Բացել գլխավոր ցանկը

Արեկիպա ( իսպ.՝ Arequipa, կեչուա՝ Ariqipa) - Պերուի երկրորդ խոշոր քաղաքը, որը գտնվում է երկրի հարավային մասում,Արևիպա նահանգի վարչական կենտրոնը:Պերուի սահմանադրական դատարանի գտնվելու վայրը:

Բնակավայր
Արեկիպա
Դրոշ Զինանշան
Bandera de Arequipa.svg Escudo de Armas de Arequipa.svg

Arequipa Montaje.png
Կոորդինատներ: 16°23′55.55″ հվ. լ. 71°32′12.78″ ամ. ե. / 16.3987639° հս․. լ. 71.5368833° ավ. ե. / 16.3987639; 71.5368833
ԵրկիրՊերու Պերու
Հիմնադրված էօգոստոսի 15, 1540 թ.
Մակերես650±1 կմ²
ԲԾՄ2335±1 մետր
Բնակչություն1 008 290 մարդ (2017)[1]
Ժամային գոտիUTC−05:00
Հեռախոսային կոդ054
Փոստային ինդեքսներ04
Պաշտոնական կայքmuniarequipa.gob.pe
##Արեկիպա (Պերու)
Red pog.png

Քաղաքի պատմական կենտրոնը, որտեղ պահպանել են սպիտակ հրաբխային քարից կառուցված բազմաթիվ գաղութային շենքեր,ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում 2000 թվականին:1868 թվականին քաղաքը գրեթե ամբողջությամբ ավերվեց երկրաշարժի հետևանքով և հետագայում վերականգնվեց իր սկզբնական տեսքով:Արեկիպայի կենտրոնում պահպանվել են բազմաթիվ բարոկկո և նեո-գոթական շենքեր:

Քաղաքը առանձնանում է ուտեստների մեծ բազմազանությամբ, ինչի համար Արեկիպան հռչակվել է "պերուական խոհանոցի մայրաքաղաք":

ՊատմությունԽմբագրել

Բնակչության հիմնական զբաղմունքն էր որսալը ՝ աստիճանական անցում կատարելով հողագործությանը:XV դարում այդ շրջանը, որն այն ժամանակ բնակեցված էր Այմա հնդկացիների կողմից, նվաճվել է Ինկաների կողմից և ծառայել որպես կայսրության սննդի կարևոր մատակարար:

Արեկիպան հիմնադրվել է 1540 թվականի օգոստոսի 15-ին կոնկիստադոր Ֆրանսիսկո Պիզարոյի կողմից:Քաղաքին շնորհվել է "Վիլյա դե լա Ասունսյոն դե Նուեստրա Սենյորա դել Վալյո Հերմոսո Արեկիպա" անվանումը:Կա նաև վարկած, որ այդ տարածքի անունը 1537 թվականին տվել է իսպանացի կոնկիստադոր դոն Դիեգո դե Ալմագրոն, որը, մատնացույց անելով գետնին, հարցրել է տեղի հնդիկներին. «Ի՞նչանուն ունի այս հողը». բնիկները, ենթադրելով, որ անծանոթը հարցնում թույլտվություն նստել պատասխանել են "Արեկիպա" («Նստեք»)[2] :

Իսպանական թագավոր Չարլզ V- ը 1540 թվականի դեկտեմբերի 22-ին գրությամբ քաղաքին վերագրեց բնակավայրի կարգավիճակ և հաստատեց իր զինանշանը, որը քաղաքը մինչև հիմա կրում է [3]:

Գաղութատիրական դարաշրջանի ընթացքում քաղաքը զարգացավ առանց մեծ ընդվզումների, հարուստ արծաթով և բուրդով առևտուր անելով մնաց իսպանական թագի պատվանդանը Պերուի հարավում:Երկիրը անկախություն հռչակելուց հետո Արեկիպան մի քանի տարի եղել է ընդդիմադիրների ներգրավման կենտրոն, որոնք պայքարել են Սիմոն Բոլիվարի անձնական իշխանության ուժեղացման դեմ։Երկրորդ Խաղաղօվկիանոսյան պատերազմի ժամանակ քաղաքը հանդիսանում էր երկրի հարավը պաշտպանող պերուական զորքերի հիմնական մատակարարման կենտրոնը, իսկ 1882-83-ին ՝ Չիլիի Լիմայի գրավման ժամանակ, այն Պերուի իրական մայրաքաղաքն էր:

2001 թվականի հունիսի 23- ին Արեկիպան լուրջ վնասներ կրեց Ռիխտերի սանդղակով 7,9 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժից:

ԿլիմաԽմբագրել

Քաղաքը ծովի մակարդակից գտնվում է 2335 մետր բարձրության վրա, Ատակամա ափամերձ անապատի և Արևելյան Անդ Լեռնաշղթայի միջև:

Արեկիպայի կլիման կիսաանապատային է, բավականին զով է քաղաքի համար ՝ իր նշանակալի բարձրության պատճառով: Ինսոլյացիայի մակարդակը շատ բարձր է:

ԲնակչությունԽմբագրել


 

ՏնտեսությունԽմբագրել

Արեկիպան Պերուի հարավում ամենամեծ ֆինանսական, արդյունաբերական և առևտրային կենտրոնն է, իսկ երկրի երկրորդ ( Լիմայից հետո) տնտեսական կենտրոնը: Պահպանում է սերտ տնտեսական կապերը Բոլիվիայի, Չիլիի և Բրազիլիայի հետ:Քաղաքի տնտեսության հիմնական ոլորտներն են.

  • շինություն
  • զբոսաշրջություն
  • գյուղմթերքների վերամշակում
  • տեքստիլ արդյունաբերություն
  • տրանսպորտը
  • մանրածախ առևտուրը

Արեկիպայի տնտեսությունը զարգանում է արագորեն: 2003-2008 թվականներին Արեկիպայի ագլոմերացիան ցույց տվեց մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ի ամենաբարձր աճը (տարեկան 9,59%) [4]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել