Նիկոլայ Եգորովիչ Ժուկովսկի (ռուս.՝ Николай Егорович Жуковский, (հունվարի 5 (17), 1847, Orekhovo, Vladimir oblast, Q4459844?, Սոբինսկի շրջան, Վլադիմիրի մարզ - մարտի 17, 1921(1921-03-17)[1][2][3], Մոսկվա, Խորհրդային Ռուսաստան[1]), գիտնական, մեխանիկայի ու մաթեմատիկայի մասնագետ, «ռուսական ավիացիայի հայր»։ Ժուկովսկին ինքը երբեք օդաչու չի եղել։ Բայց իր երկարատև կյանքի մեծ մասը նա նվիրաբերեց այն բանին, որ մարդկանց թռչել սովորեցնի։ Վլադիմիր քաղաքի մոտ գտնվող Օրեխովո գյուղի բնակիչները, ուր ամռանը, սովորաբար, հանգստանում էր Նիկոլայ Եգորովիչը, հաճախ էին նրան տեսնում տարօրինակ զբաղմունքի մեջ։ Մեկ էլ տեսար պրոպելլեր ունեցող նետեր կարձակեր ու կհետևեր, թե ինչպես են դրանք թռչում, մեկ էլ հեռադիտակով երկար կդիտեր թռչունների թռիչքը։ Կամ էլ մեջքին կկապեր փայտե ձողերի վրա ձգված լաթե թևեր և ամբողջ թափով կսլանար հեծանիվով։ Տեսնում էին նաև, թե ինչպես նա որսի ժամանակ ուշադիր զննում ու չափում էր խփված թռչնի թևերը։ Իսկ Մոսկվայի համալսարանում, ուր Նիկոլայ Եգորովիչը պրոֆեսոր էր, նա մի մեծ խողովակ էր տեղադրել, որի մեջ օդափոխիչն օդի ուժեղ հոսք էր ստեղծում (այդպիսի խողովակն անվանում են աերոդինամիկական խողովակ)։ Նիկոլայ Եգորովիչն այդ խողովակում ինքնաթիռի տարբեր թևերի մոդելներ էր փորձարկում։ Այդ փորձերի, դիտումների ու մաթեմատիկայի օգնությամբ Ժուկովսկին հասկացավ, թե ինչպես պետք է կառուցված լինեն մարդուն օդ բարձրացնելու ունակ ծանր մեքենայի թևերը։ Նա դարձավ «աերոդինամիկա» գիտության հիմնադիրը։ Դա գիտություն է այն մասին, թե ինչպես պետք է ինքնաթիռներ կառուցել և դրանցով թռչել։

Նիկոլայ Ժուկովսկի
Николай Жуковский
NikolaiYegorovichZhukovsky.jpg
Ծնվել էհունվարի 5 (17), 1847
Orekhovo, Vladimir oblast, Q4459844?, Սոբինսկի շրջան, Վլադիմիրի մարզ
Մահացել էմարտի 17, 1921(1921-03-17)[1][2][3] (74 տարեկան)
Մոսկվա, Խորհրդային Ռուսաստան[1]
ԳերեզմանԴոնսկոե գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն, Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg ՌԽՖՍՀ և Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Խորհրդային Ռուսաստան
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, գյուտարար, ճարտարագետ և ավիատիեզերքային ճարտարագետ
Հաստատություն(ներ)Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարան, Մոսկվայի պետական համալսարան, Մոսկվայի կայսերական համալսարան և Երկաթգծային հաղորդակցության Մոսկվայի պետական համալսարան
Գործունեության ոլորտՄեխանիկա
Ալմա մատերՄոսկվայի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետ և Մոսկվայի կայսերական համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն[4]
Գիտական ղեկավարAugust Davidov?[5]
Եղել է գիտական ղեկավարNikolay Ivanovich Mertsalov?, Բորիս Ստեչկին և Սերգեյ Չապլիգին
Հայտնի աշակերտներJohn D. Akerman?, Alexander Arkhangelsky?, Leonid Assur?, Nickolay Delone?, Ալեքսանդր Միկուլին, Leonid Samuilovich Leibenzon?, Բորիս Ստեչկին, Անդրեյ Տուպոլև, Սերգեյ Չապլիգին, Q4332117?, Vasily Vladimirovich Shuleikin? և Ալեքսանդր Նեկրասով
Ազդվել էԷռնստ Մախ
ՊարգևներՍուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշան Սուրբ Աննայի Առաջին Փառքի շքանշան Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշան և Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշան
Nikolai Zhukovsky Վիքիպահեստում

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Жуковский Николай Егорович // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1972. — Т. 9 : Евклид — Ибсен. — С. 240—242.
  2. 2,0 2,1 2,2 Архив по истории математики Мактьютор
  3. 3,0 3,1 3,2 Энциклопедия Брокгауз (нем.)
  4. Identifiants et Référentiels (фр.)ABES, 2011.
  5. Математическая генеалогия — 1997.