Բացել գլխավոր ցանկը
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թենեսի (այլ կիրառումներ)

Թենեսի (անգլերեն՝ Լսել Tennessee), նահանգ ԱՄՆ-ի հարավային մասում։ Թենեսին 36-րդ ամենամեծ և 16-րդ ամենաաղքատ նահանգն է: Թենեսին սահմանակից է Կենտուկի և Վիրջինիա նահանգներին։ Արևելյան մասը գրավում են Ապալաչյան լեռները, արևմուտքում Միսսիսիպիի դաշտավայրն է։ Նեշվիլն նահանգի խոշորագույն քաղաքն է, մոտ 660,388 բնակչությամբ: Թենեսիի երկրորդ խոշորագույն քաղաքը Մեմֆիսն է, որը բնակչությունը 652.717 է[2]:

Picto infobox map.png
Թենեսի
անգլ.՝ Tennessee
flag of Tennessee? Զինանշան
Flag of Tennessee.svg
Seal of Tennessee.svg
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Մաան էՄայրցամաքային նահանգներ
ԿարգավիճակԱՄՆ-ի նահանգ
Մտնում էԱՄՆ
ՎարչկենտրոնՆաշվիլ
Ամենաբարձր կետClingmans Dome?
ԲԾՄ280 մետր
Օրենսդրական մարմինTennessee General Assembly?
Դատական մարմինTennessee Supreme Court?
ՆահանգապետՄայք Բիբի
Միության մուտքհունիսի 1, 1796 (16-րդ)
Պաշտոնական լեզուներանգլերեն
Բնակչություն
6 600 299 մարդ (2015)[1] (17 տեղ)
Տարածք109 247 կմ²  (36 տեղ)
Tennessee in United States.svg
Հիմնադրված էհունիսի 1, 1796 թ.
Սահմանակցում էԱրկանզաս, Միսսուրի, Կենտուկի, Վիրջինիա, Հյուսիսային Կարոլինա, Ջորջիա, Ալաբամա և Միսսիսիպի
Ժամային գոտիհյուսիսամերիկյան ժամային գոտի և Կենտրոնական ժամային գոտի
ՀապավումTN
ISO 3166-2 կոդUS-TN
Անվանված էTanasi?
Միության մուտքհունիսի 1, 1796 (16-րդ)
Կոորդինատներ: 36° հս․ լ. 86° ամ. ե. / 36° հս․. լ. 86° ավ. ե. / 36; 86
tennessee.gov

Թենեսի նահանգը գտնվում է Վատաագայի Ասոցիացիայում, 1772 սահմանային իրավունքը, ընդհանուր առմամբ, համարվում է որպես առաջին սահմանադրական արևմտյան Appalachians-ի կառավարությունը[3]: Թենեսին նախապես Հյուսիսային Կարոլինայի, իսկ ավելի ուշ, հարավարևմտյան Տարածքների մի մաս է: Թենեսին ընդունվել է Միության կողմից, որպես 16-րդ նահանգ, 1796 թվականի հունիսի 1-ին: Թենեսին վերջին նահանգն էր, որը թողնելով Միությունը, միացավ Կոնֆեդերացիային, 1861 թվականի Ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմի բռնկման ժամանակ: 1862 թվականին, Թենեսին կրկին միացավ Միությանը[4]:

Անվանումն առաջացել է Թենեսի գետից[5]:

Tennesseeriverbridge.JPG Knoxville bridges.jpg

ԱշխարհագրությունԽմբագրել

Թենեսի նահանգը սահմանակից է ութ այլ նահանգների հետ՝ Կենտաուկկի և Վիրժինյա հյուսիսից, Հյուսիսային Կարոլինա արևելքից, Ջորջիա, Ալաբամա և Միսիսիպի հարավից, Արկանզաս և Միսսուրի՝ Միսիսիպի գետի վրա-արևմուտքից: Թենեսը քարանձավների քանակությամբ ԱՄՆ-ի ամենամեծ նահանգն է, որտեղ մինչ օրս գրանցվել են ավելի քան 8350 քարանձավ: Թենեսի գետը նահանգը բաժանում է երեք մասի՝ Արևելյան, Միջին և Արևմտյան Թենեսի: Արևելյան Թենեսին գտնվում է լեռնային տարածքում, որտեղ էլ գտնվում է երկրի ամենաբարձր կետը՝ Քլինգմենս-Դոմ լեռը (2025 մ): հենց այնտեղ կա պետության ամենաբարձր կետը `Քլինգմենս լեռը (2025 մ): Այստեղից է սկիզբ առնում Թենեսի գետը: Այս տարածքը ծածկված է բերրի հովիտներով, առանձնացված անտառապատ լեռնաշղթաներով: Արևելյան Թենեսիում են գտնվում Նոսկվիլ և Չատանուգա քաղաքները:

Կենտրոնական Թենեսին գտնվում է Cumberland Plateau- ում, որի միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից 450-500 մետր է:

Վիսկի ԹենեսիԽմբագրել

Թենեսին ԱՄՆ-ի միակ նահանգն է, որտեղ պաշտոնապես թույլատրվում է ամերիկյան հատուկ տեսակի եգիպտացորենի վիսկիի արտադրությունը, որն, իր նահանգի անվան համաձայն անվանում են Թենեսի վիսկի: Bourbon-ից (հիմնականում արտադրվում է Կենտուկիի նահանգում) Tennessee- ն առանձնանում է շաքարավազի փայտածուխի մանրակրկիտ մշակման շնորհիվ:

Թորման միջոցով ստացված ալկոհոլը կաթիլներով ֆիլտրվում է երեք մետրից ավելի բարձրությամբ փեղկավոր փայտածածկով: Արդյունքում ստացվում է յուրահատուկ փափուկ վիսկի: Ամենահայտնի վիսկին համարվում է Jack Daniel’s-ը, որն իր անվանումն ստացել է տեխնոլոգիայի հեղինակի պատվին:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Population Estimates Program
  2. «Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places: April 1, 2010 to July 1, 2015» (CSV2015 Population Estimates։ United States Census Bureau, Population Division։ Արխիվացված է օրիգինալից October 19, 2016-ին։ Վերցված է December 18, 2016 
  3. John Finger, Tennessee Frontiers: Three Regions in Transition (Bloomington, Ind.: Indiana University Press, 2001), pp. 46–47.
  4. «Tennessee's Civil War Heritage Trail»։ The University of Southern Mississippi։ Արխիվացված է օրիգինալից March 26, 2010-ին։ Վերցված է November 25, 2009 
  5. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։ էջ էջ 169 

Արտաքին հղումներԽմբագրել