Վիկտորյա և Գրիգոր Թյությունջյան վարժարան

Վիկտորյա և Գրիգոր Թյությունջյան վարժարան կամ Պլովդիվի հայկական դպրոց, բուլղարահայ միջնակարգ կրթական կենտրոն Պլովդիվ քաղաքի հին հատվածում՝ սուրբ Գևորգ եկեղեցու հարևանությամբ։ Հիմնվել է 1834 թվականին ու տարբեր ժամանակաշրջանների ընդհատումներով`գործում է մինջև օրս[1]։

Վիկտորյա և Գրիգոր Թյությունջյան վարժարան
Քարտեզ
Քարտեզ
Տեսակմիջնակարգ դպրոց
Հիմնադրված է1834
Երկիր Բուլղարիա
ՏեղագրությունՊլովդիվ

Պատմություն խմբագրել

«Վարդանանց» վարժարանը հիմնադրվել է 1834 թվականին՝ որպես տարրական դպրոց, որտեղ սկզբում կրթություն են ստացել միայն տղաները։ Առաջին ուսուցիչը եղել է Պետրոս դպիր Տեր-Ստեփանյանը։ 1866 թվականին բացվել է նաեւ օրիորդաց «Վառվառյան» դպրոցը[2]։

 
դպրոցի շենքը

Գոյություն ունեցող դպրոցի շենքը պահպանվել է գրեթե մինչև 19-րդ դարի վերջը, 1894 թվականին Պլովդիվի հայկական եկեղեցու բակում կառուցվել են նոր շենքեր՝ «Վարդանանց»՝ տղաների, և «Վառվառյան»՝ աղջիկների դպրոցներ[3]։ 1926 թվականին մասնագիտությամբ իրավաբան, դպրոցի խորհրդի նախագահ Վաղինակ Հայրապետյանը միավորում է երկու դպրոցները և դպրոցը գրանցում որպես կրտսեր միջնակարգ դպրոց։ Այսպիսով, կազմավորվեց Վարդանանց-Վարվարյան հայկական ազգային խառը վարժարանը։ 1925/1926 ուսումնական տարում դպրոցն ունեցել է մինչև յոթերորդ դասարան և ճանաչվել է կրտսեր ավագ դպրոցով տարրական դպրոց։

1942 թվականին Վիկտորյա և Գրիգոր Թյությունջյան ընտանիքի կողմից սկսվեց վարժարանի նոր շենքի կառուցումը։ 1944/1945 ուսումնական տարում դասերը սկսվեցին դպրոցի նորակառույց շենքում։ 1944 թվականից հետո, Բուլղարիայի թագավորության անկմամբ և Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետության ստեղծմամբ պայմանավորված, դպրոցը վերանվանվել է կոմունիստական շարժման առաջնորդներից մեկի՝ Ստեփան Շահումյանի անունով։ Կառավարության որոշմամբ հայկական դպրոցը փակվել է 1976 թվականին։

1990 թվականի ժողովրդավարական փոփոխություններից հետո դպրոցը վերաբացվեց նվիրատուների անունով՝ Թությունջյան ընտանիք։ 2003/2004 թվականներից «Մեսրոպ Մաշտոց» ասոցիացիայի շնորհիվ գլխավոր մասնաշենքին ավելացվել է նաև երկհարկանի շինություն, որտեղ ամբողջ օրը դասավանդում են առաջին դասարանցիներին։

2009 թվականի հուլիսին Երևանում կայացած օլիմպիադայում աշխարհի տարբեր ծայրերից ժամանած 130 հայ երեխաներից 20-ը ձեռք բերեց մրցանակներ, այդ թվում՝ դպրոցի երկու շրջանավարտներ՝ Ռաֆլին Սարգսյանը և Թերեզա Ոսկանյանը։

Հայտնի շրջանավարտներ խմբագրել

 
Կոմիտաս վարդապետի՝ սուրբ Գևորգ եկեղեցի և տեղի դպրոց այցելելու մասին հուշատախտակ (1914)

Պլովդիվի հայկական դպրոցն ավարտել են հայտնի դեմքեր։ Այսօր դպրոցում սովորող երեխաների ճնշող մեծամասնությունը բուլղարացիներ են, դասավանդումն իրականացվում է բուլղարերենով։

Տես նաև խմբագրել

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. «ՀՀ դեսպան Արսեն Սհոյանի այցը Պլովդիվի դպրոց»։ bulgaria.mfa.am։ Բուլղարիայում Հայաստանի դեսպանություն։ 6 սեպտեմբերի 2013 թվական 
  2. «Арменското училище в Пловдив на 181 години»։ armenianchurch-bg.com։ Арменската епархия։ Արխիվացված է օրիգինալից -ին 
  3. «… ДО 1976 ГОДИНА»։ tutunjian.bg։ Основно училище Виктория и Крикор Тютюнджян