանի ժամ է տևում: Դպրոցականները խաղարկությանը հերթափոխով են մասնակցում[7][8][9][10][11]:

El GordoԽմբագրել

Շահման կուլմինացիան այն պահն է, երբ դուրս է բերվում առաջին մրցանակը՝ El Gordo[12]: Տոմսավաճառ կրպակները սովորաբար տոմսերը վաճառում են մեկ կամ երկու տարբեր թվերով, այդ կերպ շատ հաճախ առաջին մրցանակի տերերն ապրում են միևնույն քաղաքում կամ աշխատում են միևնույն կազմակերպությունում: 2011 թվականին բոլոր այն տոմսերը, որոնք շահել էին El Gordo, վաճառվել էին Հրանեին քաղաքում, որն ունի մոտ 2.000 բնակչություն: 2010 թվականին մրցանակի մի մասը՝ 414 միլիոն եվրոն բաժին հասավ Բարսելոնային, մնացյալ 585 միլիոն եվրոն բաժանվեց Մադրիդի, Տեներիֆեի, Ալիկանտեի, Վալենսիայի, Սարագոսայի, Կասերեսի և Գիպուսկոայի միջև[13]: 2006 թվականին շահած տոմսերը վաճառվել էին Իսպանիայի մեծաթիվ վաճառակետերում, այն դեպքում, երբ մրցանակային 2-րդ կատեգորիայում շահածը (դեսյատինի համար 100.000 եվրո) վաժառվել էր Մադրիդի կենտրոնում գտնվող Պուերտա դել Սոլ կրպակում: 2005 թվականին շահած թվերով տոմսերը վաճառվել էին Կատալոնիայի Վիկ քաղաքում, որի բնակչությունը կազմում է 37.825 մարդ, և որի բնակիչները միմյանց միջև բաժանել էին մոտ 500 միլիոն եվրոն (յուրաքանչյուր շահած դեսյատինին բաժին էր ընկնում 300.000 եվրո):

Իսպաներեն չխոսող խաղացողներին բնորոշ սխալը կայանում է նրանում, որ El Gordo հասկացությունն ասոցացվում է բացառապես Ծննդյան խաղարկության հետ: Շատերը կարծում են, որ El Gordo-ն խաղարկության անվանում է: Սակայն El Gordo հասկացության իրական նշանակությունը հետևյալն է՝ առաջին մրցանակ (բառացի՝ ինչպես «գիրուկ»): Այլ խաղարկություններ ևս կարող են իրենց անվանման մեջ պարունակել El Gordo բառը: Օրինակ՝ վերջերս ներմուծված ամենօրյա խաղարկությունը՝ El Gordo de la Primitiva, ոչ մի ընդհանուր բան չունի ծննդյան խաղարկության հետ, բացի կազմակերպիչ ընկերությունից՝ Loterías y Apuestas del Estado-ից:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. título=¿Por qué ponen cuadros religiosos en los décimos de la Lotería de Navidad?|url=http://www.publico.es/sociedad/loteria-navidad-2017-ponen-cuadros-religiosos-decimos-loteria-navidad.html%7Cfechaacceso=29 de noviembre de 2017|obra=Público|fecha=24 de noviembre de 2017
  2. «Sorteo Extraordinario de Navidad - Distribución de Premios»։ Loterías y Apuestas del Estado։ April 2013։ Վերցված է դեկտեմբերի 16, 2013 
  3. «Lotería Nacional - Ya hay Lotería de Navidad, ¡con más y mejores premios!»։ Loterías y Apuestas del Estado։ հուլիսի 12, 2012։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-01-18-ին։ Վերցված է դեկտեմբերի 11, 2012 
  4. «El debut de las niñas en el sorteo de Navidad de 1984»։ RTVE։ Վերցված է 2009-12-22 
  5. «Lotería de Navidad - Flores y pesetas en los disfraces de los más atrevidos»։ RTVE։ դեկտեմբերի 22, 2009։ Վերցված է դեկտեմբերի 11, 2012 
  6. «Las cifras más curiosas de la Lotería de Navidad 2011»։ Loterías y Apuestas del Estado։ դեկտեմբերի 21, 2011։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-01-18-ին։ Վերցված է դեկտեմբերի 11, 2012 
  7. «Sorteo de la Lotería de Navidad 2011 (first hour)»։ RTVE։ դեկտեմբերի 22, 2011։ Վերցված է դեկտեմբերի 11, 2012 
  8. «Sorteo de la Lotería de Navidad 2011 (second hour)»։ RTVE։ դեկտեմբերի 22, 2011։ Վերցված է դեկտեմբերի 11, 2012 
  9. «Sorteo de la Lotería de Navidad 2011 (third hour)»։ RTVE։ դեկտեմբերի 22, 2011։ Վերցված է դեկտեմբերի 11, 2012 
  10. «Sorteo de la Lotería de Navidad 2011 (fourth hour)»։ RTVE։ դեկտեմբերի 22, 2011։ Վերցված է դեկտեմբերի 11, 2012 
  11. «Sorteo de la Lotería de Navidad 2011 (fifth hour)»։ RTVE։ դեկտեմբերի 22, 2011։ Վերցված է դեկտեմբերի 11, 2012 
  12. «Sorteo de la Lotería de Navidad 2011 - El 58268, el Gordo.»։ RTVE։ դեկտեմբերի 22, 2011։ Վերցված է դեկտեմբերի 11, 2012 
  13. «Sorteo de la Lotería de Navidad 2010 - El 79250, el Gordo.»։ RTVE։ դեկտեմբերի 22, 2010։ Վերցված է դեկտեմբերի 12, 2012 

Արտաքին հղումներԽմբագրել