Գաբրիել Էլ-Ռեգիստան
Գաբրիել Արկադիի (Արշակի) Ուրեկլյան (Էլ-Ռեգիստան, դեկտեմբերի 15, 1899[1][2], Սամարղանդ, Թուրքեստան, Ռուսական կայսրություն[1][2] - հունիսի 30, 1945[1][2], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[1][2]), հայազգի խորհրդային լրագրող, գրող, ԽՍՀՄ օրհներգի խոսքերի հեղինակ (Սերգեյ Միխալկովի հետ, 1943)[3]։
Գաբրիել Էլ-Ռեգիստան | |
---|---|
![]() | |
Ծննդյան անուն | Գաբրիել Արշակի Ուրեկլյան և ռուս.՝ Габриэль Аршакович Уреклян |
Ծնվել է | դեկտեմբերի 15, 1899[1][2] |
Ծննդավայր | Սամարղանդ, Թուրքեստան, Ռուսական կայսրություն[1][2] |
Վախճանվել է | հունիսի 30, 1945[1][2] (45 տարեկան) |
Վախճանի վայր | Մոսկվա, ԽՍՀՄ[1][2] |
Գերեզման | Նովոդեվիչյան գերեզմանոց |
Մասնագիտություն | գրող, լրագրող և սցենարիստ |
Լեզու | ռուսերեն[1] |
Ազգություն | հայ |
Քաղաքացիություն | ![]() ![]() |
Ուշագրավ աշխատանքներ | ԽՍՀՄ հիմն[1] |
Աշխատավայր | Ուզբեկիստանսկայա պրավդա[1] և Իզվեստիա[1] |
Պարգևներ | |
Զավակներ | Հարոլդ Ռեգիստան |
Գաբրիել Էլ-Ռեգիստան Վիքիդարանում |
Բանաստեղծ Հարոլդ Ռեգիստանի հայրն է։
Կենսագրություն
խմբագրելԳաբրիել Ուրեկլյանը ծնվել է 1899 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Սամարղանդում (այլ աղբյուրներով՝ Թբիլիսիում) հայկական ընտանիքում։ Հայրը եղել է Թուրքեստանյան բանկի նախագահը։ Իր գրական կեղծանունը ստեղծել է՝ հապավելով «Գաբրիել» անունը՝ «Էլ», և Սամարղանդի ճարտարապետական համակառույցի՝ Ռեգիստան հրապարակի անունից։
Տիրապետել է ռուսերենին, հայերենին, ուզբեկերենին, ադրբեջաներենին, տաջիկերենին։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության օրերին Սամարղանդից մեկնել է Բաքու, կամավոր մտել կարմիր գվարդիայի շարքերը։ Բաքվի կոմունայի անկումից հետո փոխադրվել է Հայաստան, մասնակցել Հայկական առաջին կոմունիստական գնդի ապստամբությանը։
Առաջին ստեղծագործությունը լույս է տեսել 1924 թվականին, Թբիլիսիի «Ռաբոչայա պրավդա» թերթում։
Սամարղանդում և Տաշքենդում աշխատել է որպես «Ուզբեկիստանսկայա պրավդա» թերթի թղթակից, այնուհետև՝ «Իզվեստիա» թերթի հատուկ թղթակից Միջին Ասիայում։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին եղել է ռազմաօդային ուժերի «Ստալինսկի սոկոլ» («Ստալինյան բազե») թերթի ռազմաճակատային թղթակիցը։ Զինվորական կոչումը՝ կապիտան։
1943 թվականին Սերգեյ Միխալկովի և Ալեքսանդր Ալեքսանդրովի հետ համատեղ գրել է Խորհրդային Միության օրհներգը։
Մահացել է 1945 թվականի հուլիսի 30-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։
Ստեղծագործություններ
խմբագրելՊամիր, Տյան-Շան, Ալթայ, Կարակումներ, Կզըլկում, Բետպակ–Դալա կատարած ճանապարհորդությունների արդյունքն են «Սև լեռների գաղտնիքը», «Երբ մեռնում են էմիրները», «Վտարանդին» և «Ջուլբարս» կինոնկարները, «Պողպատե ճանկ» պատմվածքների ժողովածուն։ Ինքնաթիռով Դիկսոն թռչելու տպավորություններն են ամփոփված «Արտասովոր ճանապարհորդություն» և «Հեռավոր հյուսիսի հետախույզները» գրքերում։
1930-ական թվականներին լույս են տեսել Էլ–Ռեգիստանի «Ֆերգանայի մեծ ջրանցքը» և «Մոսկվա–Կարակում–Մոսկվա» ակնարկների ժողովածուները։
Ծանոթագրություններ
խմբագրել- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — հատոր 1. — էջ 408.
- ↑ Սերգեյ Միխալկով. Օրհներգն արժանացավ Ստալինի հավանությանը Արխիվացված 2013-01-07 Wayback Machine // «Օգոնյոկ», 2007, № 10, մարտի 5—11
Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գաբրիել Էլ-Ռեգիստան» հոդվածին։ |
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 4, էջ 37)։ |