Վարազ Տրդատ (ծն. թ. անհտ.–մոտ 709 թվական), Գարդմանի տեր և իշխան 684 թվականից։ Միհրանյանների տոհմից, Ջիվանշիրի եղբայր Վարազ Պերոժի որդին։ Մեծ Կվենք գավառի եպիսկոպոս Իսրայելի միջոցով բարեկամություն է հաստատել խազարների հետ և երկրամասը զերծ պահել նրանց ավերիչ հարձակումներից։ Ձևական հպատակություն է հայտնել Արաբական խալիֆայությանը՝ պահպանելով երկրի ինքնուրույնությունը, սերտ կապեր հաստատել Հայոց իշխան Գրիգոր Ա Մամիկոնյանի և կաթողիկոս Սահակ Գ Ձորոփորեցու հետ[1]։

Վարազ Տրդատ
Դրոշ
Իշխան
684 - 709
 
Ազգություն Հայ
Դավանանք Հայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
Ծննդյան օր անհայտ
Ծննդավայր Ուտիք
Վախճանի օր 709 թ․
Դինաստիա Միհրանյաններ
Հայր Վարազ Պերոժ
Ամուսին Սպարամ
Զավակներ Շահանդուխտ Միհրանյան

Անդրկովկաս արշաված բյուզանդական բանակը, ի թիվս արաբ, գերիշխանությունն ընդունած մյուս հայկական նահանգների, ասպատակել է նաև Ուտիքը, գերեվարել (մոտ 699 թվականին) Վարազ Տրդատին և նրա որդիներին՝ Գագիկին ու Վարդանին։ Վարազ Տրդատի կինը՝ Մպրամը, և Աղվանից կաթողիկոս Ներսես Ա Բակուրը Բյուզանդիայի, թելադրանքով փորձել են երկրամասում հաստատել քաղկեդոնականություն, սակայն տեղի իշխանները՝ Հայոց կաթողիկոս Եղիա Ա Արճիշեցու օգնությամբ, խափանել են այդ ծրագիրը։ Մոտ 704 թվականին Վարազ Տրդատը վերադարձել է Բյուզանդիայից և կրկին իշխել երկրամասում։ Բայց քաղաքական իրավիճակը նրան ստիպել է ընդունել արաբական տիրապետությունը։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Հովհաննես Դրասխանակերտցի, ՛՛Հայոց պատմություն՛՛։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 305