Բացել գլխավոր ցանկը

Սայրի վազորդ (անգլ.՝ Blade Runner), 1982 թվականի ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ կինոնկար, որի ռեժիսորն է Ռիդլի Սքոթը, դերակատարներն են՝ Հարիսոն Ֆորդը, Ռուտգեր Հաուերը, և Շան Յանգը։

Picto infobox cinema.png
Սայրի վազորդ
Blade Runner
Der blade runner.svg
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Հոնկոնգ
Ժանրնեո նուառ, հակաուտոպիական ֆիլմ, ֆիլմ նուար[1], ֆանտաստիկ ֆիլմ[2][3][4][5], դրամա, tech noir?, թրիլեր, կիբեռպանկ, գրական ստեղծագործության էկրանավորում, մարտաֆիլմ, թրիլեր և հակաուտոպիա
Թեմաանդրոիդ և արհեստական բանականություն
ՀիմքԱրդյո՞ք անդրոիդները էլեկտրական ոչխարների մասին են երազում
Թվականհունիսի 25, 1982[2][6], սեպտեմբերի 10, 1982[7], սեպտեմբերի 24, 1982[8] և հոկտեմբերի 14, 1982[9]
Լեզուանգլերեն
ՌեժիսորՌիդլի Սքոթ[10][11][12][2][13][14][15][16][5]
ՊրոդյուսերMichael Deeley?[13], Բադ Յորկին, Jerry Perenchio? և Ivor Powell?
Սցենարի հեղինակՀեմփթոն Ֆանչեր[11] և Դեյվիդ Փիփլս[11]
ԴերակատարներՀարիսոն Ֆորդ[10][12][4][14][15][17][16][5], Էդվարդ Ջեյմս Օլմոս[12][14][17][3], Ռուտգեր Հաուեր[12][4][14][15][17][16][5][3], Շոն Յանգ[12][4][14][15][17][16][5][3], Դերիլ Հաննա[12][14][15][17][5][3], Բրայոն Ջեյմս[12][14][17][3], Ջոաննա Կեսիդի[12][14][17][3], Մ. Էմմետ Ուոլշ[12][14][17][3], Ջո Թերքել[12][14][17][3], Ուիլյամ Սանդերսոն[12][14][17][3], Morgan Paull?[12][14][17][3], Ջեյմս Հոնգ[12][14][17][3] և Hy Pyke?[12][17][3]
ՕպերատորJordan Cronenweth?
ԵրաժշտությունՎանգելիս
ՄոնտաժՏերի Ռոուլինգս
Պատմվածքի վայրԼոս Անջելես
Նկարահանման վայրԼոս Անջելես
ԿինոընկերությունThe Ladd Company, Run Run Shaw?, Tandem Productions? և Warner Bros.
Տևողություն112 րոպե
Բյուջե28 000 000 ԱՄՆ դոլար
Շահույթ33 000 000 ԱՄՆ դոլար[6]
ՀաջորդՇեղբի վրայով վազողը - 2049
Պաշտոնական կայքէջ
Blade Runner Վիքիպահեստում

Սցենարը գրել են Համպտոն Ֆանչերը և Դեյվիդ Փիփլզը, և հիմնված է Ֆիլիպ Կինդրեդ Դիքի «Արդյո՞ք անդրոյդները երազում են էլեկտրական ոչխարների մասին» գիտաֆանտաստիկ վեպի վրա։

ՍյուժեԽմբագրել

Ֆիլմը պատմում է մի դիստոպիական Լոս Անջելեսի մասին՝ 2019 թվականին, որտեղ գենետիկապես ստեղծված էակներ ռեպլիկանտ անունով, որոնք մարդկանցից արտաքինով չեն տարբերվում, օգտագործվում են վտանգավոր կամ ստրկական աշխատանքի համար, Երկրի արտաշխարհ գաղութներում։

Մի ռեպլիկանտների ապստամբությունից հետո, նրանց լինելը Երկրի վրա անօրինական է դառնում, և հատուկ ոստիկանություն է դաստիարակվում, սայրի վազորդ կամ բլեյդ ռաներ անունով, Երկրի վրա փախած ռեպլիկանտներին հետապնդելու և «պաշտոնաթող» անելու համար։ Պլանը կենտրոնանում է մի խումբ վերջերս փախած և Լոս Անջելեսում թաքնված անասնական և խորամանկ րեպլիկանտների վրա, և Ռիք Դեքարդի (Հարիսոն Ֆորդ) վրա, ով դժկամորեն համաձայնվում է ևս մի աշխատանքի։

ԱրձագանքներԽմբագրել

Սայրի վազորդը սկզբում բևեռացրեց քննադատներին՝ ոմանք նրա արագությունը չսիրեցին, երբ ուրիշները վայելեցին նրա թեմատիկ բարդությունը։ Ֆիլմը լավ չաշխատեց հյուսիս ամերիկյան կինոթատրոններում։ Չնայած ֆիլմի դրամարկղային ձախողության, նա վերածվել է պաշտամունքային դասականի[18]։ Բլեյդ Ռաները գովվել է իր արտադրական նախագծի համար, որը պատկերում է մի «հնասազեցված» ապագա[19][20]։ Դա մնում է նոր-սև ոճի առաջատար օրինակներից[21]։ Բլեյդ Ռաները գրող Ֆիլիպ Կ. Դիքին բերեց Հոլիվուդի ուշադրության, և դրանից հետո իր գործերի վրա հիմնված նաև ուրիշ կինոնկարներ են սարքվել[22]։ Ռիդլի Սկոտի կարծիքով, Բլեյդ Ռաները «երևի» իր ամենալրիվ և ամենաանձնական կինոն է[23][24]։ 1993 թվականին որոշվեց, որ Բլեյդ Ռաները իբրև «մշակությաին, պատմական, կամ գեղագիտականապես կարևորագույն» կինոնկար պահպանվի ԱՄՆԱզգային Կինոնկարի Գրանցումում, Համագումարի Գրադարանի կողմից։

2007 թվականին Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից հրապարակված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում ֆիլմը 97-րդն է, իսկ 2002 թ. Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն թրիլեր ֆիլմերի ցանկում 74-րդը։

ՑուցադրությունԽմբագրել

Կինոնկարի յոթը տարբերակ են ցույց տրվել՝ տարբեր շուկաներում, և ֆիլմի գործադիրների կողմից վիճելի փոփոխությունների արդյունքով։ Ռեժիսորի Կտրվածք տարբերակ շուկա եկավ 1992 թվականին, որոշ ցուցադրությունների ուժեղ պատասխանի պատճառով։ Դրա և իր վարձելու բարձր քանակի պատճառով, նա դարձավ առաջին կինոնկարներից, որ DVD-ի վրա լույս տեսավ՝ միջակ տեսական և ձայնային որակով[25]։ 2007 թվականին Warner Bros.-ը որոշ կինոթատրոններում և DVD/HD DVD/Blu-ray շուկա բերեց 25-րդ տարեդարձի առթիվ թվային ձևով վերատիրապետած Սկոտի Վերջնական Կտրվածքը[26]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. http://www.nytimes.com/movies/movie/5994/Blade-Runner/overview
  2. 2,0 2,1 2,2 http://www.imdb.com/title/tt0083658/
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 https://www.filmaffinity.com/en/film358476.html
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 http://www.metacritic.com/movie/blade-runner
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 http://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=1975.html
  6. 6,0 6,1 http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=bladerunner.htm
  7. http://www.sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?itemid=5952&type=MOVIE&iv=Shows
  8. http://www.dfi.dk/faktaomfilm/film/da/9068.aspx?id=9068
  9. http://www.zelluloid.de/filme/index.php3?id=1094
  10. 10,0 10,1 http://www.filmaffinity.com/en/film358476.html
  11. 11,0 11,1 11,2 http://www.cinemarx.ro/filme/Blade-Runner-Vanatorul-de-recompense-7389.html
  12. 12,00 12,01 12,02 12,03 12,04 12,05 12,06 12,07 12,08 12,09 12,10 12,11 12,12 12,13 http://www.bbfc.co.uk/releases/blade-runner-film-0
  13. 13,0 13,1 http://www.sinemalar.com/film/909/bicak-sirti
  14. 14,00 14,01 14,02 14,03 14,04 14,05 14,06 14,07 14,08 14,09 14,10 14,11 14,12 http://www.ofdb.de/film/281,Der-Blade-Runner
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 http://www.beyazperde.com/filmler/film-1975/
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 http://stopklatka.pl/film/lowca-androidow
  17. 17,00 17,01 17,02 17,03 17,04 17,05 17,06 17,07 17,08 17,09 17,10 17,11 17,12 http://www.imdb.com/title/tt0083658/fullcredits
  18. Սամմոն Պոլ Մ. (1996)։ Ապագա սև՝ Բլեյդ Ռաների սարքելը (անգլերեն)։ Լոնդոն: Orion Media։ xvi–xviii։ ISBN 0-06-105314-7 
  19. Սամմոն, էջ. 79
  20. Բուկատման Սկոտt (1997)։ BFI Ժամանակակից դասականները՝ Բլեյդ Ռաներ (անգլերեն)։ Լոնդոն: BFI (British Film Institute)։ էջ 21։ ISBN 0-85170-623-1 
  21. Կոնարդ, Մարկ Թ. (2006), Նոր-սևի Փիլիսոփայությունը (անգլերեն), University Press of Kentucky, ISBN 0-8131-2422-3, http://www.kentuckypress.com/viewbook.cfm?Group=42&ID=1339&Category_ID=1 
  22. Բուկատման, էջ. 41
  23. Գրինվալդ, Թեդ (2007-09-26), «Wired-ի հարցազրույցը Ռիդլի Սկոտի հետ (անգլերեն)», Wired ամսագիր, համար 15.10, արխիվացված օրիգինալից 2012-12-09-ին, https://archive.is/tp0g 
  24. Բարբեր, Լինն (2002-01-06), «Սկոտի անկյունը (անգլերեն)», The Observer, http://film.guardian.co.uk/interview/interviewpages/0,,628186,00.html 
  25. Hunt, Bill (2007-12-12), Բլեյդ Ռաներ՝ Վերջին կտրվածքը - բոլոր տարբերակները, The Digital Bits, Inc, http://www.thedigitalbits.com/reviewshd/bladerunnerfinalallver01.html 
  26. Բլեյդ Ռաներ՝ Վերջին Կտրվածք, The Digital Bits, Inc, http://www.thedigitalbits.com/articles/br2007/announce.html 

Արտաքին հղումներԽմբագրել