Ալիշա Բուլ Սթոթ (անգլ.՝ Alicia Boole Stott, հունիսի 8, 1860(1860-06-08)[1][2], Կորկ, Մանսթեր, Իռլանդիա - դեկտեմբերի 17, 1940(1940-12-17)[1], Հայգեյթ, Միացյալ Թագավորություն[3] և Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), իռլանդացի մաթեմատիկոս, Գրոնինգենի համալսարանի պատվավոր դոկտոր։

Ալիշա Բուլ Սթոթ
Alicia Boole Stott
Ալիշա Բուլ Սթոթ.jpg
Ծնվել էհունիսի 8, 1860(1860-06-08)[1][2]
Կորկ, Մանսթեր, Իռլանդիա
Մահացել էդեկտեմբերի 17, 1940(1940-12-17)[1] (80 տարեկան)
Հայգեյթ, Միացյալ Թագավորություն[3] կամ Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն
ՔաղաքացիությունԻռլանդիա Իռլանդիա
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս
Գործունեության ոլորտերկրաչափություն[4]
Ալմա մատերՔուինի քոլեջ, Լոնդոն և Գրոնինգենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն
Ազդվել էCharles Howard Hinton?[5]
ՊարգևներԳրոնինգենի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[6]
ՀայրՋորջ Բուլ[6]
ՄայրՄարի Էվերեստ Բուլ[6]

Ալիշա Բուլ Սթոթը շրջանառության մեջ է դրել «պոլիտոպ» տերմինը, սահմանելով, որ այն էվկլիդյան տարածության ենթաբազմություն է, որը կարող է ներկայացվել որպես վերջնական քանակի սիմպլեքսային ամբողջություն։

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ալիշա Բուլ Սթոոթը ծնվել է 1860 թվականի հունիսի 8-ին Իռլանդիայի Կորկ քաղաքում՝ մաթեմատիկոս և տրամաբան Ջորջ Բուլի և Մարի Էվերեստ Բուլի ընտանիքում, դառնալով ընտանիքի երրորդ դուստրը։ Նրա քույրերից Լյուսի Էվերեստը եղել է քիմիկոս և դեղագործ, իսկ Լիլիա Վոյնիչը՝ վիպասան։ Հոր մահից հետո՝ 1864 թվականին, նրանց ընտանիքը տեղափոխվում է Միացյալ Թագավորության մայրաքաղաք Լոնդոն։ Այնտեղ Բուլերի ընտանիքի մայրը անցնում է աշխատանքի՝ դառնալով Լոնդոնի թագուհու քոլեջի գրադարանավարը։

Այդ տարիներին Ալիշա Բուլ Սթոթը հաճախում է Քինգի քոլեջի կից դպրոցը[7], բայց չի կարողանում կրթությունը շարունակել համալսարանում։ Ընկերների և ընտանիքի շրջանում նա հայտնի է եղել Ալիս անվանումով, չնայած նրան, որ փաստաթղթերում նրա անունը եղել է Ալիշիա։

Ալիշան Բուլերի ընտանիքի միակ զավակն էր, որ ժառանգել էր հոր մաթեմատիկական տաղանդը, թեև նրանց մայրը իր բոլոր հինգ երեխաներին էլ փորձել է դնել այդ ուղղու վրա։ Նրա այդ տաղանդը նկատվել է այն ժամանակ, երբ վերջինս իր 18-ամյա եղբոր՝ Չարլզի համար պատկերում է չորրորդ հարթություն[8]։ Հետագայում նա գիտությանը հայտնի է դառնում «պոլիտոպ» տերմինը նկարագրելու համար։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  2. 2,0 2,1 Իռլանդական կենսագրական բառարանCambridge University Press, Royal Irish Academy, 2009.
  3. 3,0 3,1 3,2 Polo-Blanco I. Alicia Boole Stott, a geometer in higher dimension // Historia MathematicaElsevier BV, 2008. — Vol. 35, Iss. 2. — P. 126. — ISSN 0315-0860; 1090-249Xdoi:10.1016/J.HM.2007.10.008
  4. Polo-Blanco I. Alicia Boole Stott, a geometer in higher dimension // Historia MathematicaElsevier BV, 2008. — Vol. 35, Iss. 2. — P. 123. — ISSN 0315-0860; 1090-249Xdoi:10.1016/J.HM.2007.10.008
  5. Polo-Blanco I. Alicia Boole Stott, a geometer in higher dimension // Historia MathematicaElsevier BV, 2008. — Vol. 35, Iss. 2. — P. 125. — ISSN 0315-0860; 1090-249Xdoi:10.1016/J.HM.2007.10.008
  6. 6,0 6,1 6,2 Polo-Blanco I. Alicia Boole Stott, a geometer in higher dimension // Historia MathematicaElsevier BV, 2008. — Vol. 35, Iss. 2. — P. 124. — ISSN 0315-0860; 1090-249Xdoi:10.1016/J.HM.2007.10.008
  7. Des MacHale, Anne Mac Lellan։ Mulvihill Mary, ed.։ Lab Coats and Lace։ Women in Technology and Science։ ISBN 9780953195312 
  8. Morrow Charlene, Perl Teri (1998)։ «Notable Women in Mathematics: A Biographical Dictionary»։ Greenwood Press։ էջեր 243–245։ Վերցված է հունվարի 4, 2015 – via Questia։ (subscription required (help))