Պաուլա Դեհմել

գրող

Պաուլա Դեհմել (անգլ.՝ Paula Dehmel, դեկտեմբերի 31, 1862(1862-12-31)[1] կամ հոկտեմբերի 31, 1862(1862-10-31)[2], Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն[3] - հուլիսի 9, 1918(1918-07-09)[2][4], Steglitz, Շտեգլից Ցելենդորֆ, Բեռլին, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի մանկագիր։ Նա գրել է բանաստեղծություններ, հեքիաթներ և պատմվածքներ։

Պաուլա Դեհմել
գերմ.՝ Paula Dehmel
Դիմանկար
Ծնվել էդեկտեմբերի 31, 1862(1862-12-31)[1] կամ հոկտեմբերի 31, 1862(1862-10-31)[2]
ԾննդավայրԲեռլին, Պրուսիայի թագավորություն[3]
Մահացել էհուլիսի 9, 1918(1918-07-09)[2][4] (55 տարեկան)
Մահվան վայրSteglitz, Շտեգլից Ցելենդորֆ, Բեռլին, Գերմանական կայսրություն
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1867–1918).svg Գերմանական կայսրություն
Մասնագիտությունգրող
ԱմուսինՌիխարդ Դեմել
ԵրեխաներHeinrich Dehmel? և Vera Tügel?
Paula Dehmel Վիքիպահեստում

Պաուլան տնտեսագետ Ֆրանց Օպենհայմերի քույրն է և 1889-1898 թվականներին ամուսնացած է եղել բանաստեղծ Ռիխարդ Դեհմելի հետ։

ԿենսագրությունԽմբագրել

Պաուլան ծնվել է որպես Բեռլինի հրեական բարեփոխումների համայնքի տաճարի քարոզիչ և ուսուցիչ Յուլիուս Օպենհայմերի դուստր։ Նրա եղբայրներն էին Ֆրանց Օպենհայմերը (1864-1943)՝ հետագայում հայտնի տնտեսագեր[5], և Կարլ Օպենհայմերը (1871-1941)՝ հետագայում հայտնի կենսաքիմիկոս[6]։

ԸնտանիքԽմբագրել

1886 թվականին նա, իր երեք տարեկան կրտսեր եղբոր՝ Ֆրանցի միջոցով, ծանոթացել է Ռիխարդ Դեհմելի հետ։ Նրանք ամուսնացել են 1889 թվականի մայիսի 4-ին։ Պաուլան և Ռիխարդը համատեղ կյանքում ունեցել են մեկ որդի և երկու դուստր՝ Վերադետտան (* 1890), Հայնց Պետերը (Հայնրիխ) (* 1891)՝ հետագայում դարձել է բժիշկ և գրքերի հեղինակ, ինչպես նաև Լիզելոտը (* 1897):

1892 թվականի օգոստոսին Ռիխարդը սիրահարվել է Պաուլայի ընկերուհու՝ բանաստեղծ և թարգմանիչ Պաուլա Հեդվիգ Լախմանին, որը, սակայն, հրաժարվել է Ռիխարդի առաջարկած «եռակողմ հարաբերություններից»։ 1895 թվականին Ռիխարդը ծանոթացել է Իդա Աուերբախին, որը հետագայում դառնալու էր նրա երկրորդ կինը։ 1898 թվականի կեսերից մինչև 1899 թվականի ապրիլ Պաուլան, Իդան և Ռիխարդը ապրել են Պանկով քաղաքում, ներկայիս Պարկշտրասե քաղաքում, երեքով ամուսնության մեջ։ Իդան ապրում էր հարևան տանը[7]։ Ի վերջո Պաուլան բաժանվել է Ռիխարդից և համաձայնվել ամուսնալուծվել 1900 թվականին։

ԳործունեությունԽմբագրել

 
Հուշատախտակ Քաղաքային առաջին իգական միջնակարգ դպրոցի պատին Բեռլինի Միտտե վարչատարածքում

Պաուլա Դեհմելը շարունակել է ապրել Բեռլինում իր երեք երեխաների հետ։ Նա համագործակցել է Էլզա Լասկեր-Շյուլերի, Օտտո Յուլիուս Բիրբաումի, Առնո Հոլցի և Յոհաննես Շլաֆի հետ։

Գրել է մանկական բանաստեղծություններ, հեքիաթներ և պատմավածքներ։ 1915 - 1917 թվականներին եղել է «Մեիդինգերի մանկական օրացույցը» (Meidingers Kinder-Kalender ) պարբերականի խմբագիրը, որտեղ հայտնի գրողների ստեղծագործությունների թվում տպագրվել են նաև նրա ստեղծագործությունները[8]։

ՄահԽմբագրել

Մահացել է 1918 թվականի հուլիսի 8 Բեռլին-Շտեգլիցում[9]։

ԳրքերԽմբագրել

Ամուսնալուծությունից հետո էլ Պաուլան շարունակել է համագործակցել է Ռիխարդի հետ՝ ստեղծելով մանկական բարձրորակ գրքեր[10]։

  • «Ռիչարդ Դեհմելի հետ» (1900)
  • «Ռումպուպել» (1903)
  • «Գեղատեսիլ մարգագետնում» (1912)
  • «Սիրելի բույնը» (1919, հրապարակել է Ռիխարդ Դեհմելը) և այլն[11]։

Պաուլա Դեմելի եղբայրը, որը նաև Ռիխարդի ընկերն էր հետագայում հայտնի տնտեսագետ Ֆրանց Օպենհայմերն է։ Նա իր հուշագրություններում գրել է քրոջ մասին[12]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 MusicBrainzMetaBrainz Foundation, 2000.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #116054522 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. 4,0 4,1 4,2 FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах
  5. «Franz Oppenheimer :: Liberaler Sozialismus»։ www.franz-oppenheimer.de։ Վերցված է 2021-03-12 
  6. Biographie Deutsche։ «Oppenheimer, Carl - Deutsche Biographie»։ www.deutsche-biographie.de (գերմաներեն)։ Վերցված է 2021-03-12 
  7. Wegner Matthias (2002)։ Aber die Liebe der Lebenstraum der Ida Dehmel (1. Aufl ed.)։ München։ ISBN 978-3-548-60215-8։ OCLC 76372628 
  8. «Meidingers Kinder-Kalender für das Jahr 1920. 23. Jahrgang. Meidinger. - Kinderk»։ eBay (de-de)։ Վերցված է 2021-03-12 
  9. «Paula Dehmel - Die Gedichte»։ zgedichte.de (գերմաներեն)։ Վերցված է 2021-03-12 
  10. «Dehmel, Paula»։ www.projekt-gutenberg.org։ Վերցված է 2021-03-12 
  11. «Katalog der Deutschen Nationalbibliothek»։ portal.dnb.de (գերմաներեն)։ Վերցված է 2021-03-12 
  12. «Zeitgenossen – Paula Dehmel»։ www.richard-dehmel.de։ Վերցված է 2021-03-12 

ԳրականությունԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել