Բացել գլխավոր ցանկը

Զոլտան Տիլդի (հունգ.՝ Tildy Zoltán, նոյեմբերի 18, 1889(1889-11-18)[1], Lučenec, Banská Bystrica Region, Սլովակիա - օգոստոսի 3, 1961(1961-08-03), Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի ազդեցիկ առաջնորդ, ով հետպատերազմյան շրջանում, նախքան դրածո կոմունիստների կողմից իշխանության գրավումը, 1945-1946 թվականներին եղել է Հունգարիայի վարչապետ, 1946-1948 թվականներին՝ նախագահ:

Զոլտան Տիլդի
Tildy Zoltán-MTI 1946.jpg
 
Կուսակցություն՝ Անկախ փոքր տերերի, գյուղաշխատողների և քաղաքացիների կուսակցություն
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և Q56033776?
Դավանանք Կալվինականություն
Ծննդյան օր նոյեմբերի 18, 1889(1889-11-18)[1]
Ծննդավայր Lučenec, Banská Bystrica Region, Սլովակիա
Վախճանի օր օգոստոսի 3, 1961(1961-08-03) (71 տարեկանում)
Վախճանի վայր Բուդապեշտ, Հունգարիա
Գերեզման Ֆարկաշրետի գերեզմանոց
Թաղված Ֆարկաշրետի գերեզմանոց
Քաղաքացիություն Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Ամուսին Erzsébet Gyenis?
Զավակներ Zoltán Tildy?

ԿենսագրությունԽմբագրել

Զոլտան Տիլդին ծնվել է Լոչոնցում (այժմ Լուչենեց, Սլովակիա) Ավստրո-հունգարական կայսրության հունգարացի տեղական կառավարման մարմինների պաշտոնյայի ընտանիքում: Սովորել է Պապա քաղաքի բարեփոխված Աստվածաբանական ակադեմիայում՝ ստանալով աստվածաբանության աստիճան, այնուհետև մեկ տարի սովորել է Իռլանդիայի Բելֆաստ ակադեմիական քոլեջում: 1921 թվականից եղել է Հունգարիայի բարեփոխված եկեղեցու առաջնորդ, խմբագրել է եկեղեցու Keresztény Család (Քրիստոնեական ընտանիք) օրաթերթը, ինչպես նաև այլ պարբերականներ: 1929 թվականին Տիլդին հունգարացի հայտնի այլ քաղաքական գործիչների,այդ թվում նաև Ֆերենց Նադիի հետ, միացել է Անկախ փոքր հողատերերի կուսակցությանը (FKgP) և շուտով դարձել կուսակցության գործադիր փոխնախագահը:

1916 թվականին ամուսնացել է Էլիզաբեթ Գենիշի (1896-1985) հետ, ունեցել են երեք երեխա՝ Զոլտան Տիլդի կրտսեր (1917-1994), Էլիզաբեթ Տիլդի (1918-2012), Լացլո Տիլդի (1921-1983):

Քաղաքական գործունեությունԽմբագրել

1933 թվականին Տիլդին ընտրվել է Հունգարիայի խորհրդարանի պատգամավոր, 1936 և 1939 թվականներին վերընտրվել է: Նա ճնշում է գործադրել Միկլոշ Հորթիի կառավարության վրա՝ դուրս գալու Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից: Երբ գերմանացիները գրավեցին Հունգարիան, Տիլդին ստիված էր անցնել ընդհատակ: Երբ Խորհրդային միությունը Հունգարիան ազատագրեց գերմանացիներից, Տիլդին դարձավ Անկախ փոքր հողատերերի կուսակցության առաջնորդ: 1945 թվականի նոյեմբերի 15-ից մինչև 1946 թվականի փետրվարի 1-ը զբաղեցրել է Հունգարիայի վարչապետի պաշտոնը, այնուհետև ընտրվել Հունգարիայի նախագահ: 1945 թվականի դեկտեմբերի 7-ից 1946 թվականի փետրվարի 2-ը եղել է Ազգային բարձրագույն խորհրդի նախկին պաշտոնյա անդամ:

Մինչև 1948 թվականի հուլիսի 31-ը եղել է Հունգարիայի Հանրապետության առաջին նախագահը, երբ նա հարկադրված հրաժարական տվեց այն բանից հետո, երբ փեսային մեղադրանքներ առաջադրեցին և ձերբակալեցին կոռուպցիայի համար: Տիլդին մինչև 1956 թվականի մայիսի 1Բուդապեշտում եղել է տնային կալանքի տակ: 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության ժամանակ Տիլդին նշանակվել է կոալիցիոն կառավարության պետնախարարի պաշտոնում: Հեղափոխության ճնշումից հետո ձերբակալվել է: 1958 թվականի հունիսի 5-ին Գերագույն դատարանը Իմրե Նադիի և համախոհների դատավարության ժամանակ Տիլդիին դատապարտել է վեց տարվա ազատազրկման: Սակայն 1959 թվականի ապրիլին անհատական համաներմամբ ազատ է արձակվել (հիվանդության պատճառով): Մահացել է 1961 թվականի օգոստոսի 4-ին Բուդապեշտում:

Նախորդող
Բելտրան Դելանոե
Հունգարիայի վարչապետ
Զոլտան Տիլդի

1945-1946
Հաջորդող
Ֆերենց Նադ
Նախորդող
Բարձրագույն ազգային խորհուրդ
Հունգարիայի նախագահ
Զոլտան Տիլդի

1946-1948
Հաջորդող
Արպադ Սակաշիչ

Արտաքին հղումներԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica