«Այբ» կրթական հիմնադրամ

HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այբ (այլ կիրառումներ)

«Այբ» կրթական հիմնադրամ, կրթական նախագծեր իրականացնող հիմնադրամ Հայաստանում։

«Այբ» կրթական հիմնադրամ
Ayb fund logo Arm.jpg
Հիմնադրված2006 թ.
Իրավ. կարգավիճակգործող
ՏեղագրությունՀայաստան
Կայքayb.am

Հիմնադրվել է 2006 թվականին։ Հիմնադրամի նպատակն է՝ ձևավորել սովորելու գերազանցության մշակույթ և աջակցել հայկական կրթության զարգացմանը։

«Այբ» կրթական շարժման գաղափարը մարդկային կյանքը և մեր երկրի ապագան կրթությամբ վերափոխելն է: Լինելով կրթության ոլորտում կարևոր փոփոխություններ և զարգացման ծրագրեր իրականացնող կազմակերպություն՝ «Այբ»-ը գործում է ամբողջ Հայաստանում, Արցախում և սփյուռքում՝ մեր երեխաներին 21-րդ դարի լավագույն կրթությամբ ապահովելու համար: «Այբ»-ի ծրագրերում տարեկան ներգրավվում են շուրջ 125 000 մասնակից և 1100 ուսումնական հաստատություն ամբողջ Հայաստանից և Արցախից: «Այբ» կրթական հիմնադրամը նախաձեռնել է մեծածավալ կրթական նախաձեռնություններ՝ «Այբ» դպրոց, Դիլիջանի կենտրոնական դպրոց, Արարատյան բակալավրիատ, դպրոցական զանգվածային մրցույթներ, «Քան» ակադեմիայի հայաստանյան գրասենյակ, «ԱյբԼաբ»-եր և բազմաթիվ այլ ծրագրեր, որոնք փոխում են հայկական կրթական իրականությունը:

«Այբ» կրթական հիմնադրամը նպատակ ունի իր հաջողված փորձը հասանելի դարձնելու բոլորին և Հայաստանը  վերածելու որակյալ կրթության երկրի, որտեղ որակյալ և ժամանակակից կրթությունը հասանելի է բոլոր երեխաներին[1]:

ԿառուցվածքԽմբագրել

«Այբ»-ը հիմնադրվել է 2006 թվականին մարդկանց կողմից, ովքեր իրենց ձեռքբերումները համարում են կրթության արդյունք և կամենում միասնական ներդրմամբ զարգացնել Հայաստանի կրթական համակարգը: «Այբ»-ի հիմնադիրներն են`

«Այբ» կրթական հիմնադրամի բարձրագույն ղեկավար մարմինը հոգաբարձուների խորհուրդն է[1]: Հոգաբարձուների խորհրդի լիազորությունների ժամկետը երկու տարի է:

«Այբ» կրթական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահը Արամ Փախչանյանն է, գործադիր տնօրենը` Սոնա Կոշեցյանը[2]:

ԾրագրերԽմբագրել

«Այբ» կրթական հիմնադրամի նախագծած հիմնական ծրագրերը

  • «Այբ» դպրոց (տարրական, միջին և ավագ)․ այն գործում է 2011 թվականից։ Այբ» ավագ դպրոցը ոչ պետական կրթության ոլորտում իրականացվող ամենախոշոր սոցիալական նախաձեռնությունն է, այստեղ սովողների ավելի քան 75 տոկոսն ստանում է մասնակի կամ ամբողջական կրթաթոշակ,
  • Դիլիջանի կենտրոնական դպրոց, որը պատկանում է «Այբ» դպրոցների ընտանիքին և «Այբ»-ի՝ արտաքին պատվերով և ֆինանսավորմամբ իրականացրած առաջին դպրոցական նախագիծն է,
  • Արարատյան բակալավրիատ, որն «Այբ» կրթական հիմնադրամն իրագործում է՝ համագործակցելով Քեմբրիջի համալսարանի և Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի (UCL, ԼՀՔ) Կրթության ինստիտուտի հետ (IօE)։ Կրթության գերազանցության ազգային ծրագիրը ստեղծվել է՝ «Արարատյան բակալավրիատ» ծրագրի միջոցով նպաստելու դպրոցական կրթության համակարգային բարեփոխումների իրագործմանը,
  • «Քան» ակադեմիայի հայաստանյան գրասենյակ. ավելի քան 2800 հայերեն տեսանյութ YouTube-ում և 1200 հայերեն վարժություն ու հոդված,
  • 2 Ֆաբլաբ․ ԱՄՆՄասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (ՄՏԻ, MIT) ստեղծած արհեստանոց-լաբորատորիա՝ զինված հատուկ սարքավորումներով և նյութերով,
  • Դպրոցական զանգվածային մրցույթենր՝ «Կենգուրու» մաթեմատիկական մրցույթ, «Մեղու» հայերենի մրցույթ, «Ռուսական արջուկ» ռուսերենի մրցույթ, Պատանի քիմիկոսների համահայկական մրցաշար, Ռոբոտների համաշխարհային օլիմպիադայի ազգային փուլ և բարձրագույն կրթության ոլորտում՝ Քիմիկոսների ուսանողական մրցաշար,
  • Արդիական ուսումնական «ԱյբԼաբ» լաբորատորիաներ,
  • Առարկայական խորացված դասընթացներ,
  • Վարպետության դասեր [3]։

ՊատմությունԽմբագրել

2006 թվականի փետրվարին, ցանկանալով նպաստել Հայաստանի զարգացմանը և ունենալով իրենց ժամանակը, ջանքերն ու նյութական միջոցները ներդնելու բազմաթիվ հնարավորություններ, 8 ընկերներ հավաքվեցին Մոսկվայում և որոշեցին հիմնել «Այբ» կրթական հիմնադրամը և «Այբ» ակումբը: Դեկտեմբերին արդեն պաշտոնապես հիմնվեց «Այբ» կրթական հիմնադրամը: Նույն ամսում էլ մեկնարկեց «Այբ»-ի առաջին ծրագիրը՝ «Առարկայական խորացված դասընթացները»: Այս ծրագրի շրջանակներում ծնունդ առան և փորձարկվեցին «Այբ»-ի կրթական մեթոդաբանությունները:

2007 թվականի մայիսին «Այբ»-ը Երևանի ֆիզմաթ դպրոցում հիմնեց առաջին ժամանակակից լաբորատորիան՝ «ԱյբԼաբ»-ը, ֆիզիկա առարկայից: Այժմ Հայաստանի 4 մարզերի 5 դպրոցներում գործում են նման 8 լաբեր։ Նույն թվականին, երբ համացանցը Հայաստանում հասու էր քչերին, «Այբ»-ը Հայաստանի 33 բուհի դիմորդների, ուսանողների ու դասախոսների համար հասանելի դարձրեց Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի «OpenCourseWare» ծրագրի հազարավոր ուսումնական նյութեր՝ առանց համացանց մտնելու անհրաժեշտության:

2008 թվականի մայիսին «Այբ»-ը Հայաստանում անցկացրեց առաջին փորձնական «Կենգուրու» միջազգային մաթեմատիկական մրցույթը: 2010 թվականից «Կենգուրուին» միացան ևս երկու դպրոցական զանգվածային մրցույթներ՝ Պատանի քիմիկոսների համահայկական մրցաշարը և «Ռուսական արջուկ» ռուսաց լեզվի միջազգային մրցույթը։ Իսկ արդեն 2014 թվականին «Այբ»-ը ստեղծեց և առաջին անգամ Հայաստանում և Արցախում անցկացրեց «Մեղու. հայերենը բոլորի համար» մրցույթը։ 2016 թվականից «Այբ» կրթական հիմնադրամը Հայաստանում անցկացնում է նաև ռոբոտաշինության ամենազանգվածային դպրոցական մրցույթներից մեկը՝ Ռոբոտների համաշխարհային օլիմպիադայի (ՌՀՕ) ազգային փուլը։

2009 թվականի օգոստոսին մեկնարկեց հայաստանյան տարբեր դպրոցների քիմիայի ուսուցիչների համար նախատեսված վարպետության դասերի շարքը: Այս ծրագիրը հետայագում զարգացում գտավ այլ ձևաչափերով վարպետության դասերի տեսքով՝ զանազան լսարանների համար:

2010 թվականի հունվարին ՀՀ կառավարությունը տարվա իր առաջին նիստին որոշում կայացրեց «Այբ» կրթական հիմնադրամին հատկացնել Երևանում Թբիլիսյան խճուղուն հարող 6.5 հա հողատարածքը` «Այբ կրթական հանգույց» («Այբ» դպրոց) ծրագրի իրականացման համար։ 2011 թվականի հոկտեմբերին բացվեց «Այբ» ավագ դպրոցը:

2013 թվականի հուլիսն կնքվեց համագործակցության պայմանագիր ՀՀ Կենտրոնական բանկի և «Այբ» կրթական հիմնադրամի միջև՝ Դիլիջան քաղաքում «Այբ»-ի կրթական տեխնոլոգիաներով դպրոց բացելու և գործարկելու մասին: 2013 թվականի սեպտեմբերին սկսվեց Դիլիջանի կենտրոնական դպրոցի առաջին ուսումնական տարին՝ ժամանակավոր տարածքում և մեկնարկեց դպրոցի հիմնական շենքի շինարարությունը, որը բացվեց 2015 թվականին:

2014 թվականի հունվարին «Այբ» կրթական հիմնադրամը, համագործակցելով Քեմբրիջի համալսարանի (Անգլիա) և Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի (UCL) Կրթության ինստիտուտի հետ, սկսեց լայնածավալ, պետական մակարդակի կրթական նախաձեռնություն՝ Կրթության գերազանցության ազգային ծրագիրը (ԿԳԱԾ), որի իրականացման գլխավոր գործքը՝ «Այբ»-ի կողմից մշակված, համաշխարհային մակարդակով մրցունակ ուսումնական ծրագիր «Արարատյան բակալավրիատը», 2015 թվականի սեպտեմբերին ներդրվեց «Այբ» դպրոցում: 2016 թվականի մայիսին «Այբ» դպրոցի աշակերտները առաջին անգամ հանձնեցին Արարատյան բակալավրիատի քննություններ, որոնք հավատարմագրված են որպես Քեմբրիջի խորացված մակարդակներին (Cambridge A Levels) համազոր։

2015 թվականի հոկտեմբերին Երևանի և Դիլիջանի «Այբ» դպրոցներին կից բացվեց երկու ֆաբլաբ (ՄՏԻ-ի կողմից նախագծված արհեստանոց-լաբորատորիաներ):

2017 թվականին «Այբ» կրթական հիմնադրամը ստեղծեց «Քան» ակադեմիայի հայաստանյան գրասենյակը՝ հայալեզու սովորողների համար հասանելի դարձնելով առցանց կրթության համաշխարհային այս հարթակը: «Քան» ակադեմիայի օգնությամբ հայալեզու սովորողները, ծնողներն ու ուսուցիչները և, ընդհանրապես, ինքնակրթությամբ զբաղվողները կարողանում են անվճար օգտվել աշխարհի առաջատար կրթական ռեսուրսներից մեկից և ստանալ 21-րդ դարին համահունչ հայալեզու կրթություն։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 «Մեր մասին»։ «Այբ» կրթական հիմնադրամ (հայերեն)։ Վերցված է 2020-05-07 
  2. «https://ayb.am/hy/media»։ «Այբ» կրթական հիմնադրամ (հայերեն)։ Վերցված է 2020-05-07 
  3. «Մեր ծրագրերը»։ «Այբ» կրթական հիմնադրամ (հայերեն)։ Վերցված է 2020-05-07 

Արտաքին հղումներԽմբագրել