Բացել գլխավոր ցանկը

Սառնաղբյուր (Շիրակի մարզ)

գյուղ ՀՀ Շիրակի մարզում
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Սառնաղբյուր (այլ կիրառումներ)

Սառնաղբյուր, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզի հարավարևելյան մասում, մարզկենտրոնից 34 կմ հարավ։

Գյուղ
Սառնաղբյուր
Հոգեվանք.jpg
Հոգեվանքը կամ Կարմիր վանքը
Կոորդինատներ: 40°31′26.67″ հս․ լ. 43°54′35.55″ ավ. ե. / 40.5240750° հս․. լ. 43.9098750° ավ. ե. / 40.5240750; 43.9098750
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՇիրակի
Այլ անվանումներՍոգթլու, Ուռնուտ
Մակերես64.87 կմ²
ԲԾՄ1900 մ
Պաշտոնական լեզուհայերեն
Բնակչություն3604[1] մարդ (2012)
Ազգային կազմհայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական Եկեղեցու Շիրակի թեմ
Ժամային գոտիUTC+4
Փոստային ինդեքս2911
գործող եկեղեցիներԹադևոս Առաքյալ եկեղեցի
##Սառնաղբյուր (Շիրակի մարզ) (Հայաստան)
Red pog.png

Նախկինում՝ Ուռենուտ, Սոգյուտլի։ Սառնաղբյուր է վերանվանվել 1940 թ.-ին։

Գյուղն ունի արհեստական ջրամբար, որը ոռոգում է Անիի տարածքի 1000 հեկտար հողատարածությունը։

Բովանդակություն

ՊատմությունԽմբագրել

Գյուղում կա նաև հնավայր, Կալաչի կամ Ղալաչի կոչվող բլրի վրա առկա են բազմաթիվ վկայություններ հնավայրի գոյությունը ապացուցող, սակայն առայժմ այն ոչ մի հնագիտական ուսումնասիրությունների չի ենթարկվել։ Գյուղի անվանացանկում կարելի է թվարկել նաև Գյոդիքենդի և Սյոգութլի կամ Սոգթլու անունները, որոնք տրվել են թուրքերի կողմից 1918 թվականի մայիսյան հերոսամարտերի ժամանակ, ի դեպ պետք է փաստել, որ գյուղը բավականին լուրջ դիմադրություն է ցույց տվել թուրքական ջարդարարներին 1918 թվականի մայիսի 18–23 կամ 24–ը ընկած ժամանակահատվածում։ Այս դեպքերի վերաբերյալ կան բազմաթիվ վկայություններ։ Գյուղը բավականին մեծ տարածք ունի։

ԲնակչությունԽմբագրել

Նախնիները 1828-1829 թթ.-ին գաղթել են Ալաշկերտից, Կարսից, Բասենից և Մուշից։

Սառնաղբյուրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.[2]

Տարի 1831 1897 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 262 2385 2851 2012 2394 2460 2928 3034 2159

ՏնտեսությունԽմբագրել

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։

Օգտակար հանածոներԽմբագրել

Սառնաղբյուրում գտնվում է նաև քարհանք, որտեղ կա վարդագույն տուֆ և ավազի հանք «Բողթլու» անունով։ Տարածքում կան տուֆի և պեմզայի հարուստ պաշարներ։

ԿրթությունԽմբագրել

Գյուղն ունի մեկ դպրոց, որտեղ գործում են նաև արտադասարանային խմբակներ, բանավեճի ակումբ առողջ ապրելակերպի սեմինարներ։

2016 թվականին գյուղում Հայաստանի մանուկներ բարեգործական հիմնադրամի ֆինանսավորմամբ տեղադրվել է մարզահրապարակ։

ԱղբյուրներըԽմբագրել

Սառնաղբյուրում են գտնվում մի շարք սառնորակ աղբյուրներ։ Դրանցից հիշարժան են «Կաթնով աղբյուր», «Թմոյի աղբյուր», «Ձորի Աղբյուր», «Կանալ», «Բռդի աղբյուր» և այլ աղբյուրները։

Պատմամշակութային կառույցներԽմբագրել

Գյուղը ունի մի շարք պատմական կոթողներ, որոնք հավանաբար վկայում են, որ գյուղի տարածքը նախկինում բնակեցված է եղել։

Գյուղի կենտրոնում են գտնվում սուրբ Թադևոս (1883 թ.), սուրբ Հակոբ (V-VI դարեր) և Սուրբ Կարապետ (1205 թ.) եկեղեցիները։ Գյուղի մոտ են գտնվում V-XIII դարերի Հոգեվանքը, Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ ուխտատեղին, իսկ 6 կմ արևելք՝ Սուրբ Ղազար եկեղեցին (V-VI դարեր), «Գնդաքար» (մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակ) և «Բերդիկ» (մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հազարամյակ) ամրոցները։ 1883 թվականին կառուցվել է Թադևոս Առաքյալ եկեղեցին, որը այժմ գործող է։

Տես նաևԽմբագրել

Հայտնի անձինքԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել