Օգոստոսի III Սաքսոնացի (լեհ.՝ August III Sas, հոկտեմբերի 17, 1696(1696-10-17)[1][2][3][4][5], Դրեզդեն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[6] - հոկտեմբերի 5, 1763(1763-10-05)[1][2][3][7][4][5], Դրեզդեն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[6][1]), Լեհաստանի արքա և Լիտվայի մեծ իշխան 1734-1763 թվականներին։ 1733 թվականից ստանձնել է գերմանական ազգի Սրբազան Հռոմեական կայսրության հովանու ներքո գտնվող Սաքսոնիայի կոյրֆիուրսության կառավարիչը՝ Ֆրեդերիկ Օգոստոս II անվան տակ։

Օգոստոս III
August Sas
August III the Saxon.PNG
Օգոստոս III-ը՝ սաքսոնական արքունի համազգեստով
 
Մասնագիտություն՝ միապետ
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր հոկտեմբերի 17, 1696(1696-10-17)[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր Դրեզդեն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[6]
Վախճանի օր հոկտեմբերի 5, 1763(1763-10-05)[1][2][3][7][4][5] (66 տարեկանում)
Վախճանի վայր Դրեզդեն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[6][1]
Գերեզման Հոֆկիրխե
Թաղված Հոֆկիրխե
Դինաստիա Վեթինների հարստություն
Քաղաքացիություն Flagge Königreich Sachsen (1815-1918).svg Սաքսոնիայի թագավորություն և Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Ռեչ Պոսպոլիտա
Հայր Օգոստոս II Հզոր
Մայր Քրիստիանա Էբերհարդին Բրենդենբուրգ-Բայրոյթացի
Ամուսին Մարիա Յոզեֆա Ավստրիացի
Զավակներ Ֆրեդերիկ Քրիստիան, Մարիա Ամալիա և այլոք
 
Ինքնագիր Signature of August III of Poland.PNG
 
Պարգևներ

Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ և այլն

Լինելով Օգոստոս II-ի գահի լեգիտիմ իրավահաջորդը, վերջինս հետևել է հոր օրինակին և 1712 թվականին ընդունել կաթոլիկություն։ 1719 թվականին Օգոստոսն ամուսնանում է Սրբազան Հռոմի կայսր Յոզեֆ I-ի դստեր՝ Մարիա Յոզեֆայի հետ, և դառնում Սաքսոնիայի կյուրֆիուրսը։ Լինելով Ռեչ Պոսպոլիտայի թագավորական գահի հավակնորդ՝ Օգոստոսը հակազդել է Հունգարիայի գործող միապետ Կառլ VI կայսերը և ապավինել Ռուսաստանի կայսերական արքունիքի օժանդակությանը։ Արդյունքում՝ ընտրվել է Լեհաստանի թագավոր և 1734 թվականի հունվարի 17-ին Կրակովում թագադրվել Լեհաստանի թագավորի և Լիտվայի մեծ իշխանի թագերով։

1742 թվականին բռնկված Ավստրիայի ժառանգության պատերազմում Օգոստոսը՝ որպես Սաքսոնիայի կյուրֆիուրստ, աջակցություն է ցուցաբերել Հաբսբուրգյան միապետությանը՝ ընդդեմ Պրուսիայի պայքարում։ Վերջինս պահպանել է իր նմանօրինակ դիրքորոշւմը նաև Յոթնամյա պատերազմում՝ պայքարելով Սաքսոնիա ներխուժած պրուսական ինտերվիստ օկուպատների դեմ։

Լեհաստանում և Լիտվայում Օգոստոսի կառավարման վերջին տարիները նշանավորվում են Ռուսաստանի կայսրուհի Եկատերինա Ալեքսեևնայի կողմից երկրի ներքին գործերի միջամտությամբ։ Այդ տարիներին հարևան երկրից Ռեչ Պոսպոլիտան անուղղակի կախվածությունը դառնում է առավել շեշտադրված, սակայն ամեն ինչ փոխվում է, երբ կայսերական իշխանությունը փոխում է իր վերաբերմունքը Օգոստոս III-ի նկատմամբ։ Սկզբում ռուսական արքունիքը գործող արքային արգելում է Լեհաստանում հիմնել արքայատոհմ և հաստատել ժառանգական իշխանություն և ապա որպես լեհական գահի հավակնորդ սկսում աջակցել ազդեցիկ ազնվական Ստանիսլավ Օգոստոս Պանյատովսկուն։ Նրա կառավարման ժամանակահատվածը Լեհաստանի պատմության մեջ նշանավորվում է որպես անորոշության, խառնաշփոթի և անիշխանության շրջափուլ։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Август III // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1890. — Т. I. — С. 70–71.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 RKDartists
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 սեփականություն
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118505092 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  7. 7,0 7,1 7,2 Lundy D. R. The Peerage