Սըր Էդմունդ Պերսիվալ Հիլարի (անգլ.՝ Sir Edmund Percival Hillary, հուլիսի 20, 1919(1919-07-20)[3][4][5][…], Օկլենդ, Դոմինիոն Նոր Զելանդիա, Բրիտանական կայսրություն[3][6][7] - հունվարի 11, 2008(2008-01-11)[8][4][5][…], Auckland City[9][10]), նորզելանդացի հետազոտող և ալպինիստ, Էվերեստի (Ջոմոլունգմա) առաջին նվաճողը (մայիսի 29, 1953 թ.` Տենցինգ Նորգեյի հետ միասին[17]Նեպալի «պատվավոր քաղաքացի»։ Ալպինիզմով սկսել է հետաքրքրվել դեռևս դպրոցական տարիներից, իսկ 1939 թ-ին նվաճեց 1933 մետր բարձրություն ունեցող Օլիվյե նորզելանդական լեռը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է Նոր Զելանդիայի օդուժում։ 1951 թ-ին մասնակցել է դեպի Էվերեստ հետախուզական արշավին։ 1957-1958 թթ-ին Հիլարին Վիվիան Ֆուկսի հետ կտրել-անցել է Անտարկտիդան։ Մասնակցել է նաև դեպի Հյուսիսային բևեռ կազմակերպված արշավին։

Էդմունդ Հիլարի
անգլ.՝ Edmund Percival Hillary[1][2]
Դիմանկար
Ծնվել էհուլիսի 20, 1919(1919-07-20)[3][4][5][…]
ԾննդավայրՕկլենդ, Դոմինիոն Նոր Զելանդիա, Բրիտանական կայսրություն[3][6][7]
Մահացել էհունվարի 11, 2008(2008-01-11)[8][4][5][…] (88 տարեկան)
Մահվան վայրAuckland City[9][10]
ԳերեզմանHauraki Gulf / Tīkapa Moana
ՔաղաքացիությունFlag of New Zealand.svg Նոր Զելանդիա[11][12][13]
ԱզգությունNew Zealand European?
ԿրթությունՕքլենդի միջնակարգ դպրոց և Օքլենդի համալսարան
Մասնագիտությունճանապարհորդ հետազոտող, բարեգործ, մեղվաբույծ, դիվանագետ, ինքնակենսագիր և լեռնագնաց
ԱմուսինJune Hillary? և Louise Mary Rose?
Ծնողներհայր՝ Percival Augustus Hillary?[14], մայր՝ Gertrude Clark?[14]
Զբաղեցրած պաշտոններambassador of New Zealand to Nepal?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Բրիտանական կայսրութւան շքանշանի ասպետ-կոմանդոր Կապիչի շքանշան Բևեռային մեդալ Order of Gorkha Dakshina Bahu? Հովանավորների մեդալ[15] Պադմա Վիբխուշան Հետազոտությունների Մեծ ոսկե մեդալ Queen Elizabeth II Coronation Medal? 1939–45 Star? Պադմա Բհուշան New Zealand Sports Hall of Fame? Նոր Զելանդիայի միաբանություն Commander of the Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland? և honorary doctor of the University of Waikato?[16]
ԵրեխաներPeter Hillary?
Ստորագրություն
Edmund Hillary Signature.svg
Edmund Hillary Վիքիպահեստում

Էվերեստի նվաճումից հետո Հիլարին իր կյանքի մեծ մասը նվիրել է արևելա-հիմալայան շերպ ժողովրդին օգնելուն։ Հիլարիի ջանքերի շնորհիվ Հիմալայների մեկուսացված վայրերում կառուցվեցին բազմաթիվ դպրոցներ և հիվանդանոցներ։

Էդմունդ Հիլարին վախճանվել է 2008 թ-ի հունվարի 11-ին՝ 88 տարեկան հասակում[18]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Oliver W. H., Orange C. Dictionary of New Zealand BiographyAuckland University Press, 1990.
  2. TiakiAlexander Turnbull Library.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Хиллари Эдмунд // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Discogs — 2000.
  6. 6,0 6,1 6,2 http://www.independent.ie/opinion/analysis/man-who-conquered-everest-yet-remained-a-modest-hero-1264460.html
  7. 7,0 7,1 7,2 http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/00291950903368581
  8. 8,0 8,1 8,2 http://www.nytimes.com/2008/01/11/world/asia/11hillary.html
  9. 9,0 9,1 9,2 http://articles.latimes.com/2008/jan/11/local/me-hillary11
  10. 10,0 10,1 10,2 http://www.pressherald.com/archive/sir-edmund-hillary-the-first-to-conquer-everest-dies-at-88_2008-01-11.html
  11. http://www.nytimes.com/2008/01/11/world/asia/11hillary.html?pagewanted=all
  12. http://www.nytimes.com/2008/01/10/world/asia/11cnd-hillary.html?pagewanted=print
  13. http://www.nytimes.com/2008/01/10/world/asia/11cnd-hillary.html?em&ex=1200200400&en=af60615e75631d83&ei=5087
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Pas L. v. Genealogics — 2003. — ed. size: 683713
  15. Royal Geographical Society Gold Medal RecipientsRoyal Geographical Society, 2018.
  16. https://www.waikato.ac.nz/about/hillary/edmund
  17. Առաջինն աշխարհի գագաթին
  18. Վախճանվեց Էվեերստն առաջին նվաճողը — Իզվեստիա