Բացել գլխավոր ցանկը

Զարզանդ Դարյան

հայ արձակագիր, դրամատուրգ

Զարզանդ Դարյան (Զարզանդ Մովսեսի Մովսիսյան, 1912, փետրվարի 25, Կոփ - 1984, հոկտեմբերի 28, Երևան), հայ արձակագիր, դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1943)։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից:

Զարզանդ Դարյան
Ծննդյան անունհայ․՝ Զարզանդ Մովսեսի Մովսիսյան
Ծնվել էփետրվարի 25, 1912(1912-02-25)
ԾննդավայրԲուլանըխի գավառակ, Մուշի նահանգ, Թուրքիա
Վախճանվել էհոկտեմբերի 28, 1984(1984-10-28) (72 տարեկանում)
Վախճանի վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունարձակագիր և դրամատուրգ
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
ԿրթությունԵրևանի պետական համալսարան
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ԱշխատավայրԱվանգարդ և Գրական թերթ
ՊարգևներԱշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
Զարզանդ Դարյան Վիքիդարանում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Տարոն գավառի Կոփ գյուղում։ 1931 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական տեխնիկումը և մի քանի տարի ուսուցչություն արել։ 1939 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1939-1954 թթ. աշխատել է «Ավանգարդ» թերթի, «Գրական թերթի», «Սովետական գրականություն և արվեստ» ամսագրի խմբագրություններում։ 1970 թվականին Գաբրիել Սունդուկյանի անվան դրամատիկական թատրոնը բեմադրել է նրա «Հանրապետության նախագահը» պիեսը։ Թարգմանվել և առանձին գրքով ռուսերեն լույս է տեսել նրա «Իմ առավոտը» (Մոսկվա, 1952), «Սայաթ-Նովա» (Մոսկվա, 1973) գործերը։

Մահացել է Երևանում, թաղված է ՀՀ Կոտայքի մարզի Բուժական գյուղում[1][2][3]:

ՊարգևներԽմբագրել

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի (1972) և ժողովուրդների բարեկամության շքանշաններով։

ՍտեղծագործությունԽմբագրել

Լույս են տեսել Դարյանի «Քննություն» (1953), «Մայիս» (1957), «Սայաթ-Նովա» (հ. 1-2, 1960-1963), «Արծիվ Վասպուրականի» (1965), «Այս հին աշխարհը» (1974), «Քառուղիներ» (գիրք 1-2, 1981-1982) վեպերը։ «Արծիվ Վասպուրականի» վեպը գրել է 1965 թվականին։ Վեպը պատկերում է 1915 թվականի Վանի հերոսամարը[4]:

ԵրկերԽմբագրել

  • Պատմվածքներ, Երևան, 1938, 210 էջ:
  • Պատմվածքներ, Երևան, 1946, 150 էջ:
  • Գարուն (Պատմվածքներ), Երևան, 1949, 196 էջ:
  • Աղբյուր (Պատմվածքներ), Երևան, 1951, 154 էջ:
  • Իմ առավոտը, Մոսկվա 1952:
  • Քննություն (վեպ), Երևան, 1953, 324 էջ:
  • Մայիս (վեպ), Երևան, 1957, 392 էջ:
  • Գարնան աղմուկ (պիեսներ), Երևան, 1959, 276 էջ:
  • Սայաթ-Նովա (վեպ), գիրք 1-2, Երևան, 1960-1963[5]:
  • Սայաթ-Նովայ, Պէյրութ, 1960-1963:
  • Քասաղ (պատմվածքներ և ակնարկներ), Երևան, 1962, 340 էջ:
  • Արծիվ Վասպուրականի, Երևան, 1965, 844 էջ:
  • Վերջին թռիչքը (պատմվածք, կինոպատմվածք, դրամատիկ պատկեր, ակնարկ), Երևան, 1967, 260 էջ:
  • Հասմիկ (պատմվածքներ և զրույցներ), Երևան, 1969, 344 էջ:
  • Հանրապետության նախագահը (դրամաներ), Երևան, 1971, 252 էջ:
  • Այս հին աշխարհը (վեպ), Երևան, 1974, 420 էջ:
  • Շուշան (պատմվածքներ և զրույցներ), Երևան, 1975, 224 էջ:
  • Երկեր, գիրք 1, Երևան, 1976, 720 էջ:
  • Սայաթ–Նովա (վեպ), Երևան, 1978, 928 էջ:
  • Քառուղիներ (վեպ), գիրք 1–2, Երևան, 1981–1982:
  • Ասք Նգա (ակնարկ), Երևան, 1983, 328 էջ:
  • Մեր համր, մեր հազարալեզու հողը (վավերագրական պատում), Երևան, 1985, 392 էջ:
  • Այսպիսի սեր (պատմվածքներ և զրույցներ), Երևան, 1986, 368 էջ:
  • Արծիվ Վասպուրականի, Երևան, 1988, 632 էջ[6]:
  • Արևագալ (վեպեր, դրամաներ), Երևան, 1990, 765 էջ:

ՄամուլԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Զարզանդ Մովսեսի Դարյան
  2. Հայկ Խաչատրյան (1986)։ Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ էջ 149 
  3. «Ով ով է: Հայեր» հանրագիտարան, հատոր առաջին, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007:
  4. Դարյան, Զարզանդ, ստեղծագործություններ
  5. Դարյան Զարզանդ (1960)։ Սայաթ-Նովա: վեպ (հայերեն)։ Հայպետհրատ 
  6. Մովսիսյան) Զարզանդ Դարյան (is Զարզանդ Մովսեսի (1988)։ Արծիվ Վասպուրականի: Հայ պատմավեպ (հայերեն)։ Սովետական գրող։ ISBN 9785550000106