Բացել գլխավոր ցանկը

Իոսիպ Տիտո (մայիսի 7, 1892(1892-05-07)[1][2] կամ մայիսի 25, 1892(1892-05-25)[3], Կումրովեց, Kingdom of Croatia-Slavonia, Ավստրո-Հունգարիա - մայիսի 4, 1980(1980-05-04)[1][4][2][5], Լյուբլյանա, Socialist Republic of Slovenia, ՀՍՖՀ[6]), հարավսլավական և միջազգային բանվորական շարժման գործիչ, ՀՍՖՀ պետական և քաղաքական գործիչ, մարշալ (1943), Հարավսլավիայի ժողովրդական կրկնակի հերոս (1944, 1972), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1950)։

Իոսիպ Տիտո
Јосип Броз, Josip Broz
Josip Broz Tito uniform portrait.jpg
Ծնվել էմայիսի 7, 1892(1892-05-07)[1][2] կամ մայիսի 25, 1892(1892-05-25)[3]
ԾննդավայրԿումրովեց, Kingdom of Croatia-Slavonia, Ավստրո-Հունգարիա
Մահացել էմայիսի 4, 1980(1980-05-04)[1][4][2][5] (87 տարեկանում)
Մահվան վայրԼյուբլյանա, Socialist Republic of Slovenia, ՀՍՖՀ[6]
ՔաղաքացիությունՀարավսլավիայի Թագավորություն
Democratic Federal Yugoslavia?
Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg ՀՍՖՀ
Ազգությունխորվաթ
Կրոնաթեիզմ և չդավանող կաթոլիկ
ԿրթությունInternational Lenin School?
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, կոմիսար, machinist, պետական գործիչ, Դիմադրության մարտիկ և էսպերանտիստ
ԱմուսինՅովանկա Բրոզ, Հերտա Հաաս, Պելագիա Բելոուսովա և Lucija Bauer?
Զբաղեցրած պաշտոններPresident of the Federal Executive Council of Yugoslavia?, President of Yugoslavia? և Secretary General of the Non-Aligned Movement?
Քաղաքական կուսակցությունSocial Democratic Party of Croatia and Slavonia? և Հարավսլավիայի կոմունիստների միություն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Ժողովրդական ազատագրության շքանշան Ազատության շքանշան «Հաղթանակ» շքանշան Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ Հաղթանակի և Ազատության մեդալ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի շքանշան Պարտիզանական խաչ Ջավահարլալ Ներույի պարգև[7] Կառլ Մարքսի շքանշան Կառլ Մարքսի շքանշան Լենինի շքանշան Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան Բանի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ Հարավսլավիայի Ազգային Հերոս «Ժողովրդների բարեկամության աստղ» շքանշան I աստիճանի Սուվորովի շքանշան Grand Cross of the Order of the Condor of the Andes? Ռումինիայի աստղի շքանշանի Մեծ խաչ Ռազմական մեդալ «Մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետ Նեղոսի շքանշան Order of the People's Hero? Գրյունվալդի խաչի 1-ին աստիճանի շքանշան Զագրեբի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Ինֆանտ դոն Էնրիկեի շքանշանի մեծ շղթա Կարմիր Դրոշի շքանշան Ռազմական խաչ (Չեխոսլովակիայի պատերազմ) «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության հանդեպ ունեցած վաստակի համար» հատուկ աստիճանի շքանշանի Մեծ Խաչ Քրիզանթեմի բարձրագույն շքանշանի մեծ ժապավեն Մեծ Խաչի ասպետ՝ «Իտալիայի Հանրապետության հանդեպ ունեցած վաստակի համար» Մեծ ժապավենով «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի հատուկ թողարկված Մեծ Խաչ «Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» պատվո նշանի մեծ աստղ և Հարավսլավական մեծ աստղի շքանշան
ԱնդամությունՍերբական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա, Մակեդոնիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիա, Սլովենական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա և Anti-Fascist Council of the People's Liberation of Yugoslavia?
ԵրեխաներMišo Broz? և Žarko Broz?
Ստորագրություն
Tito signature.svg
Josip Broz Tito Վիքիպահեստում

Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ 1910 թվականին մտել է Հորվաթիայի և Սլավոնիայի կուսակցության մեջ, մասնակցել է բանվորական և արհմիութենական շարժմանը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին հակապատերազմական պրոպագանդայի համար ձերբակալվել և ուղարկվել է ռազմաճակատ։ 1915 թ. վիրավորվել և գերի է ընկել Ռուսաստանում։ 1917 թ. մասնակցել է ժամանակավոր կառավարության դեմ Պետրոգրադի հուլիսյան ցույցին, ձերբակալվել և աքսորվել է Ուրալ։ 1917 թ. հոկտեմբերին Օմսկում մտել է Կարմիր գվարդիայի մեջ։ 1920 թվականի սեպտեմբերին վերադարձել է հայրենիք, մտել Հարավսլավիայի կոմկուսի (ՀԿԿ) մեջ, վարել անլեգալ կուսակցական աշխատանք, 1928 թ. փետրվարից՝ ՀԿԿ Զագրեբի կոմիտեի քարտուղար։ Նույն թվականին ձերբակալվել և դատապարտվել է 5-ամյա բանտային տաժանակրության։ Իոսիպը 1934 թ. ազատվել է բանտից և շարունակել անլեգալ գործունեությունը, եղել է ՀԿԿ Հորվաթիայի երկրկոմի անդամ։ 1934 թ. ընտրվել է ՀԿԿ ԿԿ և ՀԿԿ ԿԿ քաղբյուրոյի անդամ։ 1935—1936 թթ. ապրել է Մոսկվայում, աշխատել՝ Կոմինտերնում, եղել ՀԿԿ պատվիրակության անդամ Կոմինտերնի VII կոնգրեսում (1935)։ 1936 թ. գաղտնի վերադարձել է հայրենիք։ 1937 թ. դեկտեմբերին գլխավորել է ՀԿԿ։ ՀԿԿ V կոնֆերանսում (1940 թվականի հոկտեմբեր) ընտրվել է ՀԿԿ ԿԿ գլխ․ քարտուղար։ Հարավսլավիայի ժողովրդա-ազատագրական պատերազմի ժամանակ (1941—1945) եղել է Հարավսլավիայի ժողովրդաազատագրական բանակի և պարտիզանական ջոկատների գերագույն գլխավոր հրամանատար։ 1943 թ. նոյեմբերի 30-ին ընտրվել է Հարավսլավիայի ազատագրության ազգային կոմիտեի նախագահ։ 1945 թ. մարտին նշանակվել է Դեմոկրատական Ֆեդերատիվ Հարավսլավիայի Մինիստրների խորհրդի նախագահ, պաշտպանության մինիստր և զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար։ Տիտոն 1945 թվականին ընտրվել է ժողովրդական ճակատի նախագահ (1953—1954 թթ.՝ Հարավսլավիայի աշխատավոր ժողովրդի սոցիալիստ, միության նախագահ)։ 1945 թ. նոյեմբերին գլխավորել է ՀՖԺՀ-ի կառավարությունը, 1953—1963 թթ.՝ ՀՖԺՀ Միութենական Գործադիր վեչան (կառավարությունը)։ ՀԿԿ VI համագումարում (1952) ընտրվել է կուսակցության գլխ․ քարտուղար (1966 թ.՝ նախագահ)։ Հարավսլավիայի կոմունիստների միության (ՀԿՄ՝ ՀԿԿ-ի անվանումը 1952 թվականից) X համագումարում (1974) ընտրվել է ՀԿՄ նախագահ՝ առանց մանդատի ժամկետի սահմանափակման։ 1953 թվականից՝ երկրի պրեզիդենտ (1974-ից՝ ցմահ)։

ԾանոթագրություններԽմբագրել