Բացել գլխավոր ցանկը

Պայթիթի, Ինկերի լեգենդար կորած քաղաք: Այն իբր գտնվում է Անդերի արևելքում, թաքնվում է ինչ-որ հեռավոր, արևադարձային անտառներում՝ Պերուի հարավ-արևելյքում, Բոլիվիայի հյուսիսում կամ Բրազիլիայի հարավ-արևմուտքում: Պերուում Պայթիթիի լեգենդը պտտվում է մշակութային հերոս Ինկարիի պատմության շուրջ, ով Կերոյի և Կուսկոյի ստեղծումից հետո հեռացել է Պանտիակոլայի ջունգլիները, որպեսզի կյանքի մնացած օրերը ապրի իր ապաստարանում՝ Պայթիթիում: Լեգենդի այլ տարբերակները Պայթիթին տեսնում են, որպես Ինկերի ապաստարան՝ Բոլիվիայի և Բրազիլիայի սահմանների միջև:

Վերջին արդյունքներԽմբագրել

2001 թվականին իտալացի հնագետ Մարիո Պոլիան բացեց միսիոներ Անդրես Լոպեսի Հռոմում Հիսուսի միաբանության արխիվում գնտվող զեկույցը[1]: Լոպեսը մոտ 1600-ական թվականների մի փաստաթղթում նկարագրում է մի քաղաք՝ հարուստ ոսկով, արծաթով և թանկարժեք քարերով, որը գտնվում է արևադարձային ջունգլիներում, որը կոչվում է Պայթիթի աբորիգեններ: Լոպեսը Հռոմի Պապին տեղեկացրեց իր հայտնագործության մասին: Դավադրության տեսությունները պնդում են, որ Հռոմի Պապը պահպանել է Պայթիթիի գաղտնիքը սեփական շահերից ելնելով[2] : Լոպեսի զեկույցը և դրա արդյունքները լայնորեն հրապարակվել են, թեև դրա բովանդակությունը համարվում էր երրորդ անձ ու ոչ հուսալի, քանի որ Լոպեսը ինքն երբևէ չի եղել Պայթիթիում, այլ միայն լսել է դրա մասին բնիկներից: Նա կենտրոնանում է Պայթիթիի թագավորի դահլիճում կատարված մի հրաշք պատմության՝ խաչելությամբ, որը ընդունվել է մի խումբ մկրտված հնդիկների կողմից: Գաղութային շրջանի շատ այլ պատմական աղբյուրներ (XVI- ից մինչեւ XVIII դարեր), որոնք անդրադարձել են Պայթիթիի հնարավոր վայրերին և նրա փնտրտուքներին: Այդ փաստաթղթերն ավելի շատ տեղեկատվական բնույթ են կրում, որոնցից են Ժուան Ալվարես Մալդոնադոն (1570), Գրիգորո Բոլիվարը (1621), Խուան Ռեջիո դե Լեոն (1623-27), Ժուան դե Օջեդան (1676), Դիեգո դե Էվիլուզը (1696):

2001 թվականին Հելսինկիի համալսարանի երկու հետազոտողներ՝ դոկտոր Ari Siiriäinen (հնագետ) և դոկտոր Martti Pärssinen (պատմաբան) առաջարկել են վարկած Պայթիթիի լեգենդի վերաբերյալ, ինկերի արշավների՝ Ամազոնի ջունգլիներում, և Ինկերի հնարավոր ռազմական ներկայությունը Բենի տարածաշրջանում և Մադր դե Դիոս գետերում[3]: Այս վարկածը փորձելու համար 2001-2003 թվականներին համատեղ Ֆինլանդիայի-Բոլիվիան հնագիտական արշավախումբը ուսումնասիրել է Բոսնիայի արևելյան Ռիվերտա քաղաքի մոտ գտնվող Լաս-Պեդրասի ամրացված տարածքը: Պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են Ինկերի կայսերական կերամիկայի որոշ հատվածներ, սակայն այս տարածքի ենթադրյալ ծագումը կասկածի տակ է դնվում[4]: Պատմաբան և մարդաբան Վերա Թյուլենևան նպաստել է «Պայթիթիիի» անվան պերուայի ծագման գաղափարին և նրա բնօրինակ տեղին: Նա կատարեց արշավներ դեպի հյուսիսային Բոլիվիա և իր արդյունքների վերաբերյալ մանրամասն և գրավոր հաղորդումներ տվեց[5]: 2007 թվականի դեկտեմբերի 29-ին տեղական համայնքի անդամները, Քիմբիրի, Պերուի մոտ, հայտնաբերել են խոշոր քարե կառույցներ, որոնք հիշեցնում են 40,000 քառ. մետր տարածք: նրանք այն անվանում էին Մանկո Պատայի ամրոց: Այնուամենայնիվ, Պերուի կառավարության կողմից Կուսկոյի մշակույթի ազգային ինստիտուտի հետազոտողները վիճարկում էին տեղական քաղաքապետի առաջարկները, որ նա կարող է լինել Պայթիթիի կորած քաղաքի մասնիկը: Նրանց զեկույցը սահմանեց քարե կառույցներ, որպես բնական ավազաքար: 2008 թվականին Քիմբիրի քաղաքապետարանը որոշեց այն դարձնել զբոսաշրջային վայր: Հետազոտող Էնդրյու Նիկոլայի վերանայեց հիմնական պատմական տեքստերը և եզրակացրեց, որ Պերույան Ամազոնյան ավազանի շրջանում տեսականորեն կարող էր գոյություն ունենալ ջունգլիի քաղաքը կամ Ինկայի հեռավոր ֆորպոստը, ինչպիսին է Պայթիթիի լեգենդի նկարագրած քաղաքը:

Վերջին 100 տարիների ընթացքում Պայթիթիի որոնման արշավներԽմբագրել

  • 1925 թվական, Պերսի Հարիսոն Ֆաուետտ (Մատո Գրոսո, Բրազիլ)[6]:
  • 1954-1955 թվականներ, Հանս Էրթլ (Բոլիվիա)[7]:
  • 1958-2003 թվականներին Պերուացի հետազոտող Կառլոս Նյույենսչանդեր Լանդան ղեկավարել է Պայթիթիի բազմաթիվ հետազոտություններ, Մադր դե Դիոսի և Կուսկոյի շրջաններում[8]:
  • 1971 թվականին Բոբ Նիկոլսի, Սերգեյ Դեբրայի և Ժորժ Պուելի գլխավորած ֆրանս-ամերիկյան արշավախումբը Պայթիթիի որոնման նպատակով գնացին Սինտունու, Ռիո Պանտիաքոլլա: 30 օրվա պայմանագրի ժամկետը լրանալուց հետո այդ երեքը շարունակեցին,սակայն նրանք երբեք չվերադարձան: Ճապոնացի գիտաշխատող Յոշիխուար Սեկինոն հաջորդ տարի Մարքինոգա հնդիկների հետ կապ հաստատեց և հաստատեց, որ արշավախմբի անդամները սպանվել են:
  • 1984 թվականից մինչև 2011 թվականները տարբեր հետազոտություններ կատարվեց Գրիգորի Դերմենջյանի գլխավորությամբ՝ հետազոտողների ակումբի անդամ[9]: Նրանց է վերաբերվում Մամերիայում ինկերի մնացորդների փաստաթղթերը,Պուսարոյում ժայռապատկերների ուսումնասիրությունը և փաստաթղթավորումը, Մանուի բուրգերի ուսումնասիրությունը և փաստաթղթավորումը Պարատարոից և ուրիշներից[10] :
 
2004 թվականին Ջոզեֆ Կիթելսոնի եւ նրա անձնակազմի ձեռքբերած ավերակները
  • 1997 թվականին Լարս Հաֆսխոլդը մեկնեց Պուերտո Մալդոնադո, Մադրե դե Դիոս, Պերու: Նա անհետացավ Բոլիվիայի ինչ-որ չբացահայտված մասերում[11]:
  • 2001 թվականի հունիսին Կոտայա Մամա II արշավախումբը, Ջոն Բլաշֆորդ-Սնելի գլխավորությամբ Բոլիվիայում Տիտիկակա լճի արևելքում հայտնաբերել են մի քանի նշանակալից հին ավերակներ, որոնք ենթադրվում են [ում կողմից],որ նույնական են Հանս Էրթլի ավելի վաղ հայտնաբերվածներին[12]:
  • 2001 թվականին Թիերի Ջամինը ուսումնասիրում է Pantiacolla-ն: Բուրգերը իրականում բնական ձևավորումներ են, սակայն Ջամինը նույն տարածքում հայտնաբերել է ինկերի մի քանի արվեստի գործեր[13]:
  • 2002 թվականին Յակարկ Պալկևիչը արշավախումբ է կազմակերպում[14]:
  • Դեյմենջյանի և Մամանիի «Quest for Paititi» հետազոտական թիմը 2004 թվականի հունիսին հայտնաբերել է մի քանի կարևոր Ինկերի ավերակներ, որոնք գտնվում են Պեկինի Պանտիաչոլլայի շրջանի հյուսիսային մասում գտնվող «Ուլտիմո Պանդո» գագաթին[15]:
  • 2005 թվականին Ֆրանսիական հետազոտող Թիերի Ջամինը և ֆրանսիացի-պերուացի հետազոտող Հերբերտ Կարտագենան ուսումնասիրեցին Պուշարոյի ժայռապատկերները և հայտնեցին, որ տեսել են մեծ գեոգլիֆներ մոտակա դաշտում: Նրանք կարծում էին, որ կարող են գտնել «քարտեզ», ըստ որի կգտնեն Պայթիթին: Հետագա տարիներին կազմակերպվել է արշավներ.[16]:
  • 2009 թվականից մինչև 2010 թվականը Օլի Սթիդը փնտրում է Պայթիթին «Կորած ոսկու քաղաքը» ֆիլմում, «1 եթերաշրջան»-ում:
  • 2009-2011 թվականներին Իտալացի հետազոտող Յուրի Լևերատտոյի կողմից կատարվեց տարբեր արշավներ[17][18][19][20]: Նա հասավ Պարատոարի բուրգերից մեկին:
  • 2011 թվականին Բրիտանական արշավախումբը ուսումնասիրելու է Պարատոարի բուրգերը Քենեթ Գաուի, Լյուիս Նայթի, Քեն Հալֆեննիի, Ի. Գարդիների և Դարվին Մոսկոսի հետ`որպես վավերագրական ֆիլմ[21][22]:
  • 2014 թվականին Ջոշ Ջեյթսը փնտրում է Պայթիթիին, իսկ նկարահանման արշավը անհայտ է[23]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Archivum Romanum Societatis IesuArchived November 24, 2010, at the Wayback Machine.
  2. See http://www.palkiewicz.com/ekspedycje/index.php?p=paiti4
  3. Siiriäinen, Ari and Pärssinen, Martti. The Amazonian Interests of the Inca State (Tawantinsuyu). In: Baessler-Archiv Nº49. Berlin. 2001.
  4. See Pärssinen, Martti y Siiriäinen, Ari. Andes Orientales y Amazonía Occidental Ensayos entre la historia y arqueología de Bolivia, Brasil y Perú. UMSA – Colegio Nacional de Historiadores de Bolivia. Producciones CIMA: La Paz. 2003.
  5. Tyuleneva, Vera. La Tierra del Paititi y el Lago Rogoaguado. In: Estudios Amazónicos Nº6, June 2007. Lima: Centro Cultural José Pío Aza. Pp. 97-162.
  6. Fawcett, Percy Harrison. Exploración Fawcett. Santiago de Chile: Zig-Zag. 1955.
  7. Hans Ertl (1956)։ Paititi: Ein Spähtrupp in die Vergangenheit der Inkas, Anden-Amazonas-Expedition 1954/55։ München: Nymphenburger Verlag 
  8. Carlos Neuenschwander Landa (1963)։ Pantiacollo։ Lima: Organizacion Peruana del Libro։ OCLC 8604014 
  9. Gregory Deyermenjian (2003)։ «Mameria: an Incan Site Complex in the High-Altitude Jungles of Southeast Peru»։ Athena Review 3 (4) 
  10. Preston Peet (2005)։ «A Conversation with Greg Deyermenjian»։ Underground!։ The Disinformation Company։ էջ 286։ ISBN 1-932857-19-2 
  11. «Lars Hafskjold's disappearance»։ Վերցված է 2009-07-19 
  12. «The Kota Mama Expedition»։ Վերցված է 2008-01-17 
  13. «Buscan la ciudadela perdida de los incas en selva del Manu»։ Perú 21 (Spanish) (Peru)։ 11 Նոյեմբեր 2008։ Վերցված է 17 Մարտ 2013 
  14. «Jacek Palkiewicz: traveler, explorer»։ Palkiewicz.com։ 2002-02-04։ Վերցված է 2014-03-31 
  15. Quest for Paititi
  16. «Le site des chercheurs du Gran Paititi»։ Վերցված է 2008-12-20 
  17. Yuri Leveratto (2010)։ Cronache indigene del Nuovo Mondo։ ASIN B007H9DMHU 
  18. «Expedicion a las piramides de Pantiacolla»։ Վերցված է 2009-08-20 
  19. «Expedition in the jungle of Guaporé River: the enigma of the lost city of Labyrinth»։ Վերցված է 2012-05-20 
  20. «Expedition in the jungle of Rondonia: the discovery of Madeira Fortress»։ Վերցված է 2012-05-20 
  21. «Dundee explorer's search for 'lost city' of Paititi»։ BBC News։ 3 August 2011։ Վերցված է 25 March 2016 
  22. The Secret of the Incas (2011, October 6) Retrieved March 14, 2015
  23. Expedition Unknown, City of Gold Season 1, Episode 5