Ամանչի դե Ալպոին Միրանդա Գեդես (պորտ.՝ Amâncio de Alpoim de Miranda Guedes, մայիսի 13, 1925(1925-05-13)[1][2], Լիսաբոն, Պորտուգալիա[1] - նոյեմբերի 7, 2015(2015-11-07)[1], Խրաաֆ-Ռեյնետ, Սառա Բաարտման, Արևելյան Կապ, ՀԱՀ[3]), հայտնի որպես Պանչո Գեդես (պորտ.՝ Pancho Guedes), պորտուգալացի ճարտարապետ, քանդակագործ և նկարիչ: Էլեկտրիկ մոդեռնիզմ ճարտարապետական ուղղություն ունեցող այս ճարտարապետը ծնվել է Պորտուգալիայում՝ Լիսաբոնում, իր կյանքի մեծ մասն անցկացրել Պորտուգալական Մոզամբիկում այն ժամանակվանից, երբ նա 7 տարեկան էր[20]: Արևելյան Աֆրիկայում նա նախագծել է հարյուրավոր շենքեր[21], որոնցից շատերը գտնվում են Մապուտոոյում:

Պանչո Գեդես
Ծնվել էմայիսի 13, 1925(1925-05-13)[1][2]
ԾննդավայրԼիսաբոն, Պորտուգալիա[1]
Վախճանվել էնոյեմբերի 7, 2015(2015-11-07)[1] (90 տարեկան)
Մահվան վայրԽրաաֆ-Ռեյնետ, Սառա Բաարտման, Արևելյան Կապ, ՀԱՀ[3]
ՔաղաքացիությունFlag of Portugal.svg Պորտուգալիա
Մասնագիտությունճարտարապետ, նկարիչ, քանդակագործ և համալսարանի պրոֆեսոր
Ուշագրավ աշխատանքներBloco Habitacional O Leão Que Ri?[4], Edifício Dragão?[5], Saipal Bakery?[6], Prédio Abreu, Santos e Rocha?[7], Prédio Spence e Lemos?[8], Prédio Octávio Lobo?[9], Casa Leite Martins?[10], Edifício Prometheus?[11], Hotel Tamariz?[12], Q21477150?[13][14], Restaurante Zambi?[15], Igreja de Santa Ana de Munhuana?, Edifício Tonelli?[16], Edíficio Nauticus?[17], Igreja da Sagrada Família?[18] և Casa Salm?[19]
Pancho Guedes Վիքիպահեստում

Գեդեսը “Team 10”-ի անդամ էր։ Դա ճարտարապետների խումբ էր, որ հիմնադրվել էր 1953 թվականի հուլիսին՝ Մոդեռնիստական ճարտարապետության 9-րդ միջազգային կոնգրեսի ժամանակ և նոր մոտեցում է ցույց տվել ուրբանիզմի վերաբերյալ։ Բացի իր լայնամասշտաբ ճարտարապետական նախագծերից՝ նա նաև եղել է քանդակագործ և նկարիչ։ Լիսաբոնում՝ Բերարդոյի թանգարանում և այլ վայրերում տեղի են ունեցել նրա վիզուալ արվեստի վերաբերյալ ցուցահանդեսներ։ Լիսաբոնում մեխակների հեղափոխության իրադարձություններից հետո նա լքեց նորանկախ Մոզամբիկը 1974 թվականին։ Նրա արագ մեկնումը Մոզամբիկից 1974 թվականին 24/20-ի հայտարարությունից հետո (մարդկանց հեռանալու համար 24 ժամ և 20 կգ-ի չափով իրեր վերցնելու թույլտվություն տալու մասին հայտարարություն) նա թողեց իր ընտանիքին գրեթե անփող[21]: Իր հռչակի շնորհիվ նա Յոհանեսբուրգի համալսարանի ճարտարապետի ազատ աթոռը զբաղեցնելու հրավեր ստացավ[22]:

Գեդեսը մահացել է 2015 թվականի նոյեմբերի 7-ին՝ 90 տարեկան հասակում[23]:

ԱշխատանքներԽմբագրել

  • Մապուտոյի եկեղեցի (1962)[21]

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 http://www.publico.pt/culturaipsilon/noticia/pancho-1713710
  2. 2,0 2,1 Grove Art Online, Grove Dictionary of Art Online / J. TurnerOUP, 1998.
  3. 3,0 3,1 3,2 http://waterford.sz/perch/resources/pancho-guedes-programme-v3-1.pdf
  4. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=19885 — 1992.
  5. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=31690 — 1992.
  6. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=31709 — 1992.
  7. http://www.hpip.org/def/pt/Homepage/Obra?a=115
  8. http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=8326
  9. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=31691 — 1992.
  10. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=33738 — 1992.
  11. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=31715 — 1992.
  12. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=31699 — 1992.
  13. http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=8323
  14. http://housesofmaputo.blogspot.de/2015/03/stiloguedes-x-predio-mann-george-de.html
  15. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=31717 — 1992.
  16. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=31724 — 1992.
  17. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=33743 — 1992.
  18. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=33744 — 1992.
  19. http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=33739 — 1992.
  20. «PANCHO GUEDES, ARCHITECTURE ON A GRAND SCALE»։ Dorisglason.net։ Վերցված է հունիսի 26, 2011 
  21. 21,0 21,1 21,2 [Magical Mozambique] by Tom Downey Wall Street Journal Magazine October 2013 page 83 (includes an exterior photo)
  22. Guedes Amancio (2007)։ Manifestos, papers, lectures, publications։ Lisboa, Portugal: Ordem dos Arquitectos։ էջ 6։ ISBN 9789728897246 
  23. Architect Africa: Obituary, 7 November 2015

Արտաքին հղումներԽմբագրել