Վլադիմիր Իվանովիչ Դալ (նոյեմբերի 10 (22), 1801[1][2][3][…], Լուգանսկ, Slavyanoserbsky Uyezd, Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[4][2][5][…] - սեպտեմբերի 22 (հոկտեմբերի 4), 1872[1][2][3][…], Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն[4][6][2][…]), ռուս գրող, բառարանագիր, ազգագրագետ։

Վլադիմիր Դալ
ռուս.՝ Владимир Даль
Դիմանկար
Ծնվել էնոյեմբերի 10 (22), 1801[1][2][3][…]
ԾննդավայրԼուգանսկ, Slavyanoserbsky Uyezd, Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[4][2][5][…]
Մահացել էսեպտեմբերի 22 (հոկտեմբերի 4), 1872[1][2][3][…] (70 տարեկան)
Մահվան վայրՄոսկվա, Ռուսական կայսրություն[4][6][2][…]
ԳերեզմանՎագանկովյան գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Ազգությունգերմանացի
Կրոնուղղափառություն[7] և լյութերականություն[7]
ԿրթությունԴորպատի կայսերական համալսարանի բժշկության ֆակուլտետ
Գիտական աստիճանD.M.Sc.? (1829)
ԵրկերԿենդանի վելիկոռուսերենի բացատրական բառարանում
Մասնագիտությունբառարանագիր, լեզվաբան, փիլիսոփա, բարբառագետ, գրող, բժիշկ, ազգագրագետ, մանկագիր, ռազմական գործիչ, ժողովրդական հեքիաթների բանահավաք, բանահավաք և ազգագրագետ
ԱշխատավայրՍանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
ԱմուսինJulie Dahl?[7] և Yekaterina Sokolova?
Ծնողներհայր՝ Johann Christian Dahl?
Պարգևներ և
մրցանակներ
ԱնդամությունՌուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ռուս բանահյուսության սիրահարների ընկերություն և Ռուսաստանի աշխարհագրական ընկերություն
ԵրեխաներԼև Դալ և Olga Demidova?
Ստորագրություն
Изображение автографа
 Vladimir Dal Վիքիպահեստում

Հրատարակումներ

խմբագրել

Մշակել և հրատարակել է «Ռուսական հեքիաթներ, հնգյակ առաջին» (1832), «Եղելություններ և հեքիաթներ» (գիրք 1-4, 1833-1839) ժողովածուները։ Կազակ Լուգանսկի կեղծանվամբ լույս է ընծայել «Սպասյակը» (1845), «Պավել Ալեքսեևիչ Իգրիվի» (1847) ստեղծագործությունները, ապա 1861-1862 «Ռուս ժողովրդի առակները», որը պարունակում է 8000-ից ավելի առակ, առած, ասացվածք։ Դալը անդրադարձել է ժողովրդական բանահյուսության լեզվին, առաջին անգամ կատարել է ռուսերենի բարբառների դասակարգում («Ռուսերենի բարբառների մասին», 1852)։ «Կենդանի վելիկոռուսերենի բացատրական բառարանում» (հատոր 1-4, 1863-1866), որն ընդգրկում է 200000 բառ, իրենց արտացոլումն են գտել 19-րդ դարի ռուսաց գրավոր ու բանավոր լեզուների և բարբառների բառապաշարը, փոխառությունները, դարձվածքները։ Նա նյութը դասակարգել է ըստ բների՝ բառակազմական, իմաստաբանական (նաև ստուգաբանական) ն այլ լեզվաբանական հատկանիշների հիման վրա։ Բառարանն ունեցել է մի քանի հրատարակություն։ Այս աշխատության համար։ Դալը արժանացևլ է Լոմոնոսովի անվան մրցանակի, միաժամանակ նրան շնորհվել է պատվավոր ակադեմիկոսի կոչում (1863

Ծանոթագրություններ

խմբագրել
 
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Վլադիմիր Դալ հոդվածին
 Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վլադիմիր Դալ» հոդվածին։
 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վլադիմիր Դալ» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 262