Թասքիգի (/tʌsˈkɡ/ tuss-KEE-gee[4]), քաղաք Միացյալ Նահանգների Ալաբամա նահանգի Մեյկոն շրջանում։ Գեներալ Թոմաս Սիմփսոն Վուդվորդը, Քրիքի պատերազմի վետերան Էնդրյու Ջեքսոնի օրոք, կառուցել է քաղաքը և հիմնել այն 1833 թվականին։ Այն դարձել է շրջանի նստավայրը նույն թվականին և այն ընդգրկվել է 1843 թվականին[5]։ Այն Մեյկոն շրջանի ամենաբնակեցված քաղաքն է։ 2020 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 9395 մարդ[6]՝ 2010 թվականի 9865-ի և 2000 թվականի 11846-ի համեմատ նվազելով։

Թասքիգի
Տեսակմեծ քաղաք ԱՄՆ-ում և շրջանային կենտրոն
Երկիր ԱՄՆ[1]
ՎարչատարածքՄեյկոն շրջան
ԲԾՄ141 ± 1 մետր
Մակերես42,404353 կմ²[2] և 42,413407 կմ² (ապրիլի 1, 2010)[3]
Ձևավորում1881
Քարտեզ
Քարտեզ

Թասքիգին կարևոր է եղել աֆրոամերիկյան պատմության մեջ և ազդեցիկ է եղել Միացյալ Նահանգների պատմության մեջ 19-րդ դարից սկսած։ Մինչ Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմը տարածքը մշակվել է բամբակի տնկարկների համար, որոնք կախված էին ստրկացած աֆրոամերիկացիներից։

Պատերազմից հետո ազատված ստրուկները շարունակել են աշխատել պլանտացիաներում՝ հիմնականում բամբակ աճեցնելով որպես կանխիկ բերք։ 1881 թվականին Թասքիգիի մանկավարժական դպրոցը (այժմ՝ Թասքիգի համալսարան, պատմականորեն սևամորթների համար քոլեջ) հիմնադրվել է Լյուիս Ադամսի կողմից՝ նախկին ստրուկ, որի հայրը՝ Ջեսսի Ադամսը, սպիտակ ստրկատեր էր, ով հնարավորություն տվեց Լյուիսին կրթություն ստսնսլ։ Նրա առաջին հիմնադիր տնօրենը Բուքեր Թ։ Վաշինգտոնն էր, ով մշակեց ազգային համբավ և բարեգործական ցանց՝ աջակցելու ազատ ստրուկների և նրանց երեխաների կրթությանը։

1923 թվականին հիմնադրվել է Թասքիգիի վետերանների վարչակազմի բժշկական կենտրոնը, որը սկզբնապես 300,000 աֆրոամերիկացի Առաջին համաշխարհային պատերազմի վետերանների համար էր հարավում, երբ կառավարական հաստատությունները բաժանված էին ռասայական կարգով։ 464 ակր մակերեսով կամպուսում կառուցվել է քսանյոթ շենք[7]։

Քաղաքը «Հոմիլիոնն ընդդեմ Լայթֆութի» (1960 թ.) քաղաքացիական իրավունքների վերաբերյալ գործի առարկա էր, որտեղ Միացյալ Նահանգների Գերագույն դատարանը վճիռ է կայացրել, որ նահանգի օրենսդիր մարմինը խախտել է 1957 թվականի Տասնհինգերորդ փոփոխությունը՝ քաղաքների սահմանները մատնանշելով որպես 28 ընտրատարածքներ, որոնցում բացառել է գրեթե բոլոր սևամորթ ընտրողներին և բնակիչներին, և սպիտակ ընտրողներից և բնակիչներից ոչ մեկին[8]։ Քաղաքի սահմանները վերականգնվել են 1961 թվականին՝ իշխանությունից հետո։

Ստուգաբանություն խմբագրել

«Թասքիգին» անունը առաջացել է իսպաներեն «Tasquiqui»-ից, որը առաջացել է մուսկոգիական «Taskeke» բառից, այս վայրում գտնվող Քրիք բնակավայրի անվանումը, որը նշանակում է «ռազմիկներ»[9]։

Պատմություն խմբագրել

Քրիքի ժողովուրդը երկար ժամանակ զբաղեցրել է այս տարածքը, ներառյալ մի բնակավայր, որը հայտնի է որպես Թասքիգի քաղաք։ Այն բանից հետո, երբ Կոնգրեսն ընդունել է 1830 թվականի հնդկացիների հեռացման ակտը՝ ի նպաստ նախագահ Էնդրյու Ջեքսոնի նպատակների, Քրիքի խմբերի մեծ մասը հեռացվել է իրենց հայրենիքներից Հարավ-արևելքում գտնվող Հնդկական տարածք Միսիսիպի գետից արևմուտք։

Պիոներ սպիտակ պլանտատորները և այլ միգրանտներ տեղափոխվել են տարածք` հիմնականում արևելյան հարավային նահանգներից։ Պլանտատորները գնել են ստրկացած աֆրոամերիկացիներին՝ անտառները մաքրելու և բամբակի պլանտացիաները զարգացնելու համար։ Բամբակեղենի գյուտը բամբակը դարձրել է վերամշակման համար շահավետ և 19-րդ դարում այն ​​դարձել է Deep South-ի հիմնական ապրանքային բերքը։ Կարճ կեռ բամբակ կարելի է մշակել Վրաստանի բարձրադիր շրջաններում։ Ալաբաման, Միսիսիպին, Լուիզիանան և Տեխասը՝ նշանակվել է որպես գյուղական Մեյկոն շրջանի վարչաշրջանի նստավայր՝ Թասթեգին դարձել է իր միակ քաղաքը։

19-րդ դարի վերջ խմբագրել

1881թ.-ին երիտասարդ Բուքեր Թ. Վաշինգտոնը աշխատանքի ընդունվեց նախկին պլանտացիաների տարածքում սևամորթ ուսուցիչների համար նախատեսված Թասթեգի մանկավարժական դպրոցը հիմնելու համար։

Այն հիմնադրվել է ուսուցիչների պատրաստման համար տարանջատված դպրոցական համակարգի և ազատների՝ ինքնաբավության համար։ Վաշինգտոնը ստեղծեց աշխատանքային ուսուցման ծրագիր, որտեղ ուսանողները կիրառում էին հմտություններ և արհեստներ։ Տասնամյակների ընթացքում ծրագրերն ընդլայնվել են։ Հետագայում այն ​​կոչվեց Թասթիգի համալսարան։

Վաշինգտոնը հայտնի էր իր կրթության կարևորման հատկանիշով և ինքնակատարելագործման ձգտումով։ Համալսարանը հայտնի դարձավ աշխատանքային փորձ ունեցող ուսանողների գործնական կրթության վրա շեշտադրմամբ՝ նրանց նախապատրաստելու գյուղատնտեսական և մեխանիկական աշխատանքներին, որոնք հասանելի են փոքր քաղաքներում և գյուղական վայրերում, որտեղ նրանց մեծ մասը կվերադառնա[10]։ Ուսուցումը շատ հարգված կոչում էր, քանի որ կրթությունը ազատված ստրուկների և նրանց երեխաների առաջնային նպատակն է։ Վաշինգտոնը հավատում էր, որ աֆրոամերիկացիները կընդունվեն սպիտակ հարավցիների կողմից[11]։

Վաշինգտոնը ղեկավարել է դպրոցը տասնամյակներ շարունակ՝ ստեղծելով բարերարների լայն ազգային ցանց սպիտակամորթ արդյունաբերողների շրջանում դարաշրջանի ամենամեծ բարերարներից, ներառյալ Ջորջ Իսթմանը։ Միևնույն ժամանակ, Վաշինգտոնը գաղտնի ֆինանսավորում է տրամադրել քաղաքացիական իրավունքների որոշ բարձրակարգ գործերի օրինական պաշտպանության համար, ներառյալ աջակցությունը խտրական հարավային սահմանադրություններին և աֆրոամերիկացիներին իրավազրկող պրակտիկաներին ուղղված մարտահրավերներին[12]։

20-րդ դարի սկիզբ խմբագրել

Սկսած 1932թ.-ից, դպրոցը դարձել է այժմ տխրահռչակ Թասքիգի սիֆիլիսի ուսումնասիրության վայրը (1932–1972), որը սկսել է փորձարկել հիվանդության բուժումը։ 600 աֆրոամերիկացի տղամարդիկ ներգրավվեցին, որոնց ԱՄՆ-ն առաջարկում էր անվճար բժշկական օգնություն։ Կառավարությանը՝ իրենց մասնակցության համար, մինչդեռ ակամա թեստավորվել են սիֆիլիսի համար։ Մեծ դեպրեսիայի պատճառով կրճատված ֆինանսավորմամբ անձնակազմը կրճատեց հիվանդությունը բուժելու համար դեղորայքը և ուսումնասիրեց չբուժված սիֆիլիսի ազդեցությունը հիվանդների և նրանց սեռական գործընկերների վրա։ Հետազոտության մասնակիցները, ովքեր սիֆիլիսով հիվանդ էին, չեն ասվել, ոչ էլ նրանց տեղեկացվել է, որ բուժումը հասանելի է իրենց հիվանդության համար, նույնիսկ հակաբիոտիկների մշակումից հետո[13]։

Թասքիգիի ամենահայտնի ուսուցիչներից մեկը Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերն էր, ում անունը հոմանիշ է հարավային գյուղատնտեսության մեթոդների նորարարական հետազոտությունների և տարածաշրջանային մշակաբույսերից ստացված հարյուրավոր առևտրային ապրանքների մշակման հետ, ներառյալ գետնանուշը և քաղցր կարտոֆիլը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Թասքիգին և Թասքիգիի համալսարանը նույնպես տուն են եղել հայտնի Թասքիգի օդաչուների համար։ Սա աֆրոամերիկացի օդաչուների առաջին էսկադրիլիան էր, որը վերապատրաստվել էր ԱՄՆ-ում զինվոր՝ այդ պատերազմում ծառայության համար։

Թասքիգի համալսարանը 21-րդ դարում աֆրոամերիկյան կրթության գերազանցության կենտրոն է։ Համալսարանի սիրտը նշանակվել է որպես Ազգային պատմական թաղամաս և 1974 թվականին գրանցվել է Պատմական վայրերի ազգային ռեգիստրում։

«Tuskegee Veterans Administration Medical Center-ը» բացվել է 1923 թվականին՝ Կոնգրեսի կողմից լիազորված։ Ընդհանուր առմամբ 27 շենք է կառուցվել 464 ակր տարածք ունեցող համալսարանում, որոնք ապահովել են բնակարաններ և հիվանդանոց՝ առաջին աշխարհամարտի հարավում գտնվող ավելի քան 300,000 աֆրոամերիկացի վետերանների կարիքները սպասարկելու համար[7]։ Այն գրավել է բարձրագույն դպրոցների բժիշկներին, ինչպիսիք են Դոկտ. Հարվարդի բժշկական դպրոցի շրջանավարտ Թուսեն Թուրգի Թիլդոնը։ Նա առաջին վեց աֆրոամերիկացի բժիշկներից մեկն էր, ովքեր աշխատեցին հիվանդանոցում. Որպես համալիրի տնօրեն 12 տարի (1946–1958 թթ.) ստացել է հիվանդանոցի բժշկական օրդինատուրայի հավատարմագրում։ Նա նաև աշխատել է շրջանավարտների համար դաշնային կառավարությունում լավ բժշկական պաշտոններ ստանալու մատչելիությունը ապահովելու համար[14]։

1930-ականներին մի խումբ սևամորթ տղամարդիկ Թասթեգի տղամարդկանց ակումբից սկսեցին ջանքեր գործադրել ավելի շատ սևամորթ ընտրողների գրանցման համար։ 1941 թվականից սկսած խումբը վերակազմավորվեց «Tuskegee Civic Association (TCA)» անվան տակ։ Ավելի շատ ընտրողներ գրանցելու խմբի հետևողական ջանքերի շնորհիվ տարածքի գրանցված սևամորթ ընտրողների վիճակագրությունը շարունակեց աճել։ Խմբին և պոտենցիալ ընտրողներին հաճախ հանդիպում էին խոչընդոտներ, որոնք խանգարում էին նրանց հաջողության հասնել։ Շրջապատող սևամորթ համայնքը աջակցություն ցույց տվեց և ցանկացավ ճանաչել համայնքի սևամորթ առաջնորդներին։ TCA-ի աշխատանքը նաև մեծ ուշադրություն է դարձրել իրենց համայնքներին քաղաքացիական տարբեր պարտականությունների վերաբերյալ կրթելու վրա։ Թեև TCA-ին գոյություն ունեցող աջակցությունը հաճախ չէր բարձրաձայնվում, սևամորթ համայնքի շատ անդամներ ցանկանում էին մարտահրավեր նետել քաղաքական համակարգին, որն առկա էր Մեյկոն կոմսությունում։ Խումբը լույս սփռեց ընտրողների գրանցման համար դիմող սևամորթների և հաջողակ մարդկանց թվի անհավասարության վրա՝ ընդհուպ մինչև Միացյալ Նահանգների Քաղաքացիական իրավունքների հանձնաժողովի հետ խոսելը։ (Տե՛ս նաև Միացյալ Նահանգների Քաղաքացիական իրավունքների հանձնաժողովը)[15]։

Ընտրական իրավունքի խնդիր խմբագրել

1957 թվականի Քաղաքացիական իրավունքների մասին օրենքի ընդունումից հետո ակտիվիստները առաջընթաց գրանցեցին քաղաքում սևամորթ ընտրողներին գրանցելու հարցում։ Աֆրոամերիկացիները Թասքիգիում և Ալաբամայի այլ քաղաքներում հիմնականում զրկվել էին իրավազորությունից հետո 1901 թվականին նոր նահանգի սահմանադրության ընդունումից հետո, որը ներառում էր գործնականում խտրական պահանջներ, ներառյալ ընտրական հարկը և գրագիտության թեստերը։

1957 թվականին գրանցված էր ընդհանուր առմամբ 1000 ընտրող, ընդ որում գրանցված 400 սեւամորթ ընտրողները գրեթե հավասար էին սպիտակ ընտրողների թվին։ Սակայն քաղաքում աֆրոամերիկացիները չորս-մեկ սկզբունքով գերազանցում էին սպիտակամորթներին. նրանց թվում կային շատ բարձր կրթված, պրոֆեսիոնալ աֆրոամերիկացիներ, ովքեր աշխատում էին Թասքիգի ինստիտուտում և Վետերանների վարչական հիվանդանոցում։ Այդ տարի, առանց բանավեճերի և ընդդեմ բազմաթիվ աֆրոամերիկացիների բողոքի, նահանգի օրենսդիրը վերանայեց քաղաքի սահմանները՝ ընդունելով Տեղական օրենքը 140, որը ստեղծեց անկանոն, 28-կողմ քաղաքի սահման, որը թողեց միայն տասը սևամորթ ընտրողների նոր սահմանված քաղաքում։, եւ բացառել է 420 սեւամորթ ընտրողի[16]։ Բացառվածների թվում էր ինստիտուտի և հիվանդանոցի ողջ պրոֆեսիոնալ անձնակազմը։ Փոփոխությամբ ոչ մի սպիտակ ընտրող չի բացառվել[8]։

Օրենքը նպատակ ուներ երաշխավորել, որ փոքրամասնություն կազմող սպիտակամորթները կարող են պահպանել քաղաքի վերահսկողությունը, նույնիսկ եթե ավելի շատ սևամորթներ հաջողության հասնեն քվեարկության համար գրանցվելու դժվարին գործընթացում։ Մոտ 3000 աֆրոամերիկացի բնակիչներ բողոքել են օրենքի ընդունման դեմ Թասքիգիի եկեղեցում; նրանք նաև սկսեցին տնտեսական բոյկոտը քաղաքում սպիտակամորթ բիզնեսի նկատմամբ։ Նրանք բոյկոտն անվանեցին «ընտրովի գնման արշավ»՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ բոյկոտն անօրինական է պետական օրենսդրության համաձայն։ Այն տևեց մոտ չորս տարի, որի ընթացքում փակվեցին սպիտակամորթ սեփականատերերի կողմից շահագործվող քսանվեց ձեռնարկություններ։

Աֆրոամերիկացիները նաև կազմակերպեցին օրենքի դեմ իրավական վիճարկում, որը աջակցում էր NAACP-ին, մի գործով, որը հայտնի է որպես Գոմիլիոն ընդդեմ Լայթֆութի։ Օրենքն ի սկզբանե հաստատվել է ԱՄՆ շրջանային դատարանի կողմից և հաստատվել Նոր Օռլեանի վերաքննիչ դատարանի կողմից։ Այնուամենայնիվ, այն տապալվեց ԱՄՆ Գերագույն դատարանի կողմից 1960-ին, իսկ վճիռն իրականացվեց 1961-ին[17]։ Դատարանը որոշել է, որ քաղաքների սահմանների խախտումը ռասայական դրդապատճառներ է ունեցել և խախտում է Միացյալ Նահանգների Սահմանադրության տասնհինգերորդ փոփոխությունը, որն ասում է, որ «պետությունները մեկուսացված չէին դաշնային դատական վերանայումից, երբ վտանգի տակ էին դնում դաշնային պաշտպանված իրավունքները»[8]։ Բացառական ջղաձգությունը տապալվեց և քաղաքի նախկին սահմանները վերականգնվեցին։

Այս գործը մեջբերվել է ավելի ուշ «Բեյքերն ընդդեմ Կարրի» (1964 թ.) գործում, որտեղ Գերագույն դատարանը վճռեց, որ Թենեսիի ընտրական շրջանների վատ բաշխումը խախտում է քաղաքացիական իրավունքները։ Այն որոշեց, որ բոլոր նահանգների օրենսդիր մարմինների երկու պալատներում ներկայացվածությունը պետք է հիմնված լինի բնակչության վրա՝ «մեկ մարդ, մեկ ձայն» դոկտրինի համաձայն, և որ նման շրջանները պետք է կանոնավոր կերպով թարմացվեն՝ արտացոլելու բնակչության փոփոխությունները։

1963-ին Տուսքեգին պետք է լիներ Ալաբամայի առաջին համայնքը, որը կատարեց դաշնային հրամանը՝ իր հանրային դպրոցներն անջատելու մասին։ Դպրոցի տեսուչ Ք.Ա. (Հարդբոյ) Պրուիտը, սկզբում դեմ էր սևամորթ ուսանողների ընդունելությանը, բայց աշխատեց համայնքի այլ ղեկավարների հետ, որպեսզի կատարի դաշնային շրջանային դատարանի վերջնական որոշումը՝ պլանավորելով 1963 թվականի սեպտեմբերին 13 սևամորթ ուսանողների ընդունել այն, ինչ եղել է բոլորովին սպիտակ։ ավագ դպրոց. Բայց նահանգապետ Ջորջ Ուոլեսը դեմ է եղել նահանգի ցանկացած կետում դաշնային կարգի պահպանմանը՝ պատճառաբանելով, որ դա կբերի բռնության։ Կուլիսների հետևում Ուոլեսը օգնության է կանչել Կու Կլյուքս Կլանի անդամներին և Ազգային Պետությունների Իրավունքների Կուսակցության նեոնացիստներին՝ բողոքի ակցիաներ կազմակերպելու համար՝ կոչ անելով փակել այն դպրոցները, որոնք նախատեսվում էր ինտեգրվել[18]։ Հետագայում Ուոլասը հրամայեց փակել պետական դպրոցները ամբողջ նահանգում և 1963 թվականի սեպտեմբերի 3-ին տեղակայեց պետական զորքեր՝ արգելափակելու Թասքիգի ավագ դպրոցի բացումը[19]։ Դպրոցը ինտեգրվեց 1963թ. սեպտեմբերի 10-ին, այն բանից հետո, երբ նախագահ Ջոն Ֆ. Քենեդին դաշնային դարձրեց Ալաբամայի ազգային գվարդիան, և 13 սևամորթ ուսանողներ ընդամենը 165 աշակերտների թվում էին, որոնք սկսեցին ուսումնական տարին, ընդդեմ 550-ի ընդհանուր ընդգրկվածության[20]։

Ջոնի Ֆորդն ընտրվել է քաղաքի առաջին սևամորթ քաղաքապետը 1972 թվականին և պաշտոնավարել վեց անգամ անընդմեջ։ Լուսենիա Ուիլյամս Դանն ընտրվել է առաջին սևամորթ կին քաղաքապետը 2000 թվականին։

Կառավարում խմբագրել

 
Թասքիգի քաղաքային համալիր

21-րդ դարում Թասքիգին ունի խորհուրդ-կառավարիչ կառավարություն, որը գլխավորում է չորս անդամից բաղկացած քաղաքային խորհուրդը, քաղաքապետը և նշանակված քաղաքային կառավարիչը։

Քաղաքային խորհուրդը գործում է որպես քաղաքի օրենսդիր մարմին՝ ընդունելով օրենքներ և կանոնակարգեր և քաղաքացիներին նշանակելով քաղաքի տարբեր խորհուրդներում։ Քաղաքային խորհրդի յուրաքանչյուր անդամ ընտրվում է չորս տարի ժամկետով երեք աշխարհագրական միանդամ շրջաններից մեկից։ Թասքիգին ունի քաղաքային խորհրդի մեկ անդամ, որն ընտրվում է ընդհանուր առմամբ չորս տարի ժամկետով և ծառայում է որպես քաղաքապետի պաշտոնակատար։ Քաղաքապետի պարտականություններն են՝ նպաստել քաղաքին, շփվել բնակիչների հետ և նախագահել քաղաքային խորհրդի նիստերը։ Որպես այդպիսին, Թասքիգիում քաղաքապետի պաշտոնը հիմնականում արարողակարգային է։

Աշխարհագրություն խմբագրել

Թասքիգի գտնվում է կենտրոնական Մեյկոն շրջանում 32°25′53″ հս․ լ. 85°42′24″ ամ. ե.HGЯO (32.431506, −85.706781).[21]

Ըստ ԱՄՆ մարդահամարի բյուրոյի տվյալների՝ քաղաքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 17,3 քառակուսի մղոն (44,9 կմ2), որից 17,1 քառակուսի մղոն (44,2 կմ2) հող է, իսկ 0,3 քառակուսի մղոն (0,7 կմ2) կամ 1,56%-ը՝ ջուր[22]։

Կլիմա խմբագրել

Համաձայն Կյոպենի կլիմայական դասակարգման՝ Թասքիգին ունի խոնավ մերձարևադարձային կլիմա (կրճատ՝ Cfa)։

  Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Թասքիգիում
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ

Տեսարժան վայրեր խմբագրել

 
Hangar One թանգարանը Թասքիգի Airmen ազգային պատմական վայրում Moton Field-ում
 
Թասքիգիի լիճը քաղաքին պատկանող հանգստի գոտի է՝ խաղահրապարակներով, պիկնիկի տարածքներով և մոտ 92 ակր ջրով, որը հնարավորություն է տալիս ձկնորսության, ծովագնացության և ջրային դահուկների համար:

Թասքիգիի կենտրոնը ներառում է Թասքիգի/Մեյկոն շրջա- պատմության ասպեկտները՝ հիմնադրումից մինչ օրս։ Այնտեղ տեղակայված են նաև Թասքիգի այցելուների կենտրոնը և Թասքիգիբազմամշակութային մարդու և քաղաքացիական իրավունքների կենտրոնը։

Թասքիգի տարածքի տեսարժան վայրերը ներառում են.

  • Թասքիգի համալսարանը և Թասքիգի ինստիտուտի ազգային պատմական վայրը (ներառյալ Օքսը,Գրեյ Կոլումն և Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերի թանգարանը)
  • Գլխավոր փողոցի պատմական թաղամաս և Հյուսիսային գլխավոր փողոցի պատմական թաղամաս
  • Butler Chapel A.M.E. Zion եկեղեցի[23], 1957 թվականին քաղաքի պետական ​​ջարդերի դեմ բողոքի ցույցերի վայր
  • Թասքիգի Veterans Administration բժշկական կենտրոն[24]
  • Թասքիգի քաղաքի լիճ
  • Թասքիգի ազգաին անտառ
  • Kirks Old Farm թանգարան

Ժողովրդագրություն խմբագրել

Աղյուսակը աջ կողմում ցույց է տալիս 1957թ.-ին պետության կողմից օրենք ընդունելու հետևանքները՝ վերորոշելու Թասքիգի քաղաքը այնպես, որ բացառվեն գրեթե բոլոր սևամորթ բնակիչները՝ կտրուկ նվազեցնելով բնակչության թիվը մինչև 1960 թվականը։ Քաղաքը և մյուս պաշտոնյաները դատի են տվել Գոմիլիոնն ընդդեմ Լայթֆութի շրջանակներում։ (1960); ԱՄՆ Գերագույն դատարանը վճիռ է կայացրել նահանգի արարքի դեմ[8]։ Քաղաքի սահմանները վերականգնվեցին, ինչն արտացոլված էր 1970 թվականին գրանցված քաղաքում բնակչության կտրուկ «աճով»։ Բնակչությունը 1960 թվականին, վերականգնված սահմաններով, 7240 էր, ըստ 1970 թվականի ԱՄՆ մարդահամարի[25]։

Պատմական բնակչություն
ՄարդահամարԲնակ.Note
18501563
18802370
18901803−239%
19002170204%
19102803292%
19202475−117%
19303314339%
19403937188%
19506712705%
1960724079%
197011 028523%
198013 327208%
199012 257−80%
200011 846−34%
20109865−167%
20209395−48%
ԱՄՆ-ի տասնամյա մարդահամար[26]

2010 թվականի մարդահամար խմբագրել

2010 թվականի մարդահամարի[27] տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 9865 մարդ, 3749 տնտեսություն և 1956 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 636,5 բնակիչ/կմ2 (245,8/կմ2)։ ուներ 4624 բնակելի միավոր՝ 298,3 քառակուսի մղոն (115,2/կմ2) միջին խտությամբ։ Քաղաքի ռասայական կազմը կազմում էր 95,8% սև կամ աֆրոամերիկացի, 1,9% սպիտակ, 0,1% բնիկ ամերիկացի, 0,5% ասիացի, 0,0% խաղաղօվկիանոսյան կղզիներ, 0,3% այլ ռասաներից և 1,3% երկու կամ ավելի ռասաներից։ Բնակչության 1,3%-ը եղել է իսպանախոս կամ լատինաամերիկացի ցանկացած ռասայի։ 2010 թվականին քաղաքում բնակվում էր 9865 մարդ, 3749 տնտեսություն և 1956 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 636,5 բնակիչ/կմ2 (245,8/կմ2)։ ուներ 4624 բնակելի միավոր՝ 298,3 քառակուսի մղոն (115,2/կմ2) միջին խտությամբ։ Քաղաքի ռասայական կազմը կազմում էր 95,8% սև կամ աֆրոամերիկացի, 1,9% սպիտակ, 0,1% բնիկ ամերիկացի, 0,5% ասիացի, 0,0% խաղաղօվկիանոսյան կղզիներ, 0,3% այլ ռասաներից և 1,3% երկու կամ ավելի ռասաներից։ Բնակչության 1,3%-ը եղել է իսպանախոս կամ լատինաամերիկացի ցանկացած ռասայի։

Ունեցել է 3749 տնային տնտեսություն, որոնցից 21.3%-ը ունեցել է մինչև 18 տարեկան երեխաներ, 19.0%-ը՝ միասին ապրող ամուսնական զույգեր, 28.6%-ը՝ կին տնային տնտեսուհիներ՝ առանց ամուսնու, իսկ 47.8%-ը՝ ոչ ընտանիք։ Բոլոր տնային տնտեսությունների 40.1%-ը կազմված է եղել անհատներից, իսկ 12.0%-ի մոտ միայնակ ապրող մեկը եղել է 65 տարեկան և բարձր։ Ընտանիքի միջին չափը կազմել է 2,17, իսկ ընտանիքի միջին չափը` 2,96։

Քաղաքում բնակչությունը բաշխված է եղել՝ մինչև 18 տարեկանների 18,5%-ը, 18-ից մինչև 24 տարեկանը՝ 27,8%-ը, 25-ից մինչև 44 տարեկանը՝ 18,9%-ը, 45-ից մինչև 64 տարեկանը՝ 21,7%-ը և 65 տարեկան կամ 13,1%-ը։ Ավելի հին. Միջին տարիքը եղել է 27,6 տարեկան։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկել 78,8 տղամարդ։ 18 և բարձր տարիքի յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկել 75,6 տղամարդ։

Քաղաքում տնային տնտեսությունների միջին եկամուտը կազմել է $24,251, իսկ ընտանիքի միջին եկամուտը կազմել է $43,472: Տղամարդկանց միջին եկամուտը կազմում էր 40,653 դոլար՝ իգական սեռի 26,631 դոլարի դիմաց։ Քաղաքի մեկ շնչին բաժին ընկնող եկամուտը կազմել է $15,471։ Ընտանիքների մոտ 22.2%-ը և բնակչության 31.6%-ը գտնվում էին աղքատության շեմից ցածր, այդ թվում՝ 18 տարեկանից ցածր՝ 40.0%-ը և 65 և ավելի բարձր տարիքի՝ 10.2%-ը։ Հիմնականում գյուղական տարածքում տնտեսական հնարավորությունների բացակայության պատճառով և՛ քաղաքը, և՛ գյուղական շրջանը կորցրել են բնակչությունը 20-րդ դարի վերջից։

2020 թվականի մարդահամար խմբագրել

Թասքիգի ռասայական կազմը[28]
Ռասա թվաքանակ տոկոս
Սպիտակ 171 1.82%
Սև կամ աֆրոամերիկացի 8,863 94.34%
Բնիկ ամերիկացի 18 0.19%
ասիացի 59 0.63%
Խաղա օվկիանոսի հարակից բնակիչներ 4 0.04%
Խառը 174 1.85%
Իսպանախոս կամ լատինաամերիկացի 106 1.13%

2020 թվականի Միացյալ Նահանգների մարդահամարի տվյալներով՝ քաղաքում բնակվում էր 9,395 մարդ, 2,936 տնային տնտեսություն և 1,470 ընտանիք։

Մեդիա խմբագրել

Թասքիգին ունի մեկ շաբաթաթերթ՝ The Tuskegee News-ը, որը գործում է 1865 թվականից[29]։

Տրանսպորտ խմբագրել

ԱՄՆ 29 և 80 երթուղիներն անցնում են Թասքիգիով։ 81 պետական ​​երթուղին ուղղվում է քաղաքից հյուսիս։ Չորս մղոն դեպի հյուսիս մայրուղու 81-ի միջպետական ​​85 խաչմերուկն է։

I-85-ից այն կողմ գտնվում է Չեհաու գյուղը, որտեղ Հարավային երկաթուղու մարդատար գնացքները կանգ են առել Ալաբամայի Արևմտյան երկաթուղու դեպոյում։ 1960-ականների կեսերին և՛ Հարավային կիսալուսինը, և՛ նրա Piedmont Limited-ը կանգ առան պահեստում[30]։ Երկաթուղային Քրեսենթը վերջին գնացքն էր, որը կանգառներ կատարեց կայարանում[31]։ Հարավային երկաթուղին գնացքը տեղափոխեց 1970-ին Ատլանտա-Մոնտգոմերի-Նյու Օռլեան երթուղուց Ատլանտա-Բիրմինգհեմ-Նյու Օռլեան երթուղի փոխելու համար։

Նշանավոր մարդիկ խմբագրել

  • Աջիոնա Ալեքսուս, դերասանուհի; ծնվել է Թասքիգիում
  • Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերը, գյուղատնտեսության գիտնական, մահացել է Թասքիգիում 1943 թվականին
  • Սադի Պետերսոն Դելեյնի, Վետերանների վարչական հիվանդանոցի գլխավոր գրադարանավար
  • Թոմ Ջոյներ, ռադիոհաղորդավար/անձնավորություն; ծնվել է Թասքիգիում և սովորել Թասքիգի համալսարանում
  • Նելլա Լարսեն, բուժքույր, գրադարանավար և արձակագիր; աշխատել է Թասքիգի ինստիտուտում 1915թ
  • Ռոզա Պարկս, ծնվել է Թասքիգիում; նա դարձավ քաղաքացիական իրավունքների ակտիվիստ 1950-ական թվականներին Ալաբամա նահանգի Մոնտգոմերի քաղաքում՝ նպաստելով ավելի քան մեկ տարի տեւած Մոնթգոմերիի ավտոբուսի բոյկոտին, որը հասավ քաղաքային համակարգի դեգրեգացման։
  • Լայոնել Ռիչի, ռիթմ ընդ բլյուզ երգիչ, երգահան, երաժիշտ, ձայնագրման պրոդյուսեր և երբեմնի դերասան; ծնվել է Թասքիգիում
  • Ռոբին Ռոբերթս, լրատվական հաղորդավար, Բարի լույս Ամերիկա; ծնվել է Թասքիգիում
  • Ռորի Ուայթ, բասկետբոլիստ
  • Բիլ Ուինսթոն, հովիվ, հեռուստաավետարանիչ, հեղինակ և ձեռնարկատեր; ծնվել է Թասքիգիում
  • Սեմմի Յանգ կրտսեր, քաղաքացիական իրավունքների ակտիվիստ; ծնվել է Թասքիգիում

Պատկերասրահ խմբագրել

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. archINFORM (գերմ.) — 1994.
  2. United States. Bureau of the Census 2016 U.S. Gazetteer FilesWashington, D.C.: U.S. Census Bureau, 2016.
  3. United States Census 2010
  4. See "Pronunciation of Tuskegee." thefreedictionary.com.. Retrieved: October 3, 2010.
  5. Sarah Lawless, Auburn University (1957 թ․ հունիսի 25). «Tuskegee». Encyclopedia of Alabama. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 20-ին.
  6. «Tuskegee city, Alabama: 2020 DEC Redistricting Data (PL 94-171)». U.S. Census Bureau. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 28-ին.
  7. 7,0 7,1 "Tuskegee Veterans Administration Medical Center Celebrates - 85 Years of Service", press release, Central Alabama Veterans Health Care System (CAVHCS), 2008
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Allen Mendenhall, "Gomillion v. Lightfoot", Encyclopedia of Alabama, May 2, 2011
  9. «Tuskegee | Origin and history of Tuskegee by Online Etymology Dictionary». Etymonline.com. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 20-ին.
  10. «The Booker T. Washington Era (Part 1)», African American Odyssey, Library of Congress, 2008 թ․ մարտի 21, Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 3-ին
  11. Richard B. Sobol, "Reviewed Work: Gomillion versus Lightfoot: The Tuskegee Gerrymander Case by Bernard Taper", Columbia Law Review Vol. 62, No. 4 (Apr. 1962), pp. 748–751 (subscription required)
  12. Richard H. Pildes, Democracy, Anti-Democracy, and the Canon, Constitutional Commentary, vol.17, 2000, pp.13–14 Accessed March 10, 2008
  13. Duff-Brown, Beth (2017 թ․ հունվարի 6). «The shameful legacy of Tuskegee syphilis study still impacts African-American men today». Stanford Health Policy. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
  14. Elizabeth D. Schafer. "Tildon, Toussaint Tourgee", American National Biography Online, February 2003, published by Oxford University Press, Inc., copyright 2000 American Council of Learned Societies
  15. Ture, Kwame; Hamilton, Charles (1966). Black Power.
  16. Hamilton, Charles (1992). Black Power: The Politics of Liberation. New York: Vintage: Random House. էջ 133. ISBN 9780679743132.
  17. Richard B. Sobol, "Reviewed Work: Gomillion versus Lightfoot: The Tuskegee Gerrymander Case by Bernard Taper", Columbia Law Review, Vol. 62, No. 4 (Apr. 1962), pp. 748–751, Published by: Columbia Law Review Association, Inc., accessed January 17, 2015 (subscription required)
  18. Carter, Dan T. (1995). The politics of rage : George Wallace, the origins of the new conservatism, and the transformation of American politics. New York: Simon & Schuster. էջեր 162–167. ISBN 0-684-80916-8. OCLC 32739924.
  19. Sitton, Claude (1963 թ․ սեպտեմբերի 3). «Alabama Police Prevent Opening of Tuskegee High». The New York Times. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 5-ին.
  20. Sitton, Claude (1963 թ․ սեպտեմբերի 11). «Wallace Ends Resistance as Guard Is Federalized; More Schools Integrate». The New York Times. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 5-ին.
  21. «US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990». United States Census Bureau. 2011 թ․ փետրվարի 12. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 23-ին.
  22. «2020 U.S. Gazetteer Files». United States Census Bureau. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
  23. We Shall Overcome – Butler Chapel AME Zion Church Արխիվացված 2019-09-08 Wayback Machine. Cr.nps.gov (June 25, 1957). Retrieved on 2013-07-12.
  24. Central Alabama Veterans Health Care System East Campus – Locations Արխիվացված 2021-11-30 Wayback Machine. .va.gov. Retrieved on July 12, 2013.
  25. «00496492v1p2.pdf» (PDF). Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 20-ին.
  26. «U.S. Decennial Census». Census.gov. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 6-ին.
  27. «U.S. Census website». United States Census Bureau. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 1-ին.
  28. «Explore Census Data». data.census.gov. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
  29. «The Tuskegee News». Thetuskegeenews.com. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 20-ին.
  30. «Western Railway of Alabama, Table 1». Official Guide of the Railways. National Railway Publication Company. 98 (2). 1965 թ․ հուլիս.
  31. «Western Railway of Alabama, Table 1». Official Guide of the Railways. National Railway Publication Company. 101 (1). 1968 թ․ հունիս.