Պարսկաստանի արշավ (Առաջին համաշխարհային պատերազմ)
Պարսկական քարոզարշավը կամ ներխուժումը Իրան (պարս.՝ اشغال ایران در جنگ جهانی اول) ռազմական հակամարտությունների շարք էր Օսմանյան կայսրության, Բրիտանական կայսրության և Ռուսական կայսրության միջև այն ժամանակ չեզոք Քաջար Իրանի տարբեր տարածքներում, որոնք սկսվեցին 1914 թվականի դեկտեմբերին և ավարտվեցին Մուդրոսի զինադադարով 1918 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, որպես Մերձավոր Արևելքի մաս[2]։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի թատրոն . Կռիվներին մասնակցում էին նաև պարսկական տեղական ստորաբաժանումները, որոնք կռվում էին Իրանում Անտանտի և օսմանյան ուժերի դեմ։ Հակամարտությունը Պարսկաստանի համար կործանարար փորձառություն դարձավ։ Ավելի քան 2 միլիոն պարսիկ խաղաղ բնակիչներ զոհվեցին հակամարտությունում, հիմնականում օսմանյան ռեժիմի կողմից իրականացված Հայոց ցեղասպանության և 1917-1919 թվականների պարսկական սովի պատճառով՝ բրիտանական և ռուսական գործողությունների ազդեցության տակ[3]։ Քաջարի կառավարության անկարողությունը պահպանել երկրի ինքնիշխանությունը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և անմիջապես դրանից հետո հանգեցրեց պետական հեղաշրջման 1921 թվականին և Ռեզա Շահի կողմից Փահլավի դինաստիայի հաստատմանը[4]։
Պարսկական արշավ | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Առաջին աշխարհամարտի մասն է կազմում | |||||||||
![]() XIII կորպուսի հրամանատար Ալի Իհսան բեյը և նրա մարդիկ Համադանում | |||||||||
| |||||||||
Հակառակորդներ | |||||||||
![]()
|
![]()
|
![]() |
Ծանոթագրություններ
խմբագրել- ↑ Bruinessen, Martin van (2006 թ․ հունվարի 1). «A Kurdish Warlord on the Turkish–Persian Frontier in the Early Twentieth Century: Isma'il Aqa Simko». Iran and the First World War.
- ↑ Karsh, Efraim, Empires of the Sand: The Struggle for Mastery in the Middle East, (Harvard University Press, 2001), 327.
- ↑ Ward, Steven R. (2014). Immortal, Updated Edition: A Military History of Iran and Its Armed Forces. Georgetown University Press. ISBN 9781626160651., p.123: "As the Great War came to its close in the fall of 1918, Iran's plight was woeful. The war had created an economic catastrophe, invading armies had ruined farmland and irrigation works, crops and livestock were stolen or destroyed, and peasants had been taken from their fields and forced to serve as laborers in the various armies. Famine killed as many as two million Iranians out of a population of little more than ten million while an influenza pandemic killed additional tens of thousands."
- ↑ Cyrus Ghani; Sīrūs Ghanī (2001 թ․ հունվարի 6). Iran and the Rise of the Reza Shah: From Qajar Collapse to Pahlavi Power. I.B.Tauris. էջեր 147–. ISBN 978-1-86064-629-4.