Բացել գլխավոր ցանկը

Ուիլյամ Մորիս (Morris) (մարտի 24, 1834(1834-03-24)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10], Ուոլթեմսթոու, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[11] - հոկտեմբերի 3, 1896(1896-10-03)[1][2][3][4][5][6][7][12][8][9][10], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[11]), անգլիացի նկարիչ, գրող, արվեստի տեսաբան, հասարակական գործիչ։

Ուիլյամ Մորիս
George Frederic Watts portrait of William Morris 1870 v2.jpg
Ծնվել էմարտի 24, 1834(1834-03-24)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10]
ԾննդավայրՈւոլթեմսթոու, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[11]
Վախճանվել էհոկտեմբերի 3, 1896(1896-10-03)[1][2][3][4][5][6][7][12][8][9][10] (62 տարեկանում)
Մահվան վայրԼոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[11]
ԱզգությունԱնգլիացիներ
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն[13]
ԿրթությունԷքսետեր քոլեջ և Marlborough College
Դավանանքաթեիզմ
Մասնագիտությունtype designer, ճարտարապետ, բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրաֆիկական դիզայներ, textile designer, գրող, նկարիչ, արդյունաբերական դիզայներ, գիտաֆանստաստիկ գրող, վիզուալ արտիստ, հեղինակ-կատարող, Taschenspieler, էսպերանտիստ, քաղաքական գործիչ և նկարազարդող
Ոճէսթետիզմ[14]
Ուշագրավ աշխատանքներRed House և A Dream of John Ball
ԱմուսինJane Morris
ԶավակներՋեյն Էլիս Մոռիս և Մեյ Մոռիս
William Morris Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում (1853-18561857-1862 թվականներին զբաղվել է գեղանկարչությամբ։ 1861-1862 թվականներին Պ․ Մարշալի և Չ. Ֆոլկների հետ կազմակերպել է Գեղարվեստա-արդյունաբերական ընկերություն (զարդարվեստի, կահույքի, գործվածքների և այլ տնայնագործական արհեստանոցներ)։ Մորիսի գեղագիտական հայացքները ձևավորվել են Թ․ Կարլեյլի ուսմունքի, Ջ․ Ռասկինի դասախոսությունների, ինչպես և պրեռաֆայելիտնների գաղափարների ազդեցությամբ։ Համագործակցելով առաջադեմ արվեստագետների հետ՝ Մորիսը ձգտել է վերականգնել ժողովրդական արհեստները՝ կապիտալիստական մեքենայական արտադրությանը հակադրելով անհատական ստեղծագործությունը։ 1877 թվականին հիմնադրել է Հնագույն շենքերի պահպանության ընկերություն, 1890-1891 թվականներին՝ Քելմսկոտյան հրատարակչությունը (լույս են ընծայվել անգլ․ գոթական մանրանկարչության ոգով Մորիսի և այլոց կատարած պատկերազարդումներով գրքեր)։ Ռոմանտիկական ոճավորումով առանձնանում են նաև Մորիսի «Գինեվրայի պաշտպանությունը» (1858), «Երկրային դրախտ» (1868-1870) պոեմները։ Խոշոր դեր է խաղացել 1880-ական թվականների անգլիական բանվորական շարժման մեջ։ 1883 թվականից եղել է Դեմոկրատական ֆեդերացիայի անդամ, Սոցիալիստական լիգայի (1884) հիմնադիրներից, նրա «Քոմընուել» («Commonweal») օրգանի՝ հրատարակիչն ու խմբագիրը (1884-1890)։ Մորիսի սոցիալիստական հայացքները արտացոլվել են նրա բազմաթիվ հոդվածներում, հեղափոխական բանաստեղծություններում, սոցիալ-ուտոպիստական վեպում («Լուրեր ոչ մի տեղից կամ Երջանկության դարաշրջանը» 1891, ռուս. թարգմ․՝ Մորիս, 1906

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118584251 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 William Morris
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Discogs — 2000.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 NooSFere
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Mapping the Practice and Profession of Sculpture in Britain and Ireland 1851–1951
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Моррис Уильям // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  12. 12,0 12,1 12,2 Babelio
  13. LIBRIS — 2012.
  14. https://www.tate.org.uk/art/art-terms/a/aesthetic-movement
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 24