Լիստոպադ (կինոփառատոն)

Մինսկի միջազգային «Лістапад» կինոփառատոն (բելառուս․՝ Лістапад` նոյեմբեր), ամենամյա կինոփառատոն, որը 1994 թվականից անց է կացվում Մինսկում: Փառատոնը Կինոպրոդյուսերների ասոցիացիայի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից հավատարմագրված է որպես Բալթյան երկրների, Կենտրոնական Ասիայի, ինչպես նաև` Կենտրոնական և Արևելյան երկրների ֆիլմերի մասնագիտացված մրցութային փառատոն[1]:

Լիստոպադ
Տեսակկինոփառատոն
ԵրկիրFlag of Belarus.svg Բելառուս
ՎայրՄինսկ
Առաջինը1994
listapad.com

Փառատոնը ոչ միայն ֆիլմերի դիտման, այլև` միջազգային կրթական շփումների հարթակ է. փառատոնի շրջանակներում անց են կացվում վարպետության դասեր[2], քննարկումներ[3], ցուցահանդեսներ[4] և ստեղծագործական հանդիպումներ, որոնք ուղղված են երիտասարդ կինեմատոգրաֆիստների ուսուցմանն ու կինեմատոգրաֆի զարգացման նշանակալի խնդիրների քննարկմանը:

Փառատոնն անց է կացվում ամեն տարվա նոյեմբերին, Բելառուսի նախարարների խորհրդի որոշմամբ[5].

Տարբեր տարիներին ֆորումի հատուկ հյուրեր են եղել Ալյոնա Բաբենկոն, Յուոզաս Բուդրայտիսը, Լյուդմիլա Գուրչենկոն, Քշիշտոֆ Զանուսին, Կլեր Դենին, Անդրեյ Զվյագինցևը, Էմիր Կուստուրիցան, Սերգեյ Լոզնիցան, Բրիյանտե Մենդոսան[6], Կիրա Մուրատովան , Օռնելա Մուտին, Ալեքսանդր Սոկուրովը և այլն:

Փառատոնի պատմությունԽմբագրել

Բելոռուսական առաջին «Լիստոպադ» փառատոնը տեղի է ունեցել 1994 թվականին: Այդ ժամանակ նոր անկախություն ձեռք բերած Բելառուսը դուրս էր մնում համաշխարհային ու հետխորհրդային կինոաշխարհից:

Կինփառատոն հիմնելու միտքը «Տելե ԱՐՍ» ստուդիայի ռեժիսոր Սերգեյ Արտիմովիչինն է: «Լիստոպադը» նպատակ ուներ միավորել հետխորհրդային տարածքում նկարահանված լավագույն ֆիլմերը և վերադարձնել դրանք բելառուսական կինոթատրոններ: Փառատոնին մասնակցել թույլատրվում էր նաև նախկինում առավել ծայրահեղական «Կինոշոկ» և «Կինոտավր» փառատոններին մասնակցած կինոժապավեններին:

Իր գոյության առաջին տարում փառատոնը կոչվում էր «Լիստոպադ հետխորհրդային տարածքի փառատոն»: Փառատոնին ներկայացվող հիմնական ֆիլմերը ռուս ռեժիսորների աշխատանքներ էին: Հաջորդ տարիներին նրանց միացել են ռեժիսորներ Ուկրաինայից, Ղազախստանից, Ադրբեջանից:

Հենց առաջին տարվանից հաստատվել է մրցութային ծրագրի վարկանիշային համակարգ. հաղթողը որոշվել է հանդիսատեսի կողմից: Փառատոնի մյուս երկու մրցանակները հանձնել են կինեմատոգրաֆիստների ժյուրին և կինոմամուլի ժյուրին: 1994 թվականին փառատոնի նախագահն է եղել Ռոստիսլավ Յանկովսկին (այժմ` փառատոնի պատվավոր նախագահ):

1996-2008 թվականներին փառատոնը ղեկավարել է Վալենտինա Ստեպանովան: Այդ ժամանակահատվածում 45 երկրների ներկայացուցիչներ միացել են փառատոնին որպես աշխատանքների հեղինակներ, ժյուրիի և մամուլի ներկայացուցիչներ: Ավելացել են նոր անվանակարգեր ու հանձնվել են հատուկ մրցանակներ կինոքննադատների հրատարակությունների ու գիլդիաների կողմից, մրցանակներ լավագույն կանացի ու տղամարդու դերերի համար:

1998 թվականին փառատոնի գլխավոր նորությունն է դարձել մանկական «Лістападзік» կինոդիտումը:

2003 թվականին փառատոնը պաշտոնապես ձեռք է բերել միջազգայինի կարգավիճակ: Այդ ժամանակ Մինսկում ցուցադրվել են ֆիլմեր Լեհաստանից, Ռուսաստանից, Սերբիայից, Բուլղարիայից, Չեխիայից, ԱՄՆ-ից, Իրանից, Չինաստանից և Ճապոնիայից:

«Լիստոպադի» համար հատկանշական է դարձել 2007 թվականը: Հենց այդ տարի փառատոնի տնօրեն Վալենտինա Ստեպանովայի և կինոգետ և խմբագիր Իրինա Դեմյանովայի ջանքերով[7] կազմակերպվել է վավերագրական ֆիլմերի առաջին մրցութային ցուցադրությունը: Իրինա Դեմյանովան այդ ժամանակվանից ի վեր փառատոնի վավերագրական կինոյի ծրագրային մշտական ղեկավարն է:

2010 թվականին փառատոնի ղեկավարությունը վստահվել է Անժելա Կրաշևսկայային[7], խաղարկային կինոյի ծրագրերի ղեկավարն է դարձել Իգոր Սուկմանովը[7]: Փառատոնը հանդիսատեսին է ներկայացել նոր ձևաչափով: Նոր ծրագրի մեջ էին մտնում խաղարկային կինոյի հիմնական մրցույթը (12 ֆիլմ), երիտասարդ կինոյի մրցույթը (9 դեբյուտային ֆիլմեր ամբողջ աշխարհից, այդ թվում` առաջին անգամ Հնդկաստանից, Պերուից, Վենեսուելայից, Իսպանիայից, Ուրուգվայից), վավերագրական կինոյի մրցութային ցուցադրություն (20 ֆիլմ) և վավերագրական կինոյի երիտասարդ ռեժիսորների մրցույթ (12 ֆիլմ):

2010 թվականից սկսած փառատոնի հաղթողները որոշվում են Կինեմատոգրաֆների միջազգային ժյուրիի կողմից:

ՄրցույթԽմբագրել

Փառատոնը բաց է խաղարկային և վավերագրական ֆիլմերի համար: «Лістападзік» առանձին մրցույթում ներկայացվում են լիամետրաժ խաղարկային ու անիմացիոն ֆիլմեր` երեխաների ու պատանիների համար:

Փառատոնի ծրագրում ներառված են հետևյալ մրցույթները.

  • Խաղարկային կինոյի հիմնական մրցույթ
  • Խաղարկային կինոյի մրցույթ` երիտասարդ ռեժիսորների համար
  • Վավերագրական կինոյի հիմնական մրցույթ
  • Վավերագրական կինոյի մրցույթ` երիտասարդ ռեժիսորների համար
  • Մանկապատանեկան հանդիսատեսի ֆիլմերի «Лістападзік» մրցույթ
  • Ազգային մրցույթ

Կինոփառատոնին մասնակցող ֆիլմերը պետք է նկարահանված լինեն 2 տարուց ոչ շուտ: Խաղարկային կինոյի հիմնական մրցույթին մասնակցելու համար ընտրվում է 12 ֆիլմ, որոնք նախկին Բելառուսում չեն ցուցադրվել:

Խաղարկային կինոյի երիտասարդ ռեժիսորների մրցույթն ստեղծվել է երիտասարդ ռեժիսորներին աջակցելու համար: Դրան մասնակցում են երիտասարդ ռեժիսորների դեբյուտային աշխատանքները. մասնակցության համար ընտվրում է նվազագույնը 8 աշխատանք, որոնք հեղինակի առաջին կամ երկրորդ լիամետրաժ ֆիլմերն են:

Վավերագրական կինոյի հիմնական մրցույթին մասնակցելու համար ընտրվում է 15-25 ֆիլմ` հետխորհրդային տարածքի և նախկին սոցիալիստական բլոկի պետությունների ռեժիսորների աշխատանքներից:

Նվազագույնը 6 կինեմատոգրաֆիական դպրոցների ներկայացուցիչներ ընտրվում են Վավերագրական կինոյի երիտասարդական մրցույթին մասնակցելու համար:

«Մանկական» Лістападзік մրցույցին մասնակցում են այլ կինոփառատոններում բարձր գնահատականի արժանացած լիամետրաժ խաղարկային և անիմացիոն ֆիլմեր:

Ազգային մրցույթն առաջին անգամ անց է կացվել 2014 թվականին[8]: Մասնակցության համար ընտրվում են ֆիլմեր, որոնք նկարահանվել են բելառուսների կողմից` Բելառուսի Հանրապետությունում կամ դրա սահմաններից դուրս: Մրցույթի մրցանակները շնորհվում են երեք անվանակարգերում` խաղարկային կինո, վավերագրական կինո, անիմացիա: Մասնակիցների աշխատանքը գնահատում է Կինեմատոգրաֆիստների միջազգային ժյուրին:

Լիստոպադ կինոփառատոնի ավանդական ձևաչափն իր մեջ ներառում է ոչ միայն հանդիսատեսի քվեարկությունը, այլև ֆիլմը քննարկվում է դրա ստեղծողների հետ: 2013 թվականին Մինսկում հանդիսականներին իրենց ֆիլմերն են ներկայացրել Կլեր Դենին (հետահայաց) [9], Կիրա Մուրատովան, Բրիյանտե Մենդոսան, Ալեքսանդր Վելեդինսկին և այլն:

ԺյուրիԽմբագրել

Մրցութային աշխատանքները գնահատում է ժյուրիի 6 կոլեգիաներ.

Յուրաքանչյուր մրցույթի միջազգային ժյուրին կազմված է մասնագետներից.

  • խաղարկային կինոյի հիմնական մրցույթի ժյուրիի կազմ` 5 մարդ,
  • խաղարկային կինոյի երիտասրադ ռեժիսորների մրցույթի միջազգային կազմ` 3 մարդ,
  • վավերագրական կինոյի հիմնական մրցույթի միջազգային ժյուրիի կազմ` 5 մարդ,
  • Ազգային կինոդպրոցների մրցույթի ժյուրիի կազմ` 3 մարդ,
  • Մանկապատանեկան ֆիլմերի մրցույթի միջազգային ժյուրիի կազմ` 3 մարդ,
  • Կինոմամուլի 7 հոգուց բաղկացած միջազգային ժյուրին գնահատում է փառատոնի խաղարկային կինոյի և վավերագրական կինոյի բոլոր մրցույթները:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Competitive Specialised Feature Film Festivals»։ fiapf.org։ 2013։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-06-10-ին։ Վերցված է 2014-08-18 
  2. Арт Корпорейшн։ «Мастер-классы под Листопадом» 
  3. Арт Корпорейшн։ «Круглый стол по проблемам развития кинематографии»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-08-14-ին։ Վերցված է 2019-02-21 
  4. tut.by։ «Открытие Лістапада»։ tut.by 
  5. «XVII Минский международный кинофестиваль «Лістапад-2010»»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-08-15-ին։ Վերցված է 2015-05-01 
  6. Диляра Тасбулатова (19.11.2013)։ «Брийянте Мендоса»։ polit.ru 
  7. 7,0 7,1 7,2 «Команда ММКФ «Лістапад»» 
  8. «Приём заявок на новый Национальный конкурс» 
  9. «Ретроспектива фильмов Клер Дени» 

Արտաքին հղումներԽմբագրել