Ստեչկի (բոսն․, սերբ․, խորվաթ․՝ stećci, կիրիլատառ սերբ․՝ стећци), մոնումենտալ միջնադարյան տապանաքարեր (թվագրվում է XII դարից մինչև XVI դարով), որոնք հանդիպում են Բոսնիա և Հերցեգովինայում (մոտ 60 000), Խորվաթիայում, Չեռնոգորիայում և Սերբիայում (մոտ 10 000)[1], որոնց ավելի քան 90 %-ը գտնվում է վատ վիճակում[2][3]։ Դրանք ընդհանուր ավանդույթ էին բոսնիական, կաթոլիկ և ուղղափառ եկեղեցիների հետևորդների շրջանում[4][3] և երբեմն կապվել են վլախների[5] կամ խորվաթ ժողովրդի հետ[6], սակայն սկզբնական էթնիկ և կրոնական պատկանելությունը մինչ օրս որոշված չէ[7]։

Museum Silhouette.svg
Ստեչկի
Bosniangraves bosniska gravar februari 2007 stecak stecci1.jpg
ԵրկիրFlag of Bosnia and Herzegovina.svg Բոսնիա և Հերցեգովինա, Flag of Croatia.svg Խորվաթիա, Flag of Serbia.svg Սերբիա և Flag of Montenegro.svg Չեռնոգորիա

2009 թվականին բոլոր չորս երկրները դիմեցիլ են ստեչկիները ՅՈՒՆԵՍԿՕՀամաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ընդգրկվելու համար[1]։ 2016 թվականին հայտն ընդունվել է, և Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ներառվել է 30 նեկրոպոլիս, որոնցից 22-ը գտնվում են Բոսնիա և Հերցեգովինայում, 2-ը՝ Խորվաթիայում, 3-ական՝ Չեռնոգորիայում և Սերբիայում[8]։

ՊատկերասրահԽմբագրել

Աշխարհագրական դիրքԽմբագրել

## 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ստաչկիների աշխարհագրական դիրքը Բոսնիա և Հերցեգովինայում
## 
 
 
 
Ստաչկիների աշխարհագրական դիրքը Չեռնոգորիայում
## 
 
 
Ստաչկիների աշխարհագրական դիրքը Խորվաթիայում
## 
 
 
 
Ստաչկիների աշխարհագրական դիրքը Սերբիայում

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Sito-Sucic Daria (November 2, 2009)։ «Balkans to nominate medieval tombstones to U.N. list»։ Reuters 
  2. «Joint Nomination for Inclusion of Stećci - Medieval Tombstones in the World Heritage List»։ UNESCO։ ապրիլի 14, 2014։ Արխիվացված է view/news/joint_nomination_for_inclusion_of_stecci_medieval_tombstones_in_the_world_heritage_list#.Vv3BqvmLTIU օրիգինալից ապրիլի 14, 2016-ին 
  3. Musli Emir (նոյեմբերի 23, 2014)։ «Čiji su naši stećci?» (Bosnian)։ Deutsche Welle։ Վերցված է ապրիլի 1, 2016 
  4. Walasek Helen (2002)։ «Marian Wenzel 18 December 1932 - 6 January 2002»։ Bosnian Institute։ Արխիվացված է օրիգինալից 4 March 2016-ին։ Վերցված է 10 June 2020 
  5. Lovrenović, 2013, էջ 52, 72, 176, 307
  6. Ante Cuvalo, The A to Z of Bosnia and Herzegovina; Scarecrow Press, 2010, 1461671787, p. 229.
  7. Trako, 2011, էջ 71–72, 73–74
  8. «Examination of nominations of cultural properties to the World Heritage List»։ UNESCO։ 2016։ Վերցված է մարտի 20, 2017 
  9. Marian Wenzel, Bosnian and Herzegovinian Tombstobes-Who Made Them and Why?" Sudost-Forschungen 21(1962): 102-143
  10. Некропола стећака (ՍԳԱԱ)

ԳրականությունԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել